ความคิดถึงที่ไม่มีอยู่ในความทรงจำ
คุณเคยไหม…
ที่รู้สึกเหมือนอยู่ในช่วงเวลาในอดีต
ณ สถานที่แห่งหนึ่ง
ที่เราไม่เคยใช้ชีวิตอยู่ในนั้นเลย
ผมนั่งอยู่บนรถไฟญี่ปุ่นอายุสี่สิบกว่าปี
จอดอยู่ที่ชานชาลาของสถานีรถไฟอายุกว่าร้อยปี
ขณะที่เสียงเพลงญี่ปุ่นจากผู้หญิงคนหนึ่งในยุค 80s
กำลังดังอยู่ในหูฟัง
ผมเริ่มรู้สึกถึงบางอย่างที่อธิบายยาก
มันเป็นความสุขบางอย่าง
ปนเหงาเล็ก ๆ และมีความเศร้าเบา ๆ ซ่อนอยู่ข้างใน
แต่มันไม่ใช่ความคิดถึงจากความทรงจำของตัวเอง
มันคือความรู้สึกที่ซับซ้อนกว่านั้น
Anemoia — ความโหยหาอดีตที่เราไม่เคยมีอยู่ในความทรงจำ
รถไฟที่กลับมามีชีวิตอีกครั้ง
รถไฟที่ผมนั่งอยู่เคยมีชื่อว่า Hamanasu
รถไฟนอนกลางคืนที่เคยวิ่งระหว่างฮอกไกโดกับอาโอโมริ
ผ่านฤดูหนาวและหิมะ ในคืนยาวนานของการเดินทาง
มันเริ่มวิ่งในช่วงทศวรรษ 1980
จนกระทั่งปี 2016
จึงถูกปลดระวาง
แต่หลายปีต่อมา มันถูกนำมาปรับปรุงใหม่ กลับมาวิ่งอีกครั้งในไทย
ภายใต้ชื่อใหม่
Royal Blossom
มันถูกค้นพบคุณค่าใหม่
จากสิ่งเดิมที่ยังคงอยู่
บทเพลงอายุ 40 ปี ที่ algorithm ดึงกลับมา
ขณะที่รถไฟจากยุค 80
กลับมามีชีวิตอีกครั้ง
เสียงเพลงในหูฟังของผมก็เช่นกัน
ดนตรีแนวหนึ่งจากญี่ปุ่น
โด่งดังในอดีต
แต่เมื่อเวลาผ่านไป มันก็ค่อย ๆ ถูกลืม
จนกระทั่งวันหนึ่ง
algorithm ของ YouTube ดึงมันกลับขึ้นมา
เป็นไวรัลให้ผู้ฟังรุ่นใหม่นับล้านทั่วโลก
ภายหลังเราเรียกมันว่า
"City Pop"
เพลงอย่าง Plastic Love
ของ Mariya Takeuchi
นี่ไม่ใช่การโหยหาอดีตในวัยเยาว์ (Nostalgia)
คนส่วนใหญ่ไม่เคยอยู่ในญี่ปุ่นยุคนั้น
เด็กบางคนอาจจะยังไม่เกิดด้วยซ้ำ
แต่กลับรู้สึกว่าเพลงอายุสี่สิบกว่าปีเหล่านี้
"ใช่" อย่างประหลาด
พวกเขากำลังมองหาบางอย่าง
ที่โลกยุคนี้สร้างขึ้นมาใหม่ไม่ได้
ทำไมมนุษย์ถึงรู้สึกผูกพันกับช่วงเวลาหนึ่งในอดีต
ทั้งที่เราไม่เคยอยู่ในนั้นเลย
ช่วงเวลาพิเศษบนเครื่องจักรย้อนเวลา
คำตอบของคำถามนั้น
เกิดขึ้นกับผมบนรถไฟขบวนนี้เอง
ขณะที่เสียง City Pop ยังคงดังอยู่ในหูฟัง
ผมมองไปรอบ ๆ
รถไฟญี่ปุ่น
เพลงญี่ปุ่น
บรรยากาศของการเดินทาง
ในช่วงขณะนั้น
บางอย่างค่อย ๆ เกิดขึ้นในความคิด
รถไฟขบวนนี้ ถูกสร้างขึ้นในยุคเดียวกับเพลงที่ผมกำลังฟัง
ปลายทศวรรษ 1980 ที่ญี่ปุ่น
ในเสี้ยววินาทีนั้น
เหมือนโลกสองใบซ้อนทับกัน
รถไฟ
เสียงเพลง
กลับมาเจอกันอีกครั้ง
ผมไม่ได้อยู่ที่เดิมอีกต่อไป
แต่กำลังนั่งอยู่บนรถไฟขบวนหนึ่ง
พร้อมกับผู้คนในญี่ปุ่นยุค 80 ฝ่าหิมะในค่ำคืนเงียบสงบ
เหมือนกำลังเดินทางย้อนเวลา
ผ่านเครื่องจักร ผ่านเสียงเพลง
มันทั้งอบอุ่น และประหลาด
เหมือนกำลังคิดถึงโลกอีกใบหนึ่ง ที่เราไม่เคยมีชีวิตอยู่ในนั้นเลย
นักจิตวิทยาเรียกความรู้สึกนี้ว่า
Anemoia — ความโหยหาอดีตที่ไม่เคยอยู่ในความทรงจำ
จิตใจของเราสร้าง “ภาพจำลอง” ขึ้นมา
ราวกับว่าเรากำลังสร้างตัวตนขึ้นใหม่
ในอีกช่วงเวลาหนึ่ง
ในสถานที่ที่เราไม่เคยไป
และในความทรงจำที่ไม่เคยมีอยู่จริง
การเกิดใหม่ การค้นพบคุณค่าอีกครั้ง
เมื่อมองย้อนกลับไป
รถไฟและบทเพลงในเรื่องนี้มีบางอย่างเหมือนกัน
พวกมันไม่ได้หายไปจากโลก
เพียงแค่หายไปจากสายตาของผู้คนอยู่ช่วงหนึ่ง
รถไฟที่เคยวิ่งท่ามกลางหิมะในฮอกไกโด
กลับมาวิ่งช้า ๆ อีกครั้ง
เพลงที่เคยถูกลืมในยุคหนึ่ง
กลับถูกเปิดฟังโดยคนรุ่นใหม่
ความโหยหาอดีตที่ไม่เคยอยู่ในความทรงจำ
อาจไม่ได้เป็นเพียงแค่สิ่งที่คนเราจินตนาการขึ้นมา
แต่มันเป็นช่วงเวลาที่เรามองเห็นว่า
บางสิ่งจากอดีตยังมีความหมายเสมอ
ชีวิตของเราก็ไม่ต่างกัน
เหมือนรถไฟขบวนหนึ่ง
ที่ไม่ได้หยุดเดินทาง
เพียงเปลี่ยนเส้นทาง และจุดหมายใหม่ ๆ
เหมือนบทเพลงบางเพลง
ที่ไม่เคยล้าสมัย
มันเพียงแค่
รอวันที่จะถูกนำกลับมา
ให้ผู้คนชื่นชมอีกครั้ง
[CR] 🚆🎵 Anemoia — โหยหาอดีตที่ไม่เคยอยู่ในความทรงจำ 🕰️
CR - Consumer Review : กระทู้รีวิวนี้เป็นกระทู้ CR โดยที่เจ้าของกระทู้