"มนุษย์เราทั้งหลาย!
จึงจม อยู่...ในกองทุกข์ อยู่...ในวัฏสงสาร
ก็เพราะคิดอย่างนี้ ถ้ามีโรคภัยไข้เจ็บขึ้นมา
ก็นึกแต่จะให้มันหายเท่านั้น อยากจะให้มันหายเดี๋ยวนี้ จะให้มันหายเท่านั้นแหละ!
ไม่นึกว่า...
อันนี้! มันเป็นสังขาร อันนี้! ไม่มีใครรู้จัก
สังขารมันเปลี่ยน ทนไม่ได้ พังไม่ได้
จะต้องให้หายให้หมด แต่ผลสุดท้าย...
มันก็สู้ ไม่ได้ สู้ความจริงไม่ได้ทั้งหมด
อันนี้! คือเราไม่ได้คิด คือมันเห็นผิดหนัก
เข้าไปเรื่อยๆ
ฉะนั้น การประพฤติปฏิบัติทุกอย่าง เพื่อ...
เห็นธรรมะ มันเลิศกว่า...สิ่งทั้งหลาย
พระพุทธองค์สร้างบารมี
ตั้งแต่ทานบารมี ไปถึงปรมัตถบารมี เพื่อ...อะไร? ก็เพื่อให้รู้จัก อันนี้
เพื่อ...ให้เห็นธรรมะ
ให้ปฏิบัติธรรมะ แล้วให้รู้...ธรรมะ
ให้ใจ เป็นธรรมะ ให้ปล่อยวาง...เพื่อจะไม่
ให้หนัก อย่าไปยึดมั่น ถือมั่นมัน
หรือจะพูดง่ายๆ อีกอย่างหนึ่งว่า...
ให้ยึด แต่...อย่าให้มั่น นี่! ก็ถูกเหมือนกัน
คือเราเห็นอะไร ก็จับมันขึ้นมาดูเสีย
เออ! อันนี้...ก็อันนั้น แล้วก็วาง...มันไป
เห็นอันนั้นอีก ก็ยึดมาอีก
แต่อย่ายึดให้มันมั่น เอามาพิจารณา
รู้เรื่องแล้ว...ก็ปล่อยวาง เท่านั้นแหละ!
ถ้ายึดไม่วาง แบกไม่หยุด
มันก็หนักตลอดเวลา ถ้าเรายึดมาแบก
รู้สึกว่ามันหนัก...ก็ปลงมันไป ทิ้งมันเสีย
อย่า...ให้ทุกข์เกิดขึ้นมา."
พระโพธิญาณเถร (หลวงพ่อชา สุภทฺโท)
ไม่เป็นทุกข์ เพราะ ยอมรับความจริงของชีวิต
จึงจม อยู่...ในกองทุกข์ อยู่...ในวัฏสงสาร
ก็เพราะคิดอย่างนี้ ถ้ามีโรคภัยไข้เจ็บขึ้นมา
ก็นึกแต่จะให้มันหายเท่านั้น อยากจะให้มันหายเดี๋ยวนี้ จะให้มันหายเท่านั้นแหละ!
ไม่นึกว่า...
อันนี้! มันเป็นสังขาร อันนี้! ไม่มีใครรู้จัก
สังขารมันเปลี่ยน ทนไม่ได้ พังไม่ได้
จะต้องให้หายให้หมด แต่ผลสุดท้าย...
มันก็สู้ ไม่ได้ สู้ความจริงไม่ได้ทั้งหมด
อันนี้! คือเราไม่ได้คิด คือมันเห็นผิดหนัก
เข้าไปเรื่อยๆ
ฉะนั้น การประพฤติปฏิบัติทุกอย่าง เพื่อ...
เห็นธรรมะ มันเลิศกว่า...สิ่งทั้งหลาย
พระพุทธองค์สร้างบารมี
ตั้งแต่ทานบารมี ไปถึงปรมัตถบารมี เพื่อ...อะไร? ก็เพื่อให้รู้จัก อันนี้
เพื่อ...ให้เห็นธรรมะ
ให้ปฏิบัติธรรมะ แล้วให้รู้...ธรรมะ
ให้ใจ เป็นธรรมะ ให้ปล่อยวาง...เพื่อจะไม่
ให้หนัก อย่าไปยึดมั่น ถือมั่นมัน
หรือจะพูดง่ายๆ อีกอย่างหนึ่งว่า...
ให้ยึด แต่...อย่าให้มั่น นี่! ก็ถูกเหมือนกัน
คือเราเห็นอะไร ก็จับมันขึ้นมาดูเสีย
เออ! อันนี้...ก็อันนั้น แล้วก็วาง...มันไป
เห็นอันนั้นอีก ก็ยึดมาอีก
แต่อย่ายึดให้มันมั่น เอามาพิจารณา
รู้เรื่องแล้ว...ก็ปล่อยวาง เท่านั้นแหละ!
ถ้ายึดไม่วาง แบกไม่หยุด
มันก็หนักตลอดเวลา ถ้าเรายึดมาแบก
รู้สึกว่ามันหนัก...ก็ปลงมันไป ทิ้งมันเสีย
อย่า...ให้ทุกข์เกิดขึ้นมา."
พระโพธิญาณเถร (หลวงพ่อชา สุภทฺโท)