เมื่อเด็กไทยจารึกชื่อในประวัติศาสตร์คณิตศาสตร์โลก!
ไขโจทย์ "Lonely Runner Problem" ที่ค้างคามานานกว่า 60 ปี
- ปัญหาโลกแตก "นักวิ่งผู้เดียวดาย"
- ทลายกำแพงที่นักคณิตศาสตร์ยอมแพ้
- "น้องปลื้ม" เด็กไทยผู้สร้างปาฏิหาริย์
- สมการเปลี่ยนโลกวิศวกรรมแห่งอนาคต
—————
ปัญหาโลกแตก "นักวิ่งผู้เดียวดาย"
1- ระหว่างที่คุณกำลังไถฟีดเพลินๆ รู้หรือไม่ว่าในวงการคณิตศาสตร์โลกเพิ่งมีเหตุการณ์สั่นสะเทือนครั้งใหญ่เกิดขึ้น และผู้สร้างปรากฏการณ์นั้นคือ "เด็กไทย"
2- เรื่องเริ่มจากปัญหาคณิตศาสตร์ที่ชื่อว่า "Lonely Runner Problem" สมมติว่ามีนักวิ่งหลายคนวิ่งวนเป็นวงกลมพร้อมกัน ด้วยความเร็วที่ต่างกันแต่คงที่
3- ทฤษฎีนี้ระบุว่า เมื่อถึงเวลาหนึ่ง จะเกิด "สภาพเดียวดาย" (Lonely State) คือนักวิ่งแต่ละคนจะมีจังหวะที่ทิ้งห่างจากคนอื่นมากที่สุด ฟังดูเหมือนง่ายใช่ไหมครับ?
4- แต่ในความเป็นจริง เมื่อมีนักวิ่งเกิน 7 คนขึ้นไป การหาระยะห่างเหล่านี้ต้องใช้การคำนวณที่ซับซ้อนมหาศาลแบบทวีคูณ (Exponential) จนนักคณิตศาสตร์ทั่วโลกปวดหัวมาตั้งแต่ยุค 1960s
*** ทลายกำแพงที่นักคณิตศาสตร์ยอมแพ้
5- จนกระทั่งปลายปี 2025 Matthieu Rosenfeld นักคณิตศาสตร์จากฝรั่งเศส อาศัยพลังคอมพิวเตอร์เข้าช่วยจนพิสูจน์กรณี "นักวิ่ง 8 คน" ได้สำเร็จ
6- แต่ถ้านักวิ่งเพิ่มเป็น 9 หรือ 10 คน การใช้พลังคอมพิวเตอร์แบบเดิมกลับไปต่อไม่ไหว เพราะจำนวนความเป็นไปได้มันมากเกินกว่าที่ระบบจะคำนวณจบ
7- หลายคนเริ่มถอดใจและคิดว่าความรู้คณิตศาสตร์เรื่องนี้คงมาถึงทางตัน และกำแพงนี้คงไม่มีใครก้าวข้ามไปได้อีกนาน
---- "น้องปลื้ม" เด็กไทยผู้สร้างปาฏิหาริย์
8- แต่เรื่องราวไม่จบแค่นั้น ดร. Noah Kravitz อาจารย์จาก มหาวิทยาลัยอ็อกซ์ฟอร์ด (Oxford) ได้นำโจทย์ที่ดูเหมือนไม่มีทางออกนี้ ไปท้าทายความคิดของลูกศิษย์คนหนึ่ง
9- เขาคือ "น้องปลื้ม" หรือ ตนุภัทร ตระกูลธงชัย นักศึกษาชั้นปีที่ 2 อดีตนักเรียนจากโรงเรียนกำเนิดวิทย์ (KVIS) ที่ไปศึกษาต่อระดับปริญญาตรีที่นั่น
10- ในขณะที่คนอื่นพยายามใช้คอมพิวเตอร์คำนวณแบบบ้าพลัง (Brute Force) น้องปลื้มกลับมองต่างมุม เขาเลิกโฟกัสที่ตัวนักวิ่งทีละคน แต่มองภาพรวมของระบบทั้งหมด
11- น้องเขียนอัลกอริทึมแนวใหม่ที่เปรียบเสมือนตะแกรงร่อน (Sieve/Smart Search) คัดเฉพาะแพตเทิร์นที่มีโอกาสเกิดความเดียวดาย และโยนชุดข้อมูลที่ซ้ำซ้อนทิ้งไปอย่างชาญฉลาด
12- ด้วยแนวคิดสุดล้ำนี้ น้องปลื้มจึงสามารถพิสูจน์ปัญหาในระดับ 9 คน และ 10 คนได้สำเร็จในเวลาเพียงไม่กี่เดือน ทะลุกำแพงที่โลกคณิตศาสตร์ติดหล่มมานาน!
*** สมการเปลี่ยนโลกวิศวกรรมแห่งอนาคต
13- เรื่องนี้ไม่ใช่แค่การไขปริศนาคณิตศาสตร์สนุกๆ แต่ผลลัพธ์ของมันเอาไปใช้ประโยชน์ในโลกแห่งความเป็นจริงได้มหาศาล
14- ไม่ว่าจะเป็นการหาพื้นที่ปลอดภัย (Safety Buffer) ป้องกันไม่ให้ดาวเทียมหลายดวงชนกันในอวกาศ หรือการจัดระเบียบหุ่นยนต์นับสิบตัวในโรงงาน
15- รวมถึงการจัดการจุดอับสัญญาณสื่อสาร และการตั้งเวลาของระบบคอมพิวเตอร์ขนาดใหญ่ (Clock Synchronization) ให้สอดคล้องกันแบบเป๊ะๆ
วิธีการคิดแบบใหม่ของน้องปลื้มได้เปิดประตูบานใหญ่ให้โลกคณิตศาสตร์และวิศวกรรมก้าวไปอีกขั้น ชื่อของเด็กไทยคนนี้ได้ถูกจารึกในประวัติศาสตร์โลกเรียบร้อยแล้ว
เครดิตแหล่งที่มา: Quanta Magazine, St John's College (University of Oxford)
เรื่องดีดีของเด็กไทยที่น่าชื่นชมแต่อ่านเข้าใจยากจังเว้ย