คุณมี อิคิไก รึยัง .. ปรัชญาแห่งการดำเนินชีวิต

สวัสดีครับ อะไรคือ คุณค่าแห่งการดำเนินชีวิตของคุณ ทั้งการเรียน การงาน ชีวิตครอบครัว ถ้ายังหาคำตอบไม่ได้ ลอง อ่าน บทความนี้ อิคิไก








คุณจะเป็น Professional มี Passion และ คุณต้องมี Mission กับ Vocation (ทักษะวิชาชีพ) .. เพียงแค่นี้ ถือว่าคุณมี อิคิไก หรือ มีคุณค่าแห่งการดำเนินชีวิตแล้วครับ



ต่อไปคือบทความ การสร้าง 4 สิ่งเหล่านี้จะมี 4 ปัจจัยสำคัญคือ

แนวทางการค้นหาคุณค่า(Ikigai)สามารถนำหลักปรัชญา อิคิไก (Ikigai) มาปรับใช้ในการค้นหาความหมายของการมีชีวิตอยู่ โดยการหาจุดตัดของ 4 สิ่ง:

สิ่งที่คุณรัก

สิ่งที่คุณถนัด

สิ่งที่โลกและสังคมต้องการ

สิ่งที่สร้างรายได้ให้คุณได้




รายละเอียดของคุณค่าการดำรงชีวิต คืออะไร?




[Spoil] คลิกเพื่อดูข้อความที่ซ่อนไว้
คุณค่าการดำรงชีวิต คือ ความหมายและเหตุผลที่เราตื่นมาในแต่ละวัน เป็นสิ่งที่ขับเคลื่อนให้เราลงมือทำสิ่งต่างๆ อย่างมีความสุข สามารถค้นหาและสร้างคุณค่าได้ผ่าน 4 มิติหลัก

1. คุณค่าต่อตนเอง (Self-Worth & Growth)การเห็นคุณค่าในตนเองและการพัฒนาศักยภาพ เป็นรากฐานสำคัญของ

การใช้ชีวิตสุขภาพ: การดูแลรักษาร่างกายและจิตใจให้แข็งแรง

การเรียนรู้: ไม่หยุดพัฒนาทักษะใหม่ๆ และมีความยืดหยุ่นทางความคิด

ความสุขพื้นฐาน: การชื่นชมยินดีกับสิ่งเล็กๆ น้อยๆ รอบตัว

2. คุณค่าเชิงประสบการณ์ (Experience Value)การสร้างความหมายผ่านการรับรู้ความรู้สึกและการใช้เวลาร่วมกับผู้อื่น

ความสัมพันธ์: การสร้างความผูกพันและช่วยเหลือเกื้อกูลผู้คนรอบข้าง

การปล่อยวาง: การเข้าใจสัจธรรมและจัดการกับอารมณ์ความรู้สึกเชิงลบ

3. คุณค่าจากเป้าหมายและการอุทิศตน (Purpose & Contribution)การสร้างประโยชน์ที่ยิ่งใหญ่กว่าแค่ตัวเราเอง ซึ่งช่วยเติมเต็มความหมายของชีวิตได้อย่างลึกซึ้ง

การส่งต่อ: การช่วยเหลือสังคม การแบ่งปัน หรือการทำงานที่มีส่วนขับเคลื่อนสิ่งดีๆ ให้ผู้อื่น

ความสำเร็จที่เป็นรูปธรรม: เช่น การสร้างความมั่นคงในชีวิตเพื่ออิสรภาพที่มากขึ้น




ทำความรู้จัก กับ อิคิไก เพื่อสร้าง ความสุข ประสบความสำเร็จในการทำงาน ชีวิตครอบครัว ไปพร้อมๆกัน

[Spoil] คลิกเพื่อดูข้อความที่ซ่อนไว้

อิคิไก คืออะไร ? (Ikigai)

คำนี้ เป็นอีกคำที่เป็นที่รู้จักและกว้างขวางในวงการ ของคนญี่ปุ่นและคนที่มีประสบการณ์การการทำงานกับคนญี่ปุ่น

คำนี้หมายถึง คุณค่าของการมีชีวิตอยู่ที่แท้จริง ที่มาจากคำว่า

อิกิ (iki) ที่แปลว่า การมีชีวิต

และ ไก (gai) ที่แปลว่า คุณค่า

ถ้าพูดง่าย ๆ ก็คือ จุดประสงค์ของการมีชีวิตอยู่ โดยอิคิไก คือ ปรัชญาเซน ที่ต้องการให้มนุษย์ชื่นชมความงามของสิ่งรอบตัว ด้วยการสร้างความสุขทั้งกาย ใจ และจิตวิญญาณ ผ่านการรู้ สึกตัวและค้นพบตัวตน

แต่ในโลกสังคมปัจจุบัน เมื่อเข้าสู่วัยทำงาน และทำงานไปได้สักระยะหนึ่ง ผู้คนส่วนมากมักจะหมดไฟ (Burnout) ในการทำงาน แล้วทฤษฎี ikigai จะสามารถนำมาประยุกต์ใช้ในการทำงานได้อย่างไร ลองอ่านบทความนี้แล้วจะพบกับคำตอบ

หลักการของอิคิไก (ikigai) คืออะไร ?

หลักการของอิคิไก ikigai คือการตอบคำถาม 4 ข้อพื้นฐาน เพื่อตอบคุณค่าของการมีชีวิตอยู่ในแต่ละวัน มีดังต่อไปนี้

พื้นฐานทั้ง 4 ข้อนี้เปรียบเสมือนนักศึกษาจบใหม่ที่กำลังก้าวเข้าสู่ วัยทำงาน ที่จะต้องตอบโจทย์ตัวเองให้ได้ทั้ง 4 ข้อ เป็นพื้นฐานเพื่อนำไปสู่คุณค่าของการมีชีวิตอยู่

1. อะไรคือสิ่งที่เรารัก (What you love)

คือ สิ่งใดที่ทำแล้วทำให้เกิดความสุข อยากทำสิ่งนั้น เพื่อจะได้พัฒนาศักยภาพในตัวเราให้ดียิ่งขึ้น และยังทำให้เกิดการทำงานอย่างมีประสิทธิภาพ เช่น ก่อนสมัครงานเราสามารถพิจารณาถึง สิ่งที่เรารักและอยากจะทำก่อนเป็นอันดับแรก เพื่อนำไปสู่การเลือกงานที่เหมาะสมกับตัวเราจริง ๆ และจะทำให้สามารถอยู่ในองค์กรนั้นได้นาน และใช้ความสามารถได้อย่างเต็มที่

2. อะไรคือสิ่งที่เราทำได้ดี (What you are good at)

คือ สิ่งใดที่เรามีความสามารถทำได้ดีกว่าสิ่งอื่น หรือจะเรียกว่า Hard skill ทักษะความรู้ความสามารถที่ใช้ในการทำงาน เกิดจากการฝีกฝนจนชำนาญ จนกลายเป็นความเชี่ยวชาญ เช่น ความสามารถที่เป็นทักษะเฉพาะตัวต่าง ๆ ที่เราสามารถนำเสนอต่อผู้สัมภาษณ์งานเพื่อให้ได้งานนั้น โดยบางครั้งทักษะที่เรามีความสามารถไม่จำเป็นต้องตรงกับสาขาวิชาที่เรียนมาโดยตรง อาจเกิดจากการฝึกฝนของตนเอง จนเกิดความชำนาญ ถ้าเราค้นพบว่าเรามีความสามารถในเรื่องใด เราก็จะพบ อิคิไก ikigai ของชีวิตเราง่ายขี้น

3. สิ่งที่ทำให้เกิดรายได้ (What you can be paid for)

คือ สิ่งที่สามารถสร้างรายได้ให้เรา สามารถดำรงชีวิตอยู่ได้ เช่น การหางานที่เราชอบและถนัดจะนำไปสู่รายได้ ทั้งงานประจำ และงานนอกเวลาอื่น ๆ จากวิชาหรือสาขาที่เรียนจบมาทำให้เรารู้ถึงความชอบ ความถนัดของตนเองแล้ว ก็จะนำไปสู่การสมัครงานที่เหมาะสมกับคุณสมบัติของเรา เพื่อก่อให้เกิดรายได้ในรูปแบบงานประจำ เป็นต้น

4. สิ่งที่สังคมต้องการ (What the world needs)

คือ สิ่งที่โลกหรือสังคมต้องการและเป็นประโยชน์ต่อโลก สังคม ตลอดจนบริษัทที่ทำงานอยู่ เช่นทักษะของการทำงานที่เรามีอยู่ สามารถช่วยเหลือสังคมในอนาคตได้หรือไม่ เมื่อมองเห็นงานหรือทักษะที่เป็นที่ต้องการขององค์กรแล้ว แสดงว่าเราค้นพบ อิคิไก ikigai ของตนเองในข้อหนึ่ง


ทฤษฎีแห่งอิคิไก ง่ายๆ ชัดเจน สมดุลแห่ง 4 สิ่ง

[Spoil] คลิกเพื่อดูข้อความที่ซ่อนไว้

ทฤษฎีของอิคิไก (Ikigai)

เพื่อให้เข้าใจในทฤษฎีของอิคิไก (Ikigai) มากขึ้น ลองพิจารณาจากภาพวงกลมด้านล่าง




จะเห็นว่ามีวงกลม 4 วงด้วยกันวางทับกันอยู่ เมื่อเราพิจารณา 4 ข้อพื้นฐาน เพื่อตอบคุณค่าของการมีชีวิตแล้ว เราจะสามารถนำไปสู่ผลลัพธ์ 4 ข้อ ที่เป็นแรงขับเคลื่อนผลของการทำงาน

ผลลัพธ์ทั้ง 4 ข้อนี้เปรียบเสมือน หลังจากการได้งานทำแล้ว เราต้องวิเคราะห์ปัจจัยพื้นฐานของอิคิไก (ikigai) เพื่อนำไปสู่ คุณค่าของการมีชีวิตอยู่ที่แท้จริง

1. สิ่งที่เรารัก (What you love) + สิ่งที่เราทำได้ดี (What you are good at) = แรงผลักดัน Passion

เช่น เมื่อเรารู้ว่าเราชอบทำงานอะไรและงานอะไรที่เราทำได้ดี ก็จะกลายเป็นแรงผลักดัน ให้งานนั้นสำเร็จ ดี และมีประสิทธิภาพมากขี้น อย่างบางคนไม่มี Passion หรือ ไม่เคยพิจารณาถึงข้อนี้ ก็จะไม่มีแรงจูงใจในการทำงาน หรือแม้แต่ตื่นขึ้นมาในวันจันทร์ตอนเช้าก็ไม่อยากตื่นขึ้นมาเสียแล้ว เพราะฉะนั้น เรื่องนี้เป็นเรื่องสำคัญข้อแรกที่ควรจะพิจารณาก่อนเริ่มลงมือทำงาน เพื่อให้เกิดแรงขับเคลื่อนของงานที่มีประสิทธิภาพต่อไป  อย่างกรณีบางคนอาจไม่มีโอกาสเลือกทำงานที่รัก แต่เลือกในสิ่งที่เราทำได้ดี แรงจูงใจอาจจะน้อยกว่าการเลือกทำสิ่งที่เรารัก ฉะนั้น เราต้องสร้างแรงผลักดันและรักษาสมดุลของของตัวเองให้ดี เพื่อให้เกิด Passion ในการทำงาน โดยอาจต้องลองเปิดใจเปลี่ยนจากสิ่งที่เราทำได้ดี ให้เป็นสิ่งที่เรารักด้วย เพื่อสร้างความสุขในการทำงาน สร้างความภูมิใจเล็กๆในการทำงานเพื่อให้เกิดแรงผลักดันต่อไป


2. สิ่งที่เรารัก (What you love) + สิ่งที่โลกต้องการ (What the world needs) = หน้าที่ Mission

เช่น เราได้ทำงานที่เรารักแถมงานนั้นก็ยังมี Demand สูงในตลาดแรงงาน เป็นงานที่บริษัทต้องการงานนั้นก็จะกลายเป็นหน้าที่ ที่เราต้องทำเป็นประจำ และเมื่อเรานึกถึงภาระความรับผิดชอบต่าง ๆ ที่ต้องทำในเพื่อประโยชน์ต่อสังคมและคนอื่น ๆ เราจะเห็นคุณค่าของสิ่งนั้น เพื่อทำงานให้บรรลุเป้าหมาย เพื่อสร้างความสุขให้กับคนรอบข้าง ถ้าเราสามารถหาสร้างอิคิไก (Ikigai) ข้อนี้ได้ เราก็จะยิ่งสรรสร้างประโยชน์ให้กับสังคม ยิ่งถ้ามีคนต้องการความช่วยเหลือจากสิ่งที่เรารักที่จะทำ นอกจากจะได้เป็นผู้ให้แล้ว ยังได้เป็นผู้รับจากสิ่งที่ทำอีกด้วย สิ่งที่ได้รับนั้นก็คือ ความสุข นั่นเอง

3. สิ่งที่โลกต้องการ (What the world needs) + สิ่งที่ทำให้เกิดรายได้ (What you can be paid for) = ทักษะวิชาชีพ (Vocation)

เช่น งานที่ทำนอกจากเป็นงานที่คนส่วนใหญ่ต้องการ หรือที่เรียกว่า high demand แล้ว งานนั้นอาจจะสร้างรายได้ให้อย่างมหาศาล นอกจากเป็นรายได้จากงานประจำอาจเป็นรายได้เสริม ถ้าให้ยกตัวอย่างในปัจจุบันเช่น นักเขียนโปรแกรมต่าง ๆ เนื่องจากเทรนด์ของโลกยุคใหม่ ธุรกิจส่วนใหญ่จำเป็นต้องลดต้นทุนการผลิต ผู้ที่สามารถเขียนโปรแกรมก็สามารถสร้างรายได้ให้กับตนเอง ทั้งทางตรงและทางอ้อม ถ้าเรามองหาจุดเชื่อมต่อ ระหว่าง 2 ข้อนี้ได้งานที่เป็นที่ต้องการและทักษะที่เกิดรายได้ ก็จะสร้างความภูมิใจให้กับสิ่งที่เราทำแม้แค่สิ่งเล็ก ๆ น้อย ๆ เช่น ในการแก้ปัญหาการทำงานในที่ทำงาน การตอบแทนองค์กรและสังคมจากงานที่เราทำ ย่อมส่งผลให้องค์กรดีขึ้น นี่ก็เป็นส่วนหนึ่งของการสร้างอิคิไก (Ikigai) ได้อีกด้วย

4. สิ่งที่เราทำได้ดี (What you are good at ) + สิ่งที่ทำให้เกิดรายได้ (What you can be paid for) = อาชีพ (Profession)

เช่น จากการที่เรามีประสบการณ์ทำงานมาหลากหลายที่แล้ว  รู้ถึงความสามารถของตัวเอง งานที่เราทำได้ดีคือการเขียนโปรแกรม เราสามารถนำสิ่งที่มีอยู่นี้มาสร้างรายได้ ด้วยการสมัครงานที่ตรงกับความสามารถของเราอย่างแท้จริง จนกลายเป็นอาชีพของเรา คงไม่มีใครอยากทำงานที่ตนไม่ได้รัก ทุกคนอยากจะมีความสุขจากการทำงาน เพราะฉะนั้น อิคิไก (Ikigai) ก็เป็นจุดเชื่อมต่อสิ่งที่เรารักให้กลายเป็นอาชีพได้


ถ้าไม่มีอิคิไก (Ikigai) แล้วจะเกิดอะไรขึ้น?

ในยุคสมัยปัจจุบัน หลายคนกำลังเบื่อหน่ายกับงานที่ตนเองทำ หรือบางคนเอาแต่ทำงานเพื่อหาเงินมาเลี้ยงครอบครัว โดยไม่เคย พิจารณาถึงอิคิไกของตัวเอง

“ความสุขและแรงผลักดันก็จะไม่เกิด”

ความสุขจากเรื่องเล็ก ๆ น้อย ๆ ที่เกิดจากความสำเร็จในการทำงานก็จะไม่มี ไม่สามารถตอบตัวเองได้ว่า เป้าหมายชีวิตของการทำงานเป็นอย่างไร จึงไม่สามารถเดินไปตามเป้าหมายที่วางแผนไว้ได้ หรือแม้แค่กระทั่งความสำเร็จที่ยังรอคอยก็ยังคงมองไม่เห็นหนทาง