ข้อปฎิบัติเพื่อป้องกัน...การเกิดผลข้างเคียงจากการใช้ยาในผู้สูงอายุ
รู้หรือไม่ครับว่า ?...1 ใน 3 ของผู้ป่วยที่เกิดผลข้างเคียงจากการใช้ยาคือ ผู้สูงอายุเนื่องจากผู้สูงอายุส่วนใหญ่มีโรคประจำตัวหลายโรค ทำให้ต้องทานยาหลายชนิด และในผู้สูงอายุมักจะมีปัญหาเกี่ยวกับเรื่องของการจัดเตรียมยาเพื่อรับประทาน เช่น ลืมกินยา หรือกินยาซ้ำ จึงทำให้มีความเสี่ยงสูงที่จะเกิดผลข้างเคียงจากการใช้ยาได้
การเปลี่ยนแปลงของร่างกายในผู้สูงอายุยังมีผลต่อการใช้ยา ทำให้การดูดซึมยาลดลง การกระจายตัวของยาไม่ค่อยดี นอกจากนี้อาจมีปริมาณยาที่ค้างในร่างกาย และการกำจัดยาทางไตทำได้ลดลง ผู้สูงอายุยังมีการเปลี่ยนแปลงทางร่างกายอีกหลายอย่างที่ส่งผลต่อการใช้ยา เช่น มีความไวต่อยาบางชนิดเพิ่มขึ้นในขณะที่มีความไวต่อยาบางชนิดลดลง สิ่งเหล่านี้ก่อให้เกิดปัญหากับการสั่งจ่ายยาในผู้สูงอายุอย่างมาก อย่างไรก็ตามผลข้างเคียงที่เกิดจากการใช้ยานั้น สามารถป้องกันได้ด้วย การปฎิบัติดังต่อไปนี้
เมื่อพบแพทย์ควรมีรายละเอียดของชื่อยาที่รับประทาน ชื่อโรค และประวัติการแพ้ยาติดตัวไปด้วย
เริ่มต้นการรักษาแบบไม่ใช้ยา เช่น ท้องผูกควรดื่มน้ำมากๆ และรับประทานอาหารที่มีเส้นใยอาหารสูง
รับประทานยาตามแพทย์สั่งอย่างสม่ำเสมอและติดตามการรักษากับแพทย์เป็นระยะ ห้ามนำตัวอย่างยาเดิมไปซื้อยามารับประทานเอง
นำยาทั้งหมดไม่ว่าจะได้รับจากที่ใดไปให้แพทย์ตรวจเช็คเป็นระยะ
หลีกเลี่ยงการซื้อยาสมุนไพร ยาหม้อ และยาลูกกลอนมารับประทานเอง เนื่องจากอาจมีผลเสียต่อร่างกาย
ควรตรวจดูวันหมดอายุของยาและอย่าเก็บยาที่เหลือไว้รับประทานครั้งต่อไป เนื่องจากยาอาจหมดอายุหรืออาจไม่ใช้ยาตัวเดิม
ควรปรึกษาแพทย์ถึงสาเหตุที่จะหยุดยา เช่น เกิดผลข้างเคียง ยาไม่ได้ผล วิธีการใช้ยาซับซ้อนเกินไป ยาแพงเกินไป
รับการรักษาและติดตามกับแพทย์คนเดิมหากต้องรักษากับแพทย์มากกว่า 1 คน ต้องนำประวัติเก่าและรายการยาที่ใช้อยู่มาแจ้งให้แพทย์ทราบ เพื่อตรวจสอบยาทั้งหมดที่ผู้สูงอายุได้รับทุกแหล่ง และพิจารณายาที่อาจมีปฏิกิริยาต่อกัน
หากผู้สูงอายุปฎิบัติตามคำแนะดังกล่าวข้างต้นได้ จะช่วยลดปัญหาเรื่องผลข้างเคียงจากการใช้ยาได้อย่างแน่นอนครับ...
