ทำไม พระโอรส - พระธิดา ในสมเด็จพระบรมราชชนก ถึงเป็นแค่ พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้า ครับ

หลักใหญ่ๆสมัยก่อน ลูกเจ้าฟ้าที่พระมารดาเป็นเจ้าและไม่เป็นเจ้า เป็นหม่อมเจ้าทุกองค์ฮ่ะ

ผู้ที่จะเป็น พระองค์เจ้าได้นั้น ต้องเป็น ลูกพระมหากษัตริย์ที่ประสูติแต่เจ้าจอมมารดา หรือลูกกรมพระราชวังบวร เท่านั้น

พอถึงสมัยรัชกาลที่ ๕ ทรงบัญญัติว่า ลูกเจ้าฟ้าที่พระมารดาเป็นเจ้า ให้เป็นพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้า ส่วนลูกเจ้าฟ้าที่มีพระมารดาเป็นหม่อม ให้เป็น หม่อมเจ้า หากสถาปนาขึ้นก็ให้สถาปนาเป็นพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้า เว้นแต่เป็นกรณีพิเศษ

พระอนุวงศ์ ชั้น พระองค์เจ้า มี ๒ แบบคือ พระองค์ยก คือ ยกพระโอรสธิดาขึ้นทั้งสายพระมารดา และพระองค์เจ้าตั้ง คือ ยกเฉพาะพระโอรสธิดาบางพระองค์

สำหรับพระโอรสธิดาในสมเด็จวังบูรพา ที่ประสูติแต่หม่อมแม้น สะใภ้หลวง และพระโอรสธิดาในสมเด็จเจ้าฟ้ากรมพระจักรพรรดิพงศ์ ที่ประสูติแต่งหม่อมราชวงศ์สว่าง สะใภ้หลวง รัชกาลที่ ๕ ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สถาปนาเป็นพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้า โดยพระทายาทมีพระยศเป็นหม่อมเจ้า เป็นกรณีพิเศษ ด้วยเป็นพระอนุชาร่วมพระครรโภทรในรัชกาลที่ ๕

ส่วนพระโอรสธิดาในสมเด็จเจ้าฟ้าอื่นๆ ที่พระมารดามิได้เป็นเจ้า ก็ทรงสถาปนาตามโอกาสสำคัญ แต่เป็นพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้า มีพระทายาทมีพระยศเป็นหม่อมราชวงศ์