KEY POINTS
งานวิจัยล่าสุดชี้ว่าคนรุ่นใหม่มีแนวโน้ม "แก่ทางชีวภาพ" เร็วกว่าคนรุ่นก่อน ซึ่งหมายถึงร่างกายเสื่อมสภาพเร็วกว่าอายุจริง และเป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้เสี่ยงเป็นมะเร็งตั้งแต่อายุยังน้อย
ยิ่งอายุทางชีวภาพสูงกว่าอายุจริงมากเท่าใด ความเสี่ยงในการเกิดมะเร็งก่อนวัยอันควรก็จะยิ่งเพิ่มขึ้น โดยเฉพาะมะเร็งปอด ระบบทางเดินอาหาร และมะเร็งมดลูก
ปัจจัยที่อาจเร่งให้ร่างกายแก่เร็วขึ้นเกี่ยวข้องกับวิถีชีวิตยุคใหม่ เช่น โรคอ้วน การบริโภคอาหารแปรรูป การขาดการออกกำลังกาย และความเครียดสะสม
มะเร็งในคนอายุน้อย ปรากฏการณ์ที่ทั่วโลกกำลังจับตา
ในช่วงหลายปีที่ผ่านมา แพทย์ทั่วโลกเริ่มพบแนวโน้มที่น่ากังวลมากขึ้นเรื่อย ๆ นั่นคือการเพิ่มขึ้นของผู้ป่วยมะเร็งในคนอายุน้อย โดยเฉพาะผู้ที่มีอายุต่ำกว่า 50 ปี แม้โรคมะเร็งจะถูกมองว่าเป็นโรคที่พบมากในผู้สูงอายุมาโดยตลอดก็ตาม
ตัวเลขที่สะท้อนปรากฏการณ์นี้อยู่ในงานวิจัยของ American Cancer Society ที่ตีพิมพ์ใน The Lancet Oncology เมื่อเดือนธันวาคม 2567 ซึ่งวิเคราะห์ข้อมูลทะเบียนมะเร็งจาก 50 ประเทศทั่วโลก พบว่า อัตราการเกิดมะเร็งลำไส้ใหญ่และทวารหนักในกลุ่มอายุต่ำกว่า 50 ปี กำลังเพิ่มขึ้นใน 27 จาก 50 ประเทศที่ศึกษา และมี 20 ประเทศ ที่อัตราดังกล่าวเพิ่มขึ้นเฉพาะในกลุ่มคนอายุน้อย หรือเพิ่มเร็วกว่าในกลุ่มผู้สูงอายุอย่างชัดเจน!
นอกจากนี้ ในสหรัฐอเมริกา สหราชอาณาจักร แคนาดา และออสเตรเลีย คนที่เกิดในช่วงทศวรรษ 1990 มีความเสี่ยงเป็นมะเร็งลำไส้ใหญ่ก่อนวัยสูงกว่าคนที่เกิดในทศวรรษ 1960 ถึงอย่างน้อย 4 เท่า ปรากฏการณ์นี้เองที่ทำให้วงการวิทยาศาสตร์ตั้งคำถามอย่างจริงจังว่า มีปัจจัยใดซ่อนอยู่เบื้องหลัง
ข้อมูลชี้คนรุ่นหลังมีแนวโน้มแก่เร็วขึ้นทางชีวภาพ
งานวิจัยล่าสุดที่นำโดยทีมนักวิจัยจาก Washington University School of Medicine in St. Louis ซึ่งตีพิมพ์ในวารสาร Nature Medicine เมื่อวันที่ 22 มิถุนายน 2569 ได้นำเสนอหลักฐานสำคัญเกี่ยวกับ "อายุทางชีวภาพ" (Biological Age) และความเชื่อมโยงกับมะเร็งก่อนวัยอันควร
หมายความว่า ... ข้อมูลจากกลุ่มตัวอย่างดังกล่าวชี้ว่า คนที่เกิดในรุ่นหลังมีแนวโน้มมีอายุทางชีวภาพสูงกว่าคนรุ่นก่อน ซึ่งอาจเป็นส่วนหนึ่งที่ช่วยอธิบายการเพิ่มขึ้นของมะเร็งก่อนวัยในคนรุ่นใหม่
ทั้งนี้ อายุทางชีวภาพ คือ ตัวสะท้อนความเสื่อมของร่างกายจริง ซึ่งอาจสูงหรือต่ำกว่าอายุจริงได้ ขึ้นอยู่กับสุขภาพและปัจจัยแวดล้อมของแต่ละบุคคล
ยิ่งแก่เร็ว ยิ่งเสี่ยงมะเร็งสูง ตัวเลขที่งานวิจัยพบ
