ข้อควรระวังและมารยาทที่มือใหม่เที่ยว "ญี่ปุ่น" ควรรู้

กระทู้สนทนา

สถานที่ท่องเที่ยวต่างประเทศ บันทึกนักเดินทาง เที่ยวญี่ปุ่น ประเทศญี่ปุ่น ซุปเปอร์มาเก็ต

เรื่องกติกามารยาทในร้านสะดวกซื้อ หรือ "คอนบินิ" (Konbini) ที่ญี่ปุ่น เป็นบางเรื่องที่แตกต่างไปจากบ้านเราเกือบสิ้นเชิง และหลายครั้งคนไทยเราอาจจะเผลอทำผิดพลาดไปโดยไม่รู้ตัว

นี่คือข้อควรระวังและมารยาทสำคัญที่มือใหม่ต้องรู้ครับ

1. ห้ามแกะสินค้า หรือ "เติมน้ำร้อน/อุ่นไมโครเวฟ" ก่อนจ่ายเงินเด็ดขาด! เรื่องนี้สำคัญมากครับ! บางคนอาจจะเคยชินกับที่ไทยว่า เดินไปกดน้ำร้อนใส่ถ้วยมาม่าคัพก่อน แล้วค่อยถือมาจ่ายเงินทีเดียว

แต่ที่ญี่ปุ่น การทำแบบนี้ก่อนที่การซื้อขายจะเสร็จสิ้น ถือเป็นการกระทำที่ผิดกฎหมายและอาจถูกมองว่าขโมยของได้เลยครับ พนักงานจะตกใจและโกรธมาก ดีไม่ดีอาจถึงขั้นมีการเรียกตำรวจมาตักเตือนหรือจับกุมได้เลย กฎเหล็กคือ "ต้องนำสินค้าไปคิดเงินที่หน้าเคาน์เตอร์ให้เรียบร้อยก่อน" จากนั้นค่อยนำมาม่าคัพหรืออาหารมากดน้ำร้อน หรืออุ่นไมโครเวฟที่จุดบริการครับ

2. วางเงินลงใน "ถาดใส่เงิน" เสมอ เวลาจ่ายเงินสดที่เคาน์เตอร์ ไม่ว่าจะเหรียญหรือแบงก์ ห้ามยื่นใส่มือพนักงานโดยตรงเด็ดขาดครับ ให้วางเงินลงในถาดเล็กๆ (มักจะเป็นสีน้ำเงินหรือสีใส) ที่วางอยู่หน้าเคาน์เตอร์เสมอ และเวลาพนักงานทอนเงิน เขาก็จะวางลงในถาดนั้นให้เรา หรือบางร้านอาจจะส่งแบงก์ให้พร้อมใบเสร็จ แล้วให้เราหยิบเหรียญจากถาดเอง

3. การเข้าคิวรอชำระเงิน (ระบบคิวเดียว หรือ Single Queue) เรื่องนี้มือใหม่จากไทยมักจะเผลอทำผิดบ่อยที่สุดครับ! ที่ญี่ปุ่น คอนบินิส่วนใหญ่จะใช้ระบบ "จัดคิวแบบแถวเดียว" แม้ว่าเคาน์เตอร์คิดเงินจะเปิดให้บริการพร้อมกัน 2 หรือ 3 ช่องก็ตาม

• วิธีต่อคิวที่ถูกต้อง: ให้สังเกตที่พื้นหน้าบริเวณเคาน์เตอร์ จะมีเส้นทึบ รอยเท้าแปะไว้ หรือมีป้ายบอกจุดเริ่มต้นแถว ทุกคนจะต้องต่อแถวรวมกันเป็น "แถวตอนเรียงหนึ่งแถวเดียวเท่านั้น" ห้ามเดินไปยืนจ่อรอหลังคนที่กำลังจ่ายเงินอยู่แยกตามช่องเด็ดขาด (ไม่เหมือนเมืองไทยที่เรามักจะเลือกต่อคิวแยกเป็นช่องๆ ไป)

• เมื่อถึงคิวเรา: ให้ยืนรออยู่ที่จุดหัวแถว เมื่อพนักงานที่ช่องไหนว่างและพร้อมให้บริการ เขาจะเรียกเราว่า "โอทสึกิ โนะ คาตะ โดโซะ" (เชิญคิวต่อไปครับ/ค่ะ) หรือส่งสัญญาณมือเรียก คนที่อยู่หัวแถวถึงจะเดินแยกเข้าไปที่ช่องนั้นๆ ได้ครับ

