จาก BTS อารีรังสู่"มรดกทางวัฒนธรรมเกาหลี"ระดับโลก|หลัง BTS, K-popได้ก้าวข้าม 'แนวเพลง' กลายเป็น 'รหัสแห่งอารยธรรม'

ข่าวบทความจาก  ajunews.com


หลังจากวง  BTS  แล้ว การอธิบาย K-pop เพียงแค่ในฐานะ "แนวเพลง" เพียงอย่างเดียวก็ทำได้ยากขึ้นมากแล้ว คำจำกัดความเดิม ๆ อย่างดนตรีไอดอลหรือวัฒนธรรมป๊อปที่เน้นการแสดง ก็ไม่สามารถตามทันความเป็นจริงได้อีกต่อไป

ในช่วงเวลาที่  BTS  เรียก  "อารีรัง"  ออกมา  K-pop ได้ก้าวข้ามขอบเขตของแนวเพลง กลายเป็น  "รหัสแห่งอารยธรรม"   ไปแล้ว ดนตรีก็ยังคงเป็นจุดเริ่มต้น แต่โครงสร้างทางอารมณ์และโลกทัศน์ที่ดนตรีนั้นบรรจุไว้ กำลังสัมผัสถึงวิธีการทำงานของวัฒนธรรมโดยตรง

แนวเพลงคือหน่วยของการบริโภค เลือกตามรสนิยม และเปลี่ยนตามกระแสนิยม แต่รหัสแห่งอารยธรรมนั้นใกล้เคียงกับวิธีที่สังคมจัดการกับอารมณ์ สะสมความทรงจำ และรักษาชุมชนให้อยู่รอดมากกว่า จุดที่ K-pop มาถึงหลัง  BTS  ก็คือขอบเขตของรหัสนี้เอง เพราะประสบการณ์การฟังเพลงได้ขยายออกไปไกลกว่าการแสดงบนเวที กลายเป็นภาษาของอัตลักษณ์ แนวคิด และความสัมพันธ์

วิธีที่  BTS  เชื่อมต่อกับโลกนั้นชัดเจนมาก พวกเขาไม่ได้แนะนำ "ความเป็นเกาหลี"  แต่ใช้จังหวะทางอารมณ์ที่สังคมเกาหลีสะสมมานานอย่างตรงไปตรงมา พวกเขาไม่ปกปิดบาดแผล ไม่ได้เล่าแต่เรื่องราวแห่งความสำเร็จซ้ำ ๆ แต่เปิดเผยความไม่มั่นคง ความผิดหวัง ความสามัคคี และการฟื้นตัวอย่างตรงไปตรงมา แนวคิดนี้ถูกผู้ชมทั่วโลกยอมรับว่าไม่ใช่  "วัฒนธรรมแปลกหน้า"  แต่เป็น  "อารมณ์ที่พวกเขารู้จักอยู่แล้ว"   BTS   ได้พิสูจน์แล้วว่า เมื่อวัฒนธรรมเชื่อมต่อกันได้ แนวคิด (attitude) จะทำงานก่อนข้อมูล

ในจุดนี้ K-pop ไม่ใช่เป้าหมายของการแข่งขันแนวเพลงอีกต่อไป ขั้นตอนที่เปรียบเทียบว่าดนตรีป๊อปอเมริกันหรือตลาดไหนขายดีกว่า ได้ผ่านพ้นไปแล้ว K-pop หลัง  BTS  ถูกประเมินด้วยคำถามว่า นำเสนออารมณ์ ค่า และโลกทัศน์แบบใด นี่ไŴม่ใช่เรื่องรสนิยม แต่เป็นเรื่องของอารยธรรม 

K-pop ในฐานะรหัสแห่งอารยธรรมมีลักษณะเด่นหลายประการ ประการแรก ไม่ได้ตั้งอยู่บนพื้นฐานของการแปล แม้ไม่เข้าใจเนื้อเพลงทั้งหมด อารมณ์ก็ยังถ่ายทอดได้ ประการที่สอง ไม่ต้องการคำอธิบาย สามารถสัมผัสประสบการณ์ได้โดยไม่ต้องบรรยายบริบทวัฒนธรรม ประการที่สาม ตั้งอยู่บนพื้นฐานของการมีส่วนร่วม แฟน ๆ ไม่ใช่ผู้บริโภคแบบ passive แต่เป็นผู้ตีความและขยายความ โครงสร้างนี้แตกต่างอย่างชัดเจนจากโมเดลบริโภคของอุตสาหกรรมวัฒนธรรมป๊อปเดิม

การเปลี่ยนแปลงนี้ยังเห็นได้จากลักษณะของแฟนด้อม หลัง  BTS  แฟนด้อมไม่ได้เป็นแค่กลุ่มเชียร์อีกต่อไป แต่กลายเป็นชุมชนวัฒนธรรมแห่งหนึ่ง ไม่หยุดอยู่ที่เสียงเชียร์ในคอนเสิร์ต แต่ตอบสนองต่อประเด็นทางสังคม และตัดสินคุณค่าและบรรทัดฐานร่วมกัน นี่แสดงให้เห็นว่ารหัสที่วัฒนธรรมนั้นบรรจุไว้กำลังทำงานจริง ๆ แนวเพลงสร้างแฟน แต่รหัสแห่งอารยธรรมสร้าง "พลเมือง"

กระแสนี้ยังเชื่อมโยงกับการอภิปรายเรื่อง K-เฮอริเทจ ความหมาย "อารีรัง"  ของ   BTS  ไม่ใช่เพราะพวกเขา "ยืมประเพณี" มา แต่เพราะพวกเขาทำให้ประเพณีนั้นทำงานอีกครั้งในฐานะส่วนหนึ่งของรหัสแห่งอารยธรรม อารีรังก่อนจะเป็นเพลง คือโครงสร้างทางอารมณ์ของการเคลื่อนย้าย การจากลา การทำซ้ำ และความสามัคคี โครงสร้างนี้เมื่อรวมกับแพลตฟอร์มสมัยใหม่อย่าง K-pop ทำให้ประเพณีของเกาหลีกลายเป็นภาษาของปัจจุบัน ไม่ใช่มรดกในอดีตอีกต่อไป

สิ่งสำคัญคือการเปลี่ยนแปลงนี้ไม่ใช่เรื่องบังเอิญ  BTS  รักษาข้อความและแนวคิดที่สอดคล้องกันมาอย่างยาวนาน ค่าอย่างการสะท้อนตนเอง ความเคารพ และความสามัคคี ปรากฏซ้ำ ๆ ในดนตรี คำพูด และการกระทำ การทำซ้ำนี้สร้างความเชื่อมั่น และเมื่อความเชื่อมั่นสะสม วัฒนธรรมก็เริ่มทำงานในฐานะรหัสที่ก้าวข้ามแนวเพลง รหัสแห่งอารยธรรมไม่ได้เกิดขึ้นในชั่วข้ามคืน แต่เป็นผลจากการทำซ้ำและการสะสม

ตอนนี้คำถามมุ่งตรงมาที่สังคมเกาหลีทั้งหมด เรายังมอง K-pop เป็นเพียงตัวอย่างความสำเร็จของอุตสาหกรรมส่งออกอยู่หรือไม่ เรายังมุ่งแต่ที่อันดับชาร์ต ยอดขาย ขนาดคอนเสิร์ต โดยมองข้ามแก่นแท้ของการเปลี่ยนแปลงนี้หรือไม่ สิ่งที่ K-pop หลัง   BTS  ทิ้งไว้ไม่ใช่  "ขายได้เท่าไร"  แต่เป็น "ทิ้งแนวคิดอะไรไว้"