การจัดเก็บภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) หรือภาษีสินค้าและบริการ (GST) ในอัตรา 10% เป็นอัตรามาตรฐานที่พบได้ในหลายภูมิภาคทั่วโลก ทั้งในประเทศที่พัฒนาแล้วและประเทศกำลังพัฒนา อย่างไรก็ตาม บริบททางเศรษฐกิจ โดยเฉพาะช่องว่างระหว่างรายได้และค่าครองชีพของแต่ละประเทศนั้นมีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ
นี่คือตารางเปรียบเทียบข้อมูลเชิงลึกของ 10 ประเทศที่มีโครงสร้างการจัดเก็บ VAT/GST ที่อัตรามาตรฐาน 10% พร้อมประมาณการรายได้และค่าครองชีพ (แปลงหน่วยเป็นสกุลเงินบาท เพื่อให้ง่ายต่อการเปรียบเทียบ) รวมถึงนโยบายส่วนลดชั่วคราว
🇦🇺 ออสเตรเลีย รายได้เฉลี่ยระหว่าง 100,000 - 250,000 บาท/เดือน ค่าครองชีพ 60,000 - 130,000 บาทต่อเดือน ไม่มีมาตรการชั่วคราว แต่มีโครงสร้างยกเว้น VAT 0% สำหรับสินค้าจำเป็น เช่น อาหารสด และบริการทางการแพทย์
.
🇰🇷 เกาหลีใต้ รายได้เฉลี่ยระหว่าง 65,000 - 160,000 บาท/เดือน ค่าครองชีพ 35,000 - 85,000 บาท/เดือน ไม่มีมาตรการชั่วคราวในส่วนของ VAT แต่มีการลดเพียงภาษีสรรพสามิตพลังงานในช่วงวิกฤตราคาพลังงาน
.
🇯🇵 ญี่ปุ่น รายได้เฉลี่ยระหว่าง 60,000 - 150,000 บาท/เดือน ค่าครองชีพ 35,000 - 80,000 บาท/เดือน ไม่มีมาตรการชั่วคราว แต่ใช้ระบบ อัตราคู่ (Multiple Rates) โดยลดเหลือ 8% ถาวรสำหรับอาหาร เครื่องดื่มไม่มีแอลกอฮอล์ที่นำกลับบ้าน
.
🇧🇭 บาห์เรน รายได้เฉลี่ยระหว่าง 40,000 - 140,000 บาท ค่าครองชีพ 25,000 - 65,000 ไม่มีมาตรการลด (ปรับเพิ่มอัตรามาตรฐานจาก 5% เป็น 10% ในปี 2022 เพื่อรักษาวินัยการคลัง)
.
🇻🇳 เวียดนาม รายได้เฉลี่ยระหว่าง 8,000 - 35,000 บาท/เดือน ค่าครองชีพ 10,000 - 25,000 บาท/เดือน มีมาตรการลดชั่วคราวทั้งลด VAT ลง 2% เหลือ 8% สำหรับกลุ่มสินค้าและบริการส่วนใหญ่ เพื่อกระตุ้นการบริโภคและพยุงเศรษฐกิจ
.
🇵🇾 ปารากวัย รายได้เฉลี่ยระหว่าง 10,000 - 40,000 บาท/เดือน ค่าครองชีพ 12,000 - 30,000 บาท/เดือน ไม่มีมาตรการชั่วคราว แต่มีการจัดเก็บใน อัตราพิเศษ 5% (ลด 5%) สำหรับสินค้าจำเป็นพื้นฐานและยารักษาโรค
.
🇰🇭 กัมพูชา รายได้เฉลี่ยระหว่าง 6,500 - 30,000 บาท/เดือน ค่าครองชีพ 12,000 - 35,000 บาท/เดือน ไม่มีมาตรการลด VAT ชั่วคราวในระดับมหภาค แต่มีการยกเว้น 0% หรือระงับการเก็บเฉพาะอุตสาหกรรมที่ได้รับผลกระทบเป็นรายกรณี
.
🇱🇦 ลาว รายได้เฉลี่ย 4,000 - 18,000 บาท/เดือน ค่าครองชีพ 8000 - 20,000 บาท/เดือน สิ้นสุดมาตรการชั่วคราวแล้ว เคยลด VAT เหลือ 7% แต่ปรับกลับขึ้นมาเป็น 10% ในช่วงปี 2024 เพื่อแก้ปัญหาหนี้สาธารณะและเพิ่มรายได้ให้ภาครัฐ
.
จะสังเกตได้ว่า ประเทศกลุ่มพัฒนาแล้วทั้ง ออสเตรเลีย, ญี่ปุ่น, เกาหลีใต้ แม้จะเก็บ VAT 10% เท่ากัน แต่รายได้เฉลี่ยของประชากรสูงกว่าค่าครองชีพขั้นต่ำค่อนข้างมาก ทำให้ประชาชนมีกำลังซื้อและสามารถรับภาระภาษีอุปโภคบริโภคระดับนี้ได้โดยไม่กระทบการใช้ชีวิตประจำวันมากนัก
.
ส่วนประเทศกลุ่มกำลังพัฒนานรวมถึงไทย เวียดนาม ลาว กัมพูชา การกำหนดอัตรา VAT 10% ถือเป็นสัดส่วนที่ค่อนข้างสูงเมื่อเทียบกับรายได้เฉลี่ยที่ยังใกล้เคียงกับค่าครองชีพ ด้วยเหตุนี้ บางประเทศเช่น ไทยและเวียดนาม จึงต้องใช้ "มาตรการลดอัตราภาษีชั่วคราว" ลดเหลือ 7% และ 8% ตามลำดับ เพื่อช่วยบรรเทาภาระค่าครองชีพให้กับประชาชนนั่นเอง
การจัดเก็บภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) หรือภาษีสินค้าและบริการ (GST) ในอัตรา 10% เป็นอัตรามาตรฐานที่พบได้ในหลายภูมิภาคทั่วโลก
นี่คือตารางเปรียบเทียบข้อมูลเชิงลึกของ 10 ประเทศที่มีโครงสร้างการจัดเก็บ VAT/GST ที่อัตรามาตรฐาน 10% พร้อมประมาณการรายได้และค่าครองชีพ (แปลงหน่วยเป็นสกุลเงินบาท เพื่อให้ง่ายต่อการเปรียบเทียบ) รวมถึงนโยบายส่วนลดชั่วคราว
🇦🇺 ออสเตรเลีย รายได้เฉลี่ยระหว่าง 100,000 - 250,000 บาท/เดือน ค่าครองชีพ 60,000 - 130,000 บาทต่อเดือน ไม่มีมาตรการชั่วคราว แต่มีโครงสร้างยกเว้น VAT 0% สำหรับสินค้าจำเป็น เช่น อาหารสด และบริการทางการแพทย์
.
🇰🇷 เกาหลีใต้ รายได้เฉลี่ยระหว่าง 65,000 - 160,000 บาท/เดือน ค่าครองชีพ 35,000 - 85,000 บาท/เดือน ไม่มีมาตรการชั่วคราวในส่วนของ VAT แต่มีการลดเพียงภาษีสรรพสามิตพลังงานในช่วงวิกฤตราคาพลังงาน
.
🇯🇵 ญี่ปุ่น รายได้เฉลี่ยระหว่าง 60,000 - 150,000 บาท/เดือน ค่าครองชีพ 35,000 - 80,000 บาท/เดือน ไม่มีมาตรการชั่วคราว แต่ใช้ระบบ อัตราคู่ (Multiple Rates) โดยลดเหลือ 8% ถาวรสำหรับอาหาร เครื่องดื่มไม่มีแอลกอฮอล์ที่นำกลับบ้าน
.
🇧🇭 บาห์เรน รายได้เฉลี่ยระหว่าง 40,000 - 140,000 บาท ค่าครองชีพ 25,000 - 65,000 ไม่มีมาตรการลด (ปรับเพิ่มอัตรามาตรฐานจาก 5% เป็น 10% ในปี 2022 เพื่อรักษาวินัยการคลัง)
.
🇻🇳 เวียดนาม รายได้เฉลี่ยระหว่าง 8,000 - 35,000 บาท/เดือน ค่าครองชีพ 10,000 - 25,000 บาท/เดือน มีมาตรการลดชั่วคราวทั้งลด VAT ลง 2% เหลือ 8% สำหรับกลุ่มสินค้าและบริการส่วนใหญ่ เพื่อกระตุ้นการบริโภคและพยุงเศรษฐกิจ
.
🇵🇾 ปารากวัย รายได้เฉลี่ยระหว่าง 10,000 - 40,000 บาท/เดือน ค่าครองชีพ 12,000 - 30,000 บาท/เดือน ไม่มีมาตรการชั่วคราว แต่มีการจัดเก็บใน อัตราพิเศษ 5% (ลด 5%) สำหรับสินค้าจำเป็นพื้นฐานและยารักษาโรค
.
🇰🇭 กัมพูชา รายได้เฉลี่ยระหว่าง 6,500 - 30,000 บาท/เดือน ค่าครองชีพ 12,000 - 35,000 บาท/เดือน ไม่มีมาตรการลด VAT ชั่วคราวในระดับมหภาค แต่มีการยกเว้น 0% หรือระงับการเก็บเฉพาะอุตสาหกรรมที่ได้รับผลกระทบเป็นรายกรณี
.
🇱🇦 ลาว รายได้เฉลี่ย 4,000 - 18,000 บาท/เดือน ค่าครองชีพ 8000 - 20,000 บาท/เดือน สิ้นสุดมาตรการชั่วคราวแล้ว เคยลด VAT เหลือ 7% แต่ปรับกลับขึ้นมาเป็น 10% ในช่วงปี 2024 เพื่อแก้ปัญหาหนี้สาธารณะและเพิ่มรายได้ให้ภาครัฐ
.
จะสังเกตได้ว่า ประเทศกลุ่มพัฒนาแล้วทั้ง ออสเตรเลีย, ญี่ปุ่น, เกาหลีใต้ แม้จะเก็บ VAT 10% เท่ากัน แต่รายได้เฉลี่ยของประชากรสูงกว่าค่าครองชีพขั้นต่ำค่อนข้างมาก ทำให้ประชาชนมีกำลังซื้อและสามารถรับภาระภาษีอุปโภคบริโภคระดับนี้ได้โดยไม่กระทบการใช้ชีวิตประจำวันมากนัก
.
ส่วนประเทศกลุ่มกำลังพัฒนานรวมถึงไทย เวียดนาม ลาว กัมพูชา การกำหนดอัตรา VAT 10% ถือเป็นสัดส่วนที่ค่อนข้างสูงเมื่อเทียบกับรายได้เฉลี่ยที่ยังใกล้เคียงกับค่าครองชีพ ด้วยเหตุนี้ บางประเทศเช่น ไทยและเวียดนาม จึงต้องใช้ "มาตรการลดอัตราภาษีชั่วคราว" ลดเหลือ 7% และ 8% ตามลำดับ เพื่อช่วยบรรเทาภาระค่าครองชีพให้กับประชาชนนั่นเอง