🪥🪥🪥 “ไม้เจีย” ภูมิปัญญาไทยในการทำความสะอาดช่องปากในอดีต 😬😬
[Spoil] คลิกเพื่อดูข้อความที่ซ่อนไว้“ไม้เจีย” ภูมิปัญญาไทยในการทำความสะอาดช่องปากในอดีต
ก่อนที่จะมีแปรงสีฟันแบบขนไนลอนและยาสีฟันกลิ่นมิ้นต์อย่างที่เราคุ้นเคย คนไทยสมัยโบราณก็มีวิธีดูแลช่องปากของตนเองเช่นกัน หนึ่งในวิธีที่แพร่หลายในหมู่ชาวบ้านและพระป่าสายกรรมฐานก็คือการใช้ “ไม้สีฟัน” หรือ “ไม้เจีย” ซึ่งถือเป็นภูมิปัญญาท้องถิ่นที่ทั้งเรียบง่ายและเปี่ยมด้วยประโยชน์
ไม้สีฟันคือไม้ที่นำมาทุบปลายให้เป็นฝอย ใช้แทนขนแปรงในการถูฟัน เคี้ยว ขัดลิ้น และขูดเศษอาหาร นิยมใช้ไม้ที่มีสรรพคุณทางยา เช่น ไม้ข่อย ไม้โกทา สมัด หรือดีคน ซึ่งมีฤทธิ์ฝาดสมาน ช่วยลดกลิ่นปาก บำรุงเหงือก และทำให้ลมหายใจสดชื่น ไม้เหล่านี้เมื่อนำมาใช้เป็นไม้สีฟัน จะให้รสฝาดและมีกลิ่นหอมอ่อน ๆ จากธรรมชาติ
ขั้นตอนการทำไม้สีฟันนั้นต้องใช้ทั้งความประณีตและความอดทน ผู้ทำจะเลือกไม้ยาวประมาณ 4–8 นิ้ว ผึ่งแดดพอหมาด ก่อนจะทุบปลายให้แตกเป็นฝอยละเอียด ความละเอียดของไม้สีฟันจะแปรผันตามจังหวะในการทุบ เมื่อได้ฝอยไม้แล้ว จะสางด้วยเข็มให้เรียบร้อย เหลาด้ามให้สวยงาม และใช้ฝอยไม้ที่เหลือขัดให้ขึ้นเงา ถือเป็นงานฝีมือที่สะท้อนอุปนิสัยของผู้ทำได้อย่างน่าทึ่ง
ไม้สีฟันในวัดป่าไม่ได้มีไว้เพียงเพื่อการใช้สอยเท่านั้น แต่ยังถือเป็นสัญลักษณ์ของ “การขัดเกลาตน” เป็นเครื่องบูชาครูบาอาจารย์ และถูกใช้ในวาระสำคัญทางสงฆ์ เช่น พิธีขอนิสัย (การขออยู่ฝึกปฏิบัติในสำนัก) ถือเป็นสิ่งที่แสดงถึงความเพียร ความสะอาด และความเคารพ
แม้ในปัจจุบันจะมีแปรงสีฟันที่สะดวกกว่า แต่ไม้สีฟันก็ยังคงปรากฏในบางวัดและบางกลุ่มผู้รักภูมิปัญญาโบราณ อย่างไรก็ตาม ความรู้เกี่ยวกับการเลือกไม้ การทำไม้สีฟัน และการใช้อย่างถูกวิธีเริ่มเลือนหายไปตามกาลเวลา หากไม่มีผู้สืบสาน อาจกลายเป็นเพียงภาพในประวัติศาสตร์
ไม้สีฟันจึงมิใช่เพียงเครื่องมือทำความสะอาด แต่ยังเป็นบทเรียนของความเรียบง่าย การเอาธรรมชาติมาใช้ประโยชน์ และการดำเนินชีวิตอย่างมีสติและพอดีในวิถีของคนไทยแต่โบราณ.
#เจาะเวลาหาอดีต
🪥🪥🪥 “ไม้เจีย” ภูมิปัญญาไทยในการทำความสะอาดช่องปากในอดีต 😬😬