เตือน ข้อควรรระวัง ผู้สูงอายุใช้ยา
รู้หรือไม่ครับว่า ?...1 ใน 3 ของผู้ป่วยที่เกิดผลข้างเคียงจากการใช้ยาคือ ผู้สูงอายุเนื่องจากผู้สูงอายุส่วนใหญ่มีโรคประจำตัวหลายโรค ทำให้ต้องทานยาหลายชนิด และในผู้สูงอายุมักจะมีปัญหาเกี่ยวกับเรื่องของการจัดเตรียมยาเพื่อรับประทาน เช่น ลืมกินยา หรือกินยาซ้ำ จึงทำให้มีความเสี่ยงสูงที่จะเกิดผลข้างเคียงจากการใช้ยาได้
การเปลี่ยนแปลงของร่างกายในผู้สูงอายุยังมีผลต่อการใช้ยา ทำให้การดูดซึมยาลดลง การกระจายตัวของยาไม่ค่อยดี นอกจากนี้อาจมีปริมาณยาที่ค้างในร่างกาย และการกำจัดยาทางไตทำได้ลดลง ผู้สูงอายุยังมีการเปลี่ยนแปลงทางร่างกายอีกหลายอย่างที่ส่งผลต่อการใช้ยา เช่น มีความไวต่อยาบางชนิดเพิ่มขึ้นในขณะที่มีความไวต่อยาบางชนิดลดลง สิ่งเหล่านี้ก่อให้เกิดปัญหากับการสั่งจ่ายยาในผู้สูงอายุอย่างมาก อย่างไรก็ตามผลข้างเคียงที่เกิดจากการใช้ยานั้น สามารถป้องกันได้ด้วย การปฎิบัติดังต่อไปนี้
เมื่อพบแพทย์ควรมีรายละเอียดของชื่อยาที่รับประทาน ชื่อโรค และประวัติการแพ้ยาติดตัวไปด้วย
เริ่มต้นการรักษาแบบไม่ใช้ยา เช่น ท้องผูกควรดื่มน้ำมากๆ และรับประทานอาหารที่มีเส้นใยอาหารสูง
รับประทานยาตามแพทย์สั่งอย่างสม่ำเสมอและติดตามการรักษากับแพทย์เป็นระยะ ห้ามนำตัวอย่างยาเดิมไปซื้อยามารับประทานเอง
นำยาทั้งหมดไม่ว่าจะได้รับจากที่ใดไปให้แพทย์ตรวจเช็คเป็นระยะ
หลีกเลี่ยงการซื้อยาสมุนไพร ยาหม้อ และยาลูกกลอนมารับประทานเอง เนื่องจากอาจมีผลเสียต่อร่างกาย
ควรตรวจดูวันหมดอายุของยาและอย่าเก็บยาที่เหลือไว้รับประทานครั้งต่อไป เนื่องจากยาอาจหมดอายุหรืออาจไม่ใช้ยาตัวเดิม
ควรปรึกษาแพทย์ถึงสาเหตุที่จะหยุดยา เช่น เกิดผลข้างเคียง ยาไม่ได้ผล วิธีการใช้ยาซับซ้อนเกินไป ยาแพงเกินไป
รับการรักษาและติดตามกับแพทย์คนเดิมหากต้องรักษากับแพทย์มากกว่า 1 คน ต้องนำประวัติเก่าและรายการยาที่ใช้อยู่มาแจ้งให้แพทย์ทราบ เพื่อตรวจสอบยาทั้งหมดที่ผู้สูงอายุได้รับทุกแหล่ง และพิจารณายาที่อาจมีปฏิกิริยาต่อกัน
หากผู้สูงอายุปฎิบัติตามคำแนะดังกล่าวข้างต้นได้ จะช่วยลดปัญหาเรื่องผลข้างเคียงจากการใช้ยาได้อย่างแน่นอนครับ...