ไต่เสี่ยฮุกโจ้ว หงอคง เห้งเจีย ซุนหงอคง เกิดขึ้น กําเนิด เริ่มมีมา ที่มาที่ไป ค.ศ พ.ศ.? เท่าไหร่ ที่ไหน?

1. รากฐานดั้งเดิม: ลัทธิบูชาลิงป่าแห่งฮกเกี้ยน (ก่อนศตวรรษที่ 10 / ยุคก่อนราชวงศ์ซ่ง)

• สถานที่: มณฑลฮกเกี้ยน (Fujian) ประเทศจีน โดยเฉพาะแถบภูเขาซุ่นชาง (Shunchang)
• ที่มาที่ไป / ผู้ริเริ่ม: มณฑลฮกเกี้ยนในอดีตเป็นพื้นที่ป่าเขาชุกชุม มีลิงป่าอาศัยอยู่มาก ชนพื้นเมืองและชาวบ้านยุคนั้นจึงมีลัทธิบูชาลิง (Monkey Worship) เคารพวิญญาณลิงป่าในฐานะเทพผู้ปกปักรักษาผืนป่าและขจัดสิ่งชั่วร้าย โดยชาวบ้านจะสร้างศาลเล็กๆ บูชาพญาลิง ซึ่งยุคนั้นยังไม่มีชื่อว่า "ซุนหงอคง" แต่เรียกกันในชื่อท้องถิ่น เช่น "ทงเทียนต้าเซิ่ง" (通天大聖 - มหาเทพผู้ทะลวงสวรรค์)  

2. หลักฐานทางโบราณคดีที่เก่าแก่ที่สุด (ก่อนมีนิยายไซอิ๋ว 300 ปี)

นักโบราณคดีค้นพบหลักฐานยืนยันว่า ชาวจีนบูชา "ลิงผู้พิทักษ์พระถังซำจั๋ง" มานานก่อนที่จะมีหนังสือนิยายเสียอีก:
• ค.ศ. 1237 (พ.ศ. 1780) ยุคราชวงศ์ซ่ง: ที่ วัดไคหยวน  เมืองเฉวียนโจว มณฑลฮกเกี้ยน มีการแกะสลักภาพนูนต่ำบนเจดีย์หินเป็นรูป "มนุษย์หัวลิงสวมชุดพระ" ที่เอวแขวนน้ำเต้า สวมรัดเกล้าที่ศีรษะ และถือกระบี่ นี่คือหลักฐานทางกายภาพที่เก่าแก่ที่สุดในโลกที่พิสูจน์ว่า แนวคิดเรื่อง "ลิงพิทักษ์พระพุทธศาสนา" ก่อตัวขึ้นจริงที่ฮกเกี้ยนในยุคราชวงศ์ซ่ง

3. ยุคหลอมรวมและสถาปนาชื่อ "ซุนหงอคง" (ค.ศ. 1592 / พ.ศ. 2135)

• ยุคสมัย/สถานที่: ยุคราชวงศ์หมิง ประเทศจีน
• ผู้ริเริ่ม/ผู้แต่งนิยาย: "อู๋เฉิงเอิน" (Wu Cheng'en) นักปราชญ์และกวีในยุคนั้น

• ข้อเท็จจริงทางประวัติศาสตร์: อู๋เฉิงเอินได้นำโครงเรื่องการเดินทางไปอินเดียของพระถังซำจั๋งที่มีอยู่จริงในประวัติศาสตร์ (ราชวงศ์ถัง) มาผสมผสานกับนิทานชาวบ้าน ลัทธิบูชาลิงของฮกเกี้ยน และคาดว่าได้รับอิทธิพลบางส่วนจาก "หนุมาน" ในรามายณะของอินเดียผ่านเส้นทางสายไหมทางทะเล แล้วเขียนขึ้นมาเป็นวรรณกรรมสี่สุดยอดคลาสสิกของจีนชื่อ "ไซอิ๋ว"
• จากนิยายเรื่องนี้เองที่ทำให้ชื่อ "ซุนหงอคง" (หมายถึง ผู้ตื่นรู้ในความว่างเปล่า), "เห้งเจีย" (ผู้บำเพ็ญพรต), และฉายา "ฉีเทียนต้าเซิ่ง" (มหาเทพผู้เสมอฟ้า) กลายเป็นที่รู้จักทั่วแผ่นดินจีน

4. จากตัวละครในนิยาย สู่การบูชาในฐานะมหาเทพ "ไต่เสี่ยฮุกโจ้ว"

หลังจากนิยายไซอิ๋วโด่งดังถึงขีดสุดในยุคราชวงศ์หมิงและราชวงศ์ชิง ประชาชนเกิดความเลื่อมใสในความซื่อสัตย์ ความกล้าหาญ และอิทธิฤทธิ์ของหงอคงเป็นอย่างมาก ประกอบกับลัทธิเต๋าและศาสนาพื้นบ้านจีนมีลักษณะเด่นคือ "การยกย่องวิญญาณที่มีคุณงามความดีหรือตัวละครที่มีอิทธิพลทางจิตใจให้เป็นเทพ"
• การสถาปนาทางศาสนา: ชาวบ้านจึงเปลี่ยนศาลบูชาลิงป่าแบบดั้งเดิม ให้กลายเป็นศาลบูชา "ซุนหงอคง" อย่างเป็นทางการ โดยในทางศาสนาเต๋าและศาสนาพื้นบ้านจะเรียกท่านว่า "ฉีเทียนต้าเซิ่ง" (齐天大圣) และเมื่อท่านร่วมทางไปอัญเชิญพระไตรปิฎกจนสำเร็จ ได้รับการแต่งตั้งจากพระยูไลให้บรรลุอรหัตผลเป็น "โต้วจั้นเซิ่งโฝ" (พระพุทธะผู้ชนะในการรบ) ชาวจีนฝั่งใต้และคนไทยเชื้อสายจีนจึงเรียกพระนามในภาคโพธิสัตว์นี้ว่า "ไต่เสี่ยฮุกโจ้ว" (大聖佛祖 - แปลว่า พระพุทธเจ้ามหาเซียน)

1. กำเนิดเค้าโครง (ลัทธิบูชาลิง): มีมาตั้งแต่ก่อนศตวรรษที่ 10 ยุคโบราณ ที่ มณฑลฮกเกี้ยน ประเทศจีน
2. ปรากฏรูปสลักแต่งกายคล้ายพระถังซำจั๋งเก่าแก่ที่สุด: ปี ค.ศ. 1237 (พ.ศ. 1780) ยุคราชวงศ์ซ่ง
3. กำเนิดชื่อ "ซุนหงอคง" และภาพจำปัจจุบัน: ปี ค.ศ. 1592 (พ.ศ. 2135) ยุคราชวงศ์หมิง จากการตีพิมพ์นิยายไซอิ๋ว
4. ใครริเริ่ม/ก่อตั้ง: เกิดจาก ชาวบ้านในมณฑลฮกเกี้ยน (ผู้ริเริ่มบูชาลิง) ร่วมกับ "อู๋เฉิงเอิน" (ผู้แต่งนิยายที่สร้างