เกริ่นนำ
มโหสถต้องหนี
หลังจากเหตุการณ์นั้น เสนกะไม่ได้นิ่งนอนใจ
เขาไปหาพระราชา กราบทูลเสียงสั่นเครือ
"ข้าแต่สมมติเทพ... ข้าพระองค์กราบทูลขอโทษ... แต่... แต่ข้าพระองค์ต้องเตือนพระองค์..."
"เตือนอะไร?" พระราชาตรัส
"มโหสถ... ข้าพระองค์กลัวว่า... เขาจะชิงราชสมบัติ..."
พระราชาทรงขมวดพระเกศา "เจ้ามีหลักฐานหรือ?"
"ไม่มีหลักฐานชัดเจน... แต่... เขาฉลาดเกินไป... มีภรรยาที่ฉลาดเกินไป... ได้รางวัลมหาศาล... เขามีทุกอย่างที่จะใช้ชิงราชสมบัติ..."
คำพูดเหล่านี้... แม้จะไม่มีหลักฐาน แต่มันเพาะเมล็ดความสงสัยในพระทัย
วันต่อ ๆ มา พระราชาทรงสังเกตมโหสถ
เขาฉลาดจริง ๆ... ฉลาดกว่าข้า... ถ้าเขาต้องการ... เขาคงทำได้...
ความสงสัยเติบโต กลายเป็นความกลัว
จนวันหนึ่ง เมื่อทรงตรัสเรียกมโหสถ
มโหสถรู้สึกได้ถึงความเปลี่ยนแปลง
พระองค์... ทรงกลัวข้า... เพราะคำพูดของเสนกะ...
เมื่อพระราชาตรัสสั่งให้จับ
มโหสถรู้ว่าต้องหนี
คืนนั้น เขาบอกนางอมรา
"ข้าต้องไป... ถ้าข้าอยู่ต่อ... ข้าอาจถูกประหารชีวิต"
นางอมราพยักหน้า น้ำตาคลอ
"ไปเถอะ... แต่อย่ากังวล... ข้าจะดูแลทุกอย่าง... และรอท่านกลับมา"
มโหสถมองเธอด้วยความรัก
"ข้ารู้ว่า... นี่คือฝีมือของเสนกะ... แต่ข้าจะไม่โกรธ... ข้าจะรอ... รอจนกว่าความจริงจะเผยออกมา"
"แม้ต้องจากกันด้วยอำนาจศัตรู
แม้ต้องหนีในยามราตรีมืดมน
ใจยังมั่นคงด้วยปัญญาบารมี
รอวันที่ความจริงจะเผยผ่อน"
เทวดาแห่งเศวตฉัตร
ในพระราชวัง พระเจ้าวิเทหราชทรงรู้สึกไม่สบายพระทัย
มโหสถหนีไป... แต่... แต่เป็นเพราะข้ากลัวเขา... ข้าควรกลัวหรือ?
ตอนกลางคืน เทวดาผู้สิงอยู่ที่เศวตฉัตร ลงมา
เธอไม่ได้ยินธรรมจากมโหสถนานแล้ว เลยสืบดูก็รู้ว่าเกิดอะไรขึ้น
มโหสถถูกขับไล่... เพราะคนอิจฉา... เพราะพระราชากลัวโดยไม่มีเหตุผล...
เธอโกรธ
ถ้าเป็นอย่างนี้... ข้าจะทำให้พระราชาตื่นตัว...
เธอปรากฏตัว ถามปัญหาพระราชา 4 ข้อ
ปัญหาเหล่านี้ยากมาก ลึกซึ้งมาก
พระราชาทรงฟังแล้วทรงงงงวย
นี่... นี่คือปัญหาอะไร?
"ข้าพเจ้า... ยังไม่ทราบ... ขอเวลาถามบัณฑิต..."
เทวดากล่าวเย็นชา
"ถามบัณฑิต 4 คนของพระองค์หรือ? พวกเขาจะรู้อะไร... พวกเขาเป็นแค่หิ่งห้อย... มีแสงแต่ไม่ใช่ไฟ..."
แล้วเธอกล่าวคาถา:
"เมื่อไฟลุกโชติช่วงอยู่ในมือ
ไฉนจึงเป่าหิ่งห้อยให้ลุกโพลง
เมื่อนมโคอยู่ที่เต้า
ไฉนจึงไปรีดที่เขา"
พระราชาทรงเข้าใจทันที
มโหสถ... เปรียบเหมือนกองไฟ... แต่ข้ากลับไปถามหิ่งห้อย...
"แต่... มโหสถหนีไปแล้ว..."
"ก็ให้ตามกลับมา!" เทวดาตะโกน "ถ้าพระองค์ไม่ตามมโหสถกลับมา... และให้เขาแก้ปัญหา... ข้าจะทุบศีรษะพระองค์ด้วยค้อนเหล็กอันลุกโพลงนี้!"
รุ่งเช้า พระราชาตื่นตระหนก
"ไปหามโหสถ! ไปเร็ว! ค้นหาทั่วแว่นแคว้น!"