• ข้อควรระวังสุดๆ: หากเราเดินเข้าไปในร้าน เห็นเคาน์เตอร์ช่องหนึ่งว่างอยู่ แล้วเดินพุ่งตรงเข้าไปวางของทันที โดยไม่ทันมองว่ามีคนยืนรอคิวรวมอยู่ที่จุดพักแถวด้านหลัง จะถือว่าเป็นการ "แซงคิว" ทันทีครับ ซึ่งคนญี่ปุ่นถือเรื่องการรักษากฎระเบียบและคิวมากๆ อาจจะทำให้ถูกตำหนิหรือมองแรงได้ครับ ดังนั้น มองหาหางแถวให้เจอก่อนเสมอครับ

4. ถุงพลาสติกไม่ฟรีแล้วนะ ปัจจุบันร้านสะดวกซื้อที่ญี่ปุ่นงดแจกถุงพลาสติกฟรีแล้วครับ (ใบละประมาณ 3-5 เยน) พนักงานมักจะถามว่า "ฟุคุโระ อิริมัสกะ?" (รับถุงไหมคะ/ครับ)

• ถ้าไม่เอา ให้ตอบว่า "อิริมะเซน" (ไม่รับ) หรือส่ายหน้า/ทำมือพัดกากบาท

• ถ้าเอา ให้พยักหน้า หรือตอบว่า "โอเนไกชิมัส" (รบกวนด้วยครับ) แนะนำให้พกถุงผ้าไปเอง จะช่วยประหยัดไปได้เยอะเลยครับ

5. ห้ามยืนกินอาหารหรือเครื่องดื่มในร้าน (หากไม่มีโซน Eat-in) คนญี่ปุ่นไม่นิยมเดินกินหรือยืนกินของในร้านครับ หากร้านนั้นไม่มีมุมให้นั่งกิน (Eat-in space) เมื่อซื้อเสร็จแล้วต้องเดินออกไปทานข้างนอก หรือนำกลับไปทานที่โรงแรมครับ

แต่ถ้าต้องการทานในมุม Eat-in ของร้าน จะต้องแจ้งพนักงานตอนจ่ายเงินด้วย เพราะภาษีมูลค่าเพิ่มสำหรับการนำกลับไปทานที่อื่น (Takeaway) คือ 8% แต่ถ้าทานในร้านจะเป็น 10% ครับ

6. การทิ้งขยะหน้าคอนบินิ หน้าร้านหรือในร้านมักจะมีถังขยะแยกประเภทชัดเจน (ขยะเผาได้, ขวดพลาสติก PET, กระป๋อง/ขวดแก้ว) มารยาทที่สำคัญคือ:

• ต้องแยกขยะก่อนทิ้งเสมอ

• ห้ามนำขยะจากที่อื่น (เช่น ขยะจากโรงแรม หรือขยะชิ้นใหญ่ๆ ที่ไม่ได้ซื้อจากร้านนั้น) มาทิ้งที่ถังขยะของคอนบินิเด็ดขาด ถังขยะนี้มีไว้สำหรับลูกค้าที่ซื้อของจากร้านและต้องการทิ้งหีบห่อหรือขวดที่ทานหมดแล้วเท่านั้นครับ

7. ขออนุญาตก่อนเข้าห้องน้ำเสมอ แม้ว่าคอนบินิหลายสาขาจะมีห้องน้ำให้บริการฟรี แต่ตามมารยาทแล้ว ควรเดินไปบอกพนักงานที่เคาน์เตอร์ก่อนสักนิดครับ แค่พูดสั้นๆ ว่า "โทะอิเระ คาริเตะโมะ อี๊เดสกะ?" (ขอใช้ห้องน้ำได้ไหมครับ?) หรือชี้ไปทางห้องน้ำแล้วก้มหัวเล็กน้อย พนักงานก็จะพยักหน้าอนุญาตครับ

8. งดถ่ายรูปสินค้าหรือบรรยากาศในร้าน ร้านสะดวกซื้อและซูเปอร์มาร์เก็ตส่วนใหญ่ในญี่ปุ่นมีกฎห้ามถ่ายรูปภายในร้านครับ เพื่อความเป็นส่วนตัวของลูกค้าระบบอื่นๆ และเป็นความลับทางการค้า หากต้องการถ่ายรูปของที่จะซื้อไปถามเพื่อนจริงๆ ควรถ่ายให้เร็วและไม่ติดหน้าคนอื่นครับ

เมื่อเพื่อนๆได้อ่านเรื่องกฏกติกามารยาทในการเข้าคอนบินิแล้ว ก็จะทำให้การไปซื้อของในคอนบินิที่ญี่ปุ่นครั้งหน้าราบรื่น สะดวกสบายไม่ต้องกลัวเปิ่นในสายตาคนญี่ปุ่นแล้วครับ