อริยสัมมาสมาธิ

ภิกษุ ท. ! เราจักแสดง สัมมาสมาธิอันเป็นอริยะ ที่ประกอบด้วย
มูลฐาน และเครื่องปรุงพร้อมอย่างทั่วถึง แก่พวกเธอทั้งหลาย. พวกเธอ
จงฟังข้อนั้น.
ภิกษุ ท. ! สัมมาสมาธิอันเป็นอริยะ ที่ประกอบด้วยมูลฐาน และ
เครื่องปรุงพร้อมอย่างทั่วถึง เป็นอย่างไรเล่า ? สัมมาสมาธิอันเป็นอริยะนั้น
ได้แก่ ความเข้าใจอันถูกต้อง, ความดำริอันถูกต้อง, การพูดจาอันถูกต้อง,
การทำงานอันถูกต้อง, การเลี้ยงชีวิตอันถูกต้อง, ความพยายามอันถูกต้อง,
ความระลึกอันถูกต้อง, ความตั้งใจมั่นอันถูกต้อง.๒
ภิกษุ ท. ! ภาวะแห่งความเป็นหนึ่งของจิต แวดล้อมแล้วด้วยองค์ทั้ง ๗
เหล่านี้แล เราเรียกว่า สัมมาสมาธิอันเป็นอริยะ ที่ประกอบด้วยมูลฐาน
และเครื่องปรุงพร้อมอย่างทั่วถึง.

---

๑. บาลี พระพุทธภาษิต มหาวาร. สํ. ๑๙/๒๕ - ๖/๘๑ - ๘๓.
๒. บาลีบางแห่ง เช่น มหาจัตตารีสกสูตร อุปริ. ม. หามีคำว่า “ความตั้งใจมั่นอันถูกต้อง” คำนี้ไม่.
เข้าใจว่า บางลีแห่งนั้นตกหล่น จึงถือเอาตามบาลีแห่งนี้ ซึ่งมีคำคำนี้ด้วย นับเป็นมรรคมีองค์ครบทั้ง ๘ องค์
นั่นแหละ ได้นามอีกนามหนึ่งว่า “อริยสัมมาสมาธิ อันประกอบด้วยมูลฐาน และประกอบเครื่องปรุงพร้อมอย่างทั่วถึง”.