กระทู้ก่อนนอน (๑๐๖)

กระทู้สนทนา
ส่งท้ายด้วยชุดภาพ จ.ยะลา ครับ

เป็นภาพทิวทัศน์ศาลากลางจังหวัดยะลาที่ตั้งอยู่ ต.สะเตง ระหว่างปี พ.ศ.๒๔๕๑ - ๒๔๘๕ ช่วงเปลี่ยนผ่านจากยุคเจ้าเมืองคนสุดท้ายสู่การปกครองเป็นส่วนภูมิภาคตามพระราชบัญญัติราชอาณาจักรสยาม พ.ศ.๒๔๗๖


                                           ขอขอบคุณภาพจากคุณบุญเทียน คุณวุฒิฤทธิรณ

ยะลา เดิมเป็นท้องที่หนึ่งของเมืองปัตตานี ในสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๕ ได้มีการปรับปรุงการปกครองใหม่เป็นการปกครองแบบเทศาภิบาล และได้ออกประกาศข้อบังคับสำหรับปกครอง ๗ หัวเมือง รัตนโกสินทรศก ๑๒๐ ซึ่งประกอบด้วยเมืองปัตตานี หนองจิก ยะหริ่ง สายบุรี ยะลา ระแงะ และ รามัน

ในแต่ละเมืองจะแบ่งเขตการปกครองเป็นอำเภอ ตำบล และหมู่บ้าน ต่อมาในปี พ.ศ.๒๔๔๗ ประกาศจัดตั้งมณฑลปัตตานีขึ้นดูแลหัวเมืองทั้ง ๗ แทนมณฑลนครศรีธรรมราช และยุบเมืองเหลือ ๔ เมือง ได้แก่ ปัตตานี ยะลา สายบุรี และระแงะ

ต่อมาในปี พ.ศ.๒๔๕๐ เมืองยะลาแบ่งเขตการปกครองเป็น ๒ อำเภอ ได้แก่ อำเภอเมืองยะลา และ อำเภอยะหา

ปี พ.ศ.๒๔๗๕ ได้มีการยกเลิกมณฑลปัตตานี และในปี พ.ศ.๒๔๗๖ เมืองยะลาได้รับการเปลี่ยนแปลงฐานะเป็นจังหวัดยะลาตามพระราชบัญญัติราชอาณาจักรสยาม พ.ศ.๒๔๗๖ เรื่อง การจัดระเบียบราชการบริหารส่วนภูมิภาค ออกเป็นจังหวัด เป็นอำเภอ และให้มีข้าหลวงประจำจังหวัด และกรมการจังหวัดเป็นผู้บริหารราชการ

เหตุที่เรียกชื่อว่ายะลานั้น เพราะพระยาเมืองคนแรกได้ตั้งที่ทำการขึ้นที่บ้านยะลา คำว่า ยะลา (มาเลย์: Jala, جالا) หรือสำเนียงภาษามลายูพื้นเมืองเรียกว่า ยาลอ (มาเลย์: Jalor, جالور) แปลว่า "แห" ซึ่งเป็นคำยืมมาจากภาษาบาลี-สันสกฤตว่า ชาละ หรือ ชาลี หมายถึง "แห" หรือ "ตาข่าย" มีภูเขาลูกหนึ่งในเขตอำเภอเมืองยะลามีลักษณะเหมือนแหจับปลา โดยผูกจอมแหแล้วถ่างตีนแหไปโดยรอบ ผู้คนจึงเรียกผู้เขานี้ว่า ยะลา หรือ ยาลอ แล้วนำมาตั้งนามเมือง

แต่ตามประวัติศาสตร์ซึ่งได้เขียนไว้ในสมัยเจ็ดหัวเมือง โดยเจ้าผู้ครองเมืองเดิมได้เขียนไว้เป็นประวัติศาสตร์เป็นภาษามลายูว่า “เมืองยะลา” เป็นสำเนียงภาษาอาหรับ โดยชาวอินโดนีเซียที่เข้ามาเผยแพร่ศาสนาอิสลามในบริเวณเจ็ดหัวเมืองซึ่งอยู่ในแหลมมลายูเป็นผู้ตั้งชื่อเมืองไว้

เมืองยะลาเดิม ตั้งอยู่ใกล้ภูเขายาลอ ห่างจากที่ว่าการอำเภอเมืองยะลาปัจจุบันไปทางทิศตะวันตกประมาณ ๑๒ กิโลเมตร

ต่อมาเมืองยะลาได้ยกฐานะเป็นเมืองๆ หนึ่งของบริเวณเจ็ดหัวเมือง คำว่า เมืองยะลา หรือ ยาลอ ยังคงเรียกกันจนถึงปัจจุบันนี้

ยะลา เป็นจังหวัดที่เทศบาลมีการจัดวางผังเมืองแบบใยแมงมุมที่สวยที่สุดของประเทศไทย และได้รับรางวัลชนะเลิศการประกวดความสะอาด ๓ ปีซ้อนระหว่าง พ.ศ.๒๕๒๘ - ๒๕๓๐ และได้รับการยกฐานะเป็นเทศบาลนครยะลา ในปี พ.ศ.๒๕๓๘

.................................................

ภาพจากคุณบุญเทียน คุณวุฒิฤทธิรณ และข้อมูลจากเว็บไซต์ wikithai.com
แก้ไขข้อความเมื่อ
แสดงความคิดเห็น
โปรดศึกษาและยอมรับนโยบายข้อมูลส่วนบุคคลก่อนเริ่มใช้งาน อ่านเพิ่มเติมได้ที่นี่