งานวิจัยพบว่า ยิ่งร่างกายมี "อายุทางชีวภาพ" สูงกว่าอายุจริงมากเท่าใด ความเสี่ยงในการเกิดมะเร็งตั้งแต่อายุน้อยก็ยิ่งเพิ่มขึ้น โดยความสัมพันธ์ดังกล่าวพบเด่นชัดใน มะเร็งปอด มะเร็งระบบทางเดินอาหาร และมะเร็งมดลูก และยังพบแม้จะคำนึงถึงปัจจัยทางพันธุกรรมที่ถ่ายทอดมาจากครอบครัวแล้วก็ตาม
เมื่อนักวิจัยลงลึกไปในระดับอวัยวะ พบว่าอวัยวะแต่ละส่วนอาจมีอัตราการเสื่อมไม่เท่ากัน โดยผู้ที่มีระบบภูมิคุ้มกันเสื่อมเร็วกว่าวัยมีแนวโน้มเสี่ยงมะเร็งปอดมากขึ้น ขณะที่ผู้ที่เนื้อเยื่อไขมันแสดงสัญญาณความเสื่อมเร็วกว่าปกติ มีแนวโน้มเสี่ยงมะเร็งลำไส้ใหญ่มากขึ้นเช่นกัน
ทั้งนี้ อายุทางชีวภาพไม่ได้หมายถึงจำนวนปีที่มีชีวิตอยู่ แต่สะท้อนถึงสภาพการทำงานจริงของร่างกาย ตั้งแต่ระบบเผาผลาญ ภูมิคุ้มกัน การอักเสบเรื้อรัง ไปจนถึงความเสียหายที่สะสมในระดับเซลล์และดีเอ็นเอ เครื่องมือหลักที่นักวิจัยใช้คือ PhenoAge ซึ่งเป็นนาฬิกาชีวภาพที่คำนวณจากตัวชี้วัดชีวเคมีในเลือด 9 ตัว ซึ่งล้วนเป็นค่าที่ตรวจได้จากการเจาะเลือดมาตรฐานทั่วไป ซึ่งหมายความว่าการประเมินอายุทางชีวภาพในอนาคตอาจไม่ต้องใช้เทคโนโลยีพิเศษที่ซับซ้อน
ยังไม่ใช่สาเหตุ แต่เป็นสัญญาณเตือนสำคัญ
นักวิจัยย้ำว่า ผลการศึกษานี้ยังไม่สามารถยืนยันได้ว่าอายุทางชีวภาพที่เพิ่มขึ้นเป็นสาเหตุโดยตรงของโรคมะเร็ง แต่พบหลักฐานที่ชี้ว่าการเสื่อมของร่างกายอาจมีความเกี่ยวข้องกับความเสี่ยงในการเกิดมะเร็งตั้งแต่อายุน้อย
ทีมวิจัยมองว่า ในอนาคตการวัด "อายุทางชีวภาพ" อาจกลายเป็นอีกเครื่องมือหนึ่งที่ช่วยคัดกรองผู้ที่มีความเสี่ยงสูง และช่วยให้แพทย์วางแผนป้องกันหรือเฝ้าระวังโรคมะเร็งได้ตั้งแต่ระยะเริ่มต้น
ขณะเดียวกัน นักวิทยาศาสตร์ยังคงพยายามหาคำตอบว่าอะไรเป็นตัวเร่งให้ร่างกายแก่เร็วกว่าปกติ โดยปัจจัยที่ถูกจับตามอง ได้แก่ โรคอ้วน การบริโภคอาหารแปรรูป การขาดการออกกำลังกาย ความเครียดสะสม มลพิษทางสิ่งแวดล้อม และความเปลี่ยนแปลงของจุลินทรีย์ในลำไส้ ซึ่งล้วนเกี่ยวข้องกับวิถีชีวิตของคนยุคใหม่
เป้าหมายต่อไปของงานวิจัยคือการทำความเข้าใจว่า ปัจจัยด้านสิ่งแวดล้อม พฤติกรรมการใช้ชีวิต และการเปลี่ยนแปลงทางสังคม ส่งผลต่อการทำงานของร่างกายในระดับเซลล์อย่างไร และมีส่วนทำให้ร่างกายเสื่อมเร็วขึ้นหรือไม่ หากสามารถหาคำตอบได้ชัดเจนมากขึ้น ก็อาจนำไปสู่แนวทางป้องกันโรคที่แม่นยำและเหมาะกับแต่ละบุคคลมากกว่าในปัจจุบัน
แหล่งที่มา
Tian R, Zong X, Ren D, et al. Biological aging and generational shifts in early-onset cancer risk. Nature Medicine. 22 มิถุนายน 2569. DOI: 10.1038/s41591-026-04448-w
เปิดงานวิจัยล่าสุด! ทำไมคนรุ่นใหม่ถึงเป็น “มะเร็ง” เร็วขึ้น?