อริจสัจสี่ โคลงสี่สุภาพ

นะโม (3 จบ) คาถาชินบัญชร (ย่อ) บทนี้เป็นบทสรรเสริญพระพุทธเจ้าและพระอริยบุคคลผู้บรรลุธรรม มีความหมายดังนี้ ชะยาสะนากะตา พุทธา พระพุทธเจ้าทั้งหลาย ผู้ประทับนั่งเหนือบัลลังก์แห่งชัยชนะ เชตวา มารัง สะวา

"นอบน้อม พุทธธรรมสงฆ์ อันเป็นที่พึ่งของข้าพเจ้า" ************** ธัมมจักกัปปวัตตนสูตร คือ ปฐมเทศนา หรือธรรมเทศนากัณฑ์แรกที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแสดงแก่ ปัญจวัคคีย์ทั้ง 5 ณ ป่าอิสิปตนมฤคทาย

เมื่อมีการเกิด สิ่งนั้น ย่อมเป็น อนิจจัง คือ ความไม่คงทน ไม่เทียง เมื่อไม่เทียงแท้ คงทน ย่อมเป็น ทุกขัง คือ เปลี่ยนแปลง แปลผัน เมื่อมีการเปลี่ยนแปลง ย่อมเป็น อนัตตา คือ ไม่มีตัวตนที่แท้จริง... อนิจ

ในทางพุทธ ไม่มีสิ่งใด ที่นอกเหนือจากคำว่าธรรม และพระพุทธองค์ทรงตรัสรู้ ในความเป็นอนัตตาของสภาวะธรรมทั้งปวงน้น โดยประกาศพระบรมสัจจธรรมด้วย อริยสัจสี่ หรือหลักแห่งปฎิจจสมุปทบาท นั่นคือ สัพเพ ธัมมา

ทุกข์ สมุทัย นิโรธ มรรค ทุกข์ = ความไม่สบายกาย สบายใจ แห้งเหี่ยวใจ คับแค้นใจ คร่ำครวญ พิไรรำพัน เศร้าโศก พลัดพรากจาก อารมณ์อันเป็นที่รัก อยู่กับอารมณ์ อันไม่เป็นที่รัก ปรารถนาสิ่งใด ไม่ได้สิ่งนั้น ฯ

อริยสัจ หรือ จตุราริยสัจ หรืออริยสัจ 4 ข้อปฏิบัติอันเป็นกลาง ที่พระโคตมพุทธเจ้าตรัสรู้ด้วยปัญญาอันยิ่งย่อมเป็นไปเพื่อเข้าไปสงบระงับ เพื่อความรู้ยิ่ง เพื่อความรู

บทธรรมเทศนากัณฑ์แรกของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า คือ “ธัมมจักกัปปวัตตนสูตร” นั้น มิได้เป็นเพียงการประกาศศาสนา แต่เป็นการวางรากฐานทางปัญญาที่สมบูรณ์ที่สุดของโลก โดยมีหัวใจอยู่ที่ "อริยสัจ ๔&q