การพัฒนา Web Application สำหรับองค์กรขนาดใหญ่ที่มีทีมพัฒนาจำนวนมาก การทำงานด้านระบบและความปลอดภัยมักอ้างอิงตามมาตรฐานสากลที่ชัดเจน เช่น มาตรฐาน ISO ที่เป็นมาตรฐานด้านการจัดการความมั่นคงปลอดภัยของข้อมูลหรือระบบต่างๆอยู่แล้ว อย่างไรก็ตาม สำหรับนักพัฒนา ทีมงานขนาดเล็กถึงขนาดกลาง หรือองค์กรที่พัฒนาระบบให้กับธุรกิจ SME แม้จะไม่ได้มีทรัพยากรเพียงพอในการนำมาตรฐานระดับองค์กรมาใช้อย่างครบถ้วน แต่ก็ยังสามารถวาง “กฎพื้นฐาน” ในการ setup backend infrastructure ให้มีความปลอดภัยในระดับที่เหมาะสมได้ โดยไม่ซับซ้อนและไม่เพิ่มต้นทุนมากเกินไป
ด้านล่างนี้คือกฎทองพื้นฐานที่ผมอยากแนะนำให้นำไปใช้งานเป็นอย่างยิ่ง
1. หลีกเลี่ยงการใช้ค่า Default ทุกชนิด
ไม่ควรใช้ค่าเริ่มต้นที่มากับระบบ ไม่ว่าจะเป็น
- password
- username
- หมายเลข port
- ชื่อ database หรือ service
ค่า default เหล่านี้เป็นข้อมูลที่ผู้ไม่ประสงค์ดีรู้จักกันดี และมักถูกใช้เป็นเป้าหมายอันดับแรกในการโจมตีระบบ การเปลี่ยนค่าเหล่านี้ตั้งแต่วันแรกที่ติดตั้งระบบ ช่วยลดความเสี่ยงได้อย่างมีนัยสำคัญ แม้จะเป็นเพียงขั้นตอนเล็กๆ แต่ถือเป็นพื้นฐานของความปลอดภัยที่สำคัญมาก
2. ใช้ OS, Library และ Package รุ่นใหม่อยู่เสมอ
ระบบปฏิบัติการ (OS) รวมถึง library หรือ package ต่างๆ ควรอัปเดตให้อยู่ในเวอร์ชันที่ใหม่และยังได้รับการดูแล (supported) อย่างสม่ำเสมอ เหตุผลหลักคือ
- เวอร์ชันใหม่มักมีการแก้ไขช่องโหว่ด้านความปลอดภัยจากอดีต
- ลดความเสี่ยงจากการถูกโจมตีด้วยเทคนิคที่เป็นที่รู้จักแล้ว (known vulnerabilities)
สำหรับทีมขนาดเล็ก การตั้งรอบเวลาในการตรวจสอบและอัปเดต (เช่น รายเดือนหรือรายไตรมาส) ถือเป็นแนวทางที่เหมาะสมและไม่สร้างภาระมากเกินไป
3. กำหนดค่า Software Firewall ให้รัดกุม
ควรตั้งค่า software firewall เพื่อควบคุมการเข้าถึงจากภายนอก โดยเปิดเฉพาะ port ที่จำเป็นต่อการทำงานจริงเท่านั้น เช่น
- เปิดเฉพาะ port สำหรับ web service
- ปิดการเข้าถึง port ของ database จากภายนอกโดยตรง
- จำกัด IP ที่สามารถเข้าถึง service สำหรับงานดูแลระบบ
การตั้งค่า firewall ที่ดี จะช่วยลดพื้นที่การโจมตี (attack surface) และทำให้ server ของเราไม่กลายเป็นเป้าหมายที่ถูกสแกนและโจมตีได้ง่าย
4. สำรองข้อมูล (Backup) อย่างสม่ำเสมอ ทั้ง Code และ Database
การ backup ไม่ควรจำกัดเฉพาะ database เท่านั้น แต่ควรรวมถึง
- source code (เช่น เก็บไว้ในระบบ version control)
- database และไฟล์สำคัญอื่นๆ
สำหรับ database สามารถเขียน script สำหรับ backup อัตโนมัติได้ไม่ยาก และควรจัดเก็บ backup ไว้มากกว่าหนึ่งตำแหน่ง เช่น แยกออกจาก server หลัก เพื่อป้องกันกรณีที่ระบบหลักเกิดปัญหา หรือถูกโจมตีจนข้อมูลเสียหายทั้งหมด
บทส่งท้าย
แม้ทีมพัฒนาจะมีขนาดเล็ก หรือเป็นเพียงนักพัฒนาไม่กี่คน แต่ความปลอดภัยของระบบไม่ใช่เรื่องที่ควรมองข้าม การยึดหลักกฎพื้นฐานเหล่านี้จะช่วยลดความเสี่ยงได้อย่างมาก โดยไม่จำเป็นต้องลงทุนสูงหรือใช้เครื่องมือซับซ้อนระดับองค์กร หรือแม้เป็นเป็นนักพัฒนาโปรแกรมอิสระตัวคนเดียวก็สามารถทำสิ่งที่กล่าวไว้ข้างต้นได้ไม่ยาก
การเริ่มต้นจากสิ่งเล็กๆ ที่ถูกต้อง ตั้งแต่วันแรกของการ setup backend infrastructure จะช่วยให้ web application มีความมั่นคง ปลอดภัย และพร้อมรองรับการเติบโตของธุรกิจในระยะยาวได้อย่างมั่นใจ
กฎทองพื้นฐานสำหรับการ Setup Backend Infrastructure ให้ปลอดภัย (ฉบับ SME)
- password
- username
- หมายเลข port
- ชื่อ database หรือ service
- เวอร์ชันใหม่มักมีการแก้ไขช่องโหว่ด้านความปลอดภัยจากอดีต
- ลดความเสี่ยงจากการถูกโจมตีด้วยเทคนิคที่เป็นที่รู้จักแล้ว (known vulnerabilities)
- เปิดเฉพาะ port สำหรับ web service
- ปิดการเข้าถึง port ของ database จากภายนอกโดยตรง
- จำกัด IP ที่สามารถเข้าถึง service สำหรับงานดูแลระบบ
- source code (เช่น เก็บไว้ในระบบ version control)
- database และไฟล์สำคัญอื่นๆ