อมาตย์ 4 คนออกไปทั้ง 4 ทิศ
คนที่ไปทางใต้... พบมโหสถที่บ้านทักขิณยวมัชฌคาม
มโหสถ 5
เกริ่นนำ
มโหสถต้องหนี
หลังจากเหตุการณ์นั้น เสนกะไม่ได้นิ่งนอนใจ
เขาไปหาพระราชา กราบทูลเสียงสั่นเครือ
"ข้าแต่สมมติเทพ... ข้าพระองค์กราบทูลขอโทษ... แต่... แต่ข้าพระองค์ต้องเตือนพระองค์..."
"เตือนอะไร?" พระราชาตรัส
"มโหสถ... ข้าพระองค์กลัวว่า... เขาจะชิงราชสมบัติ..."
พระราชาทรงขมวดพระเกศา "เจ้ามีหลักฐานหรือ?"
"ไม่มีหลักฐานชัดเจน... แต่... เขาฉลาดเกินไป... มีภรรยาที่ฉลาดเกินไป... ได้รางวัลมหาศาล... เขามีทุกอย่างที่จะใช้ชิงราชสมบัติ..."
คำพูดเหล่านี้... แม้จะไม่มีหลักฐาน แต่มันเพาะเมล็ดความสงสัยในพระทัย
วันต่อ ๆ มา พระราชาทรงสังเกตมโหสถ
เขาฉลาดจริง ๆ... ฉลาดกว่าข้า... ถ้าเขาต้องการ... เขาคงทำได้...
ความสงสัยเติบโต กลายเป็นความกลัว
จนวันหนึ่ง เมื่อทรงตรัสเรียกมโหสถ
มโหสถรู้สึกได้ถึงความเปลี่ยนแปลง
พระองค์... ทรงกลัวข้า... เพราะคำพูดของเสนกะ...
เมื่อพระราชาตรัสสั่งให้จับ
มโหสถรู้ว่าต้องหนี
คืนนั้น เขาบอกนางอมรา
"ข้าต้องไป... ถ้าข้าอยู่ต่อ... ข้าอาจถูกประหารชีวิต"
นางอมราพยักหน้า น้ำตาคลอ
"ไปเถอะ... แต่อย่ากังวล... ข้าจะดูแลทุกอย่าง... และรอท่านกลับมา"
มโหสถมองเธอด้วยความรัก
"ข้ารู้ว่า... นี่คือฝีมือของเสนกะ... แต่ข้าจะไม่โกรธ... ข้าจะรอ... รอจนกว่าความจริงจะเผยออกมา"
"แม้ต้องจากกันด้วยอำนาจศัตรู
แม้ต้องหนีในยามราตรีมืดมน
ใจยังมั่นคงด้วยปัญญาบารมี
รอวันที่ความจริงจะเผยผ่อน"
เทวดาแห่งเศวตฉัตร
ในพระราชวัง พระเจ้าวิเทหราชทรงรู้สึกไม่สบายพระทัย
มโหสถหนีไป... แต่... แต่เป็นเพราะข้ากลัวเขา... ข้าควรกลัวหรือ?
ตอนกลางคืน เทวดาผู้สิงอยู่ที่เศวตฉัตร ลงมา
เธอไม่ได้ยินธรรมจากมโหสถนานแล้ว เลยสืบดูก็รู้ว่าเกิดอะไรขึ้น
มโหสถถูกขับไล่... เพราะคนอิจฉา... เพราะพระราชากลัวโดยไม่มีเหตุผล...
เธอโกรธ
ถ้าเป็นอย่างนี้... ข้าจะทำให้พระราชาตื่นตัว...
เธอปรากฏตัว ถามปัญหาพระราชา 4 ข้อ
ปัญหาเหล่านี้ยากมาก ลึกซึ้งมาก
พระราชาทรงฟังแล้วทรงงงงวย
นี่... นี่คือปัญหาอะไร?
"ข้าพเจ้า... ยังไม่ทราบ... ขอเวลาถามบัณฑิต..."
เทวดากล่าวเย็นชา
"ถามบัณฑิต 4 คนของพระองค์หรือ? พวกเขาจะรู้อะไร... พวกเขาเป็นแค่หิ่งห้อย... มีแสงแต่ไม่ใช่ไฟ..."
แล้วเธอกล่าวคาถา:
"เมื่อไฟลุกโชติช่วงอยู่ในมือ
ไฉนจึงเป่าหิ่งห้อยให้ลุกโพลง
เมื่อนมโคอยู่ที่เต้า
ไฉนจึงไปรีดที่เขา"
พระราชาทรงเข้าใจทันที
มโหสถ... เปรียบเหมือนกองไฟ... แต่ข้ากลับไปถามหิ่งห้อย...
"แต่... มโหสถหนีไปแล้ว..."
"ก็ให้ตามกลับมา!" เทวดาตะโกน "ถ้าพระองค์ไม่ตามมโหสถกลับมา... และให้เขาแก้ปัญหา... ข้าจะทุบศีรษะพระองค์ด้วยค้อนเหล็กอันลุกโพลงนี้!"
รุ่งเช้า พระราชาตื่นตระหนก
"ไปหามโหสถ! ไปเร็ว! ค้นหาทั่วแว่นแคว้น!"
อมาตย์ 4 คนออกไปทั้ง 4 ทิศ
คนที่ไปทางใต้... พบมโหสถที่บ้านทักขิณยวมัชฌคาม