ครั้งหนึ่ง มีผู้ชายคนหนึ่งมากราบหลวงพ่อชา บ่นว่าตนเองเต็มไปด้วยความโกรธ และไม่รู้ว่าจะจัดการกับมันอย่างไรดี เลยมาขอให้หลวงพ่อช่วย หลวงพ่อบอกว่า “ไหนโกรธให้อาตมาดูหน่อย” ชายคนนั้นดูงุนงง “ตอนนี้ผมไม่โกรธครับหลวงพ่อ" หลวงพ่อตอบกลับไปว่า ถ้าความโกรธที่อยู่ข้างในเป็นของเขาจริง ๆ ก็ควรจะเรียกขึ้นมาเมื่อไหร่ก็ได้ตามต้องการ ในเมื่อเรียกขึ้นมาไม่ได้ แสดงว่าความโกรธนั้นไม่ใช่ด้านชั่วร้ายที่เป็นส่วนหนึ่งของเขา แต่เป็นเพียงปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นตามเหตุตามปัจจัย เมื่อเหตุปัจจัยพร้อม มันก็ปรากฏ เมื่อเหตุปัจจัยไม่พร้อม มันก็ไม่ปรากฏ
ปัญญาทางพุทธศาสนาส่วนใหญ่มีพื้นฐานอยู่บนความเข้าใจเรื่องเหตุและปัจจัย การพิจารณาบ่อย ๆ ถึงความไม่เที่ยงและไม่ใช่ตัวไม่ใช่ตนของปรากฏการณ์ทั้งหลายที่ประกอบกันเป็นชีวิตของเรา คือหนทางสู่ความหลุดพ้น
แต่การสังเกตความเกิดขึ้นและดับไปของอาการของจิตไม่ได้นำไปสู่ปัญญาเสมอไป สัมมาทิฏฐิเป็นสิ่งสำคัญยิ่ง หากขาดสัมมาทิฏฐิ แม้แต่ความรู้เห็นที่เกิดจากการภาวนา ก็อาจผนวกเข้ากับปรัชญาที่ตั้งอยู่บนแนวคิดเรื่องตัวตนได้ สิ่งสำคัญจึงไม่ใช่เพียงการเห็นการเกิดดับเท่านั้น แต่อยู่ที่ว่าเราเข้าใจความหมายของความเกิดดับนั้นอย่างไร
ธรรมะคำสอน โดย พระอาจารย์ชยสาโร
แปลถอดความ โดย ศิษย์ทีมสื่อดิจิทัลฯ
กิเลสไม่ใช่ของเรา กิเลสเป็นตัวยังไง ทำไมต้องละกิเลส
ปัญญาทางพุทธศาสนาส่วนใหญ่มีพื้นฐานอยู่บนความเข้าใจเรื่องเหตุและปัจจัย การพิจารณาบ่อย ๆ ถึงความไม่เที่ยงและไม่ใช่ตัวไม่ใช่ตนของปรากฏการณ์ทั้งหลายที่ประกอบกันเป็นชีวิตของเรา คือหนทางสู่ความหลุดพ้น
แต่การสังเกตความเกิดขึ้นและดับไปของอาการของจิตไม่ได้นำไปสู่ปัญญาเสมอไป สัมมาทิฏฐิเป็นสิ่งสำคัญยิ่ง หากขาดสัมมาทิฏฐิ แม้แต่ความรู้เห็นที่เกิดจากการภาวนา ก็อาจผนวกเข้ากับปรัชญาที่ตั้งอยู่บนแนวคิดเรื่องตัวตนได้ สิ่งสำคัญจึงไม่ใช่เพียงการเห็นการเกิดดับเท่านั้น แต่อยู่ที่ว่าเราเข้าใจความหมายของความเกิดดับนั้นอย่างไร
ธรรมะคำสอน โดย พระอาจารย์ชยสาโร
แปลถอดความ โดย ศิษย์ทีมสื่อดิจิทัลฯ