ลูกหลานคนจีน กับ หลานใน–หลานนอก ฉบับตรุษจีน เล่าสู่กันฟังเท่าที่จำได้

เป็นลูกหลานคนจีน แบบไม่จ๋ามาก สำหรับบ้านเรา เพราะไม่ได้เรียกตำแหน่งจีนจ๋ากันหมด แบบไทยปนจีน

จำได้ลางๆ ปู่หรือก๋ง น่าจะมาเกิดที่ไทยแล้ว หรือล่องเรือมาจากจีนเลย ก็จำไม่ได้ เพราะพี่ชายเล่าให้ฟังตอนเด็กหนเดียว
ว่าตระกูลเราล่องเรือมานะ

เป็นเด็กท้ายบ้าน จังหวัดสมุทรปราการ พวกเราเป็นพวกกลุ่มคนจีนคริสต์ตัง

พี่ชายเล่าว่าพอล่องมาอยู่ที่นี่ ก็ทำเรื่องขอบาทหลวง ขอโบสถ์กัน

มีประวัติโบสถ์ 100 กว่าปี กับวัดอัครเทวดาราฟาแอล

เนื่องจากไม่ค่อยมีผู้ใหญ่เล่าให้ฟัง ก๋ง กับ อาม่า เสียตั้งแต่เรา ไม่เกิน ป.4

ทันได้ใช้คำจีน ไม่กี่คำ

ชุมชนแถวบ้านก็จะญาติกันซะเยอะ ในซอยบ้านเราก็ญาติทางพ่อหมดเลย  ซอยถัดไป ปากซอย บ้านฝั่งตรงข้าม หรือซอยใน รพ.ปากน้ำ
หรือซอยข้างๆ ก็ญาติกันหมด

เอาเท่าที่ทำจำได้ ปู่มีพี่น้อง 5 คนที่พี่น้องท้องเดียวกัน ไม่นับลูกพี่ลูกน้องด้วยนะ ซึ่งไม่รู้ว่ามาด้วยกันไหม
คาดคะเนน่าจะมาด้วยกัน

เพราะไม่ได้สอนอะไรกันเคร่งจีนกันเลย

แถมบรรดาสะใภ้คนไทยกันซะเยอะ

รุ่นพ่อเรานี่ก็สะใภ้ไทยกันแทบทุกคน คืออาผู้ชาย แต่งคนไทยกันเกือบหมด

ทำให้แต่ละบ้าน แทบไม่ใช่ภาษาจีน
บ้านเราเรียกพ่อกับแม่  ลูกพี่น้อง  / อาอีกบ้านเรียกเตี่ยกับแม่ ลูกพี่น้อง / อาอีกบ้านเรียกพ่อแม่ ลูกเรียกเฮียกับเจ๊
ป้าเรานี่เรายังเรียกป้า แต่พี่ๆ ลูกป้าเรียกเฮีย กับเจ๊ 555555
น้องบ้านอื่นเรียกน้องชายเราเฮีย เรียกพี่ชายเราพี่ เราก็พี่

ส่วนน้องๆ ก๋งเราส่วนใหญ่จะเรียกจีนกันมากกว่า แต่ก็ไม่พ้นแต่งสาวไทย เรียกแม่ พ่อก็ป๊า  55555555


คำจีนรู้ไม่กี่คำ จีนแต้จิ๋วนะ

ตำแหน่ง  ลำดับญาติแรกๆ ก็ยังพอเรียกกัน  พอโตเลิกเรียกกันไปซะงั้น สำหรับสายก๋งเรานะ

แต่สายน้องก๋งเขายังเรียกจีนกันอยุ่

อย่าง อาซิ่ม ซ้อ อาโกว อาอี๊ กู๋ เจ๊ก แปะ สายบ้านเรา เหลือเรียกแค่เจ๊กคนสุดท้อง

อาผู้หญิง ต้องเรียก โกว เหลืออาตามด้วยชื่อ แถมอาเองก็เรียกตัวเองว่า อา เสียด้วย 555555555

ช่วงเด็กสนุกตรงตรุษจีน  พวกเราจะต้องตื่นแต่เช้าไปโบสถ์ เอาส้มไปวางให้บาทหลวงเสก แต่ละบ้านเอาไปวางกัน เสร็จแล้ว
เอากลับมากินที่บ้าน แล้วก็แบ่งไปไหว้ญาติ
จะผูกผ้าเช็ดหน้า4 มุมคล้องแขนไปกันกับส้ม 4 - 5 ลูก
ตระเวณไปตามทุกบ้านญาติ ไปซินเจียยู่อี่ ซินนี้ฮวดใช้ และต้องเรียก ตำแหน่งญาติให้ถูก+ชื่อ

พวกญาติจะถามว่ารู้ไหมเขาชื่ออะไร ตำแหน่งญาติอะไร ตอบไม่ถูกไม่ได้เงิน 5555555555555

แต่ส่วนใหญ่จะบอกชื่อและตำแหน่งให้ และบอกว่าเป็นญาติฝ่ายไหน  ( จำไม่ได้แล้วบอกตรงๆ เด็กจัด )

และ หลานใน กับ หลานนอก จะได้เงินแตะเอียไม่เท่ากัน

หลานในคือ อย่างเราไปไหว ญาติของน้องก๋งเรา เราก็เป็นหลานนอก จะได้เงิน 5 - 50 บาท สมัยเด็กได้กันแค่นี้ต่อคน

พวกหลานใน บ้านไหนรวย ก็จะได้ 100 - 1000 บาท หรืออาจจะมากกว่า ไม่ได้ถาม

แล้วบางบ้านตกใจมาก คือน้องก๋งผู้ชายบางคน หน้างี๊เหมือนก๋งเป๊ะ และเหมือนอาอีกคนน้องพ่อมาก มีสะดุ้งในใจ ตอนแกยิ้มดีใจ หลานๆ มาไหว้
เวลาไปเดินไหว้ก็จะได้เงินกลับมาพร้อมส้มกลับคืนมาบางบ้าน

ถ้าได้ส้มกลับมาก็ไปไหว้บ้านอื่นต่อได้

แต่ถ้าส้มหมด ต้องเดินกลับบ้านไปเอาส้มใหม่ แล้วออกเดินใหม่

แล้วสนุกอีตรงเจอหลานๆ ลำดับเดียวกันที่เดินสวนกัน ตอนไปไหว้ญาติ ถามกันว่า ไปไหว้บ้านนี้ยัง บ้านนี้ยัง
บ้านไหนไปแล้วบ้าง บ้านไหนยังไม่ได้ไป

ความที่ญาติเยอะ ได้กันไม่มาก สำหรับยอดหลานนอกอย่างเรา แต่ละคนจะได้ยอดไม่เท่ากัน
มีแบ่งหลานโตด้วยนะ

ก๋งเรามีลูก 16-17 คน แต่ละคนจะมีลูก เฉลี่ย 3 คน แล้วพี่น้องก๋งก็ไม่ต่างกัน
ก๋งน้องปู่คนอื่นไม่รู้ว่ามีเยอะพอๆ กันไหม เนื่องจากเราเด็ก

แต่น้องสาวก๋งที่เราสนิทสุดเพราะอยู่ซอยเดียวกัน มีอา 8 คน บ้านนี้เขาเรียกตำแหน่งจีนกันหมด
จริงๆ เราต้องเรียกย่า แต่แม่เราเรียกโตว่โก เราก็เรียกตาม ซึ่งผิด แต่ก็เรียกมาตลอด แกไม่ได้บังคับให้เรียกให้ถูก แต่ก็เคยบอกให้เรียกอะไร
ลืมไปแล้ว ลูกโตว่โกวบางคนก็เรียกแม่เราพี่  บางคนเรียกซ้อ

ลำดับญาติแบบไทยบ้าง จีนบ้าง

การใช้ภาษาจีน ใช้กันแค่รุ่น ก๋งกับลูกๆ ได้ฟังตอนเด็กๆ นิดเดียว แล้วก็ค่อยๆ เลือนไป
บ้านอื่นก็มียังพูดกัน

กับบางทีญาติหรือเพื่อนมาเยี่ยมเยียนกัน ก็ทักคุยกันเป็นภาษาจีน

เด็กๆ เล็กๆ เจอผู้ใหญ่ทัก อาหมวยลื๊อลูกใครวะ เราก็งงในใจ ใครหมวยฟระ  55555555

แล้วสักพักเขาก็จำได้ อ๋อ ลื้อลูกไอ้ ( ชื่อจีนพ่อ ) รุ่นพ่อจะมีชื่อจีนกันหมด ลื้อหน้าเหมือนพ่อนี่หว่า

พอเรากลับบ้านก็ไปถามแม่ ( ชื่อจีนพ่อ ) นี่ใครอ่ะ 5555555555 รู้จักแต่ชื่อไทยของพ่อ

คำด่าจีนมีบ้างบางคำ สัตว์ประจำไว้หลอกน้องๆ ตอนงอแง จะอุ้มไปดู จิเล้ง ( จิ้งจก ) 55555
ประมาณ โอ๋ๆ อย่าร้องน้า ไปดูจิเล้งกัน จิเล้งอยู่ไหนน้า  ร้องเรียก จิเล้งๆๆ มานี่เร็ว  55555

ทุกวันนี้ย้ายถิ่นฐานมากทม. นานมาก จำญาติไม่ได้แล้วแทบไม่เหลือคนจำได้ ทักทายกันแค่ตามเฟส

ตอนก๋งเสีย จำได้แค่นี้ว่าตัวเองใส่หมวกสีน้ำเงิน จำไม่ได้ด้วยว่า เพราะลูกของลูกชาย หรือหลานที่เป็นหลานนอก

คนจีนรุ่นปัจจุบันที่ยิ่งไม่เคร่งอะไรเลย ทำให้ไม่รู้จัก หลานนอก หลานใน คนจีนเขามีแบ่งกัน
เพราะการสืบสกุล การแต่งออกไปใช้สกุลคนอื่น ไม่ได้สืบทอดลูกหลาน
นี่ก็ไม่ได้สอนอะไร ทำให้รู้นิดเดียว เรียกว่าไม่รู้ดีกว่า
ยิ่งการไหว้ต่างๆ บ้านเรายิ่งไม่เคร่งเลย
แต่ป้าจะไหว้แล้วเอาขนมจีน ขนมเข่ง เป็ดไก่ ห่อหมกมาแจกน้องๆ ทุกปี

อ่านเจอบางเม้นท์นี่บ่งบอกว่า ไม่รุ้อะไรแม้สักนิดเลย

การที่ผู้ใหญ่ไม่สืบทอดหรือสอนลูกหลาน จะทำให้วัฒนธรรมมันหายไป ควรบอกให้รู้นะ  แต่จะเคร่งแค่ไหนอีกเรื่องหนึ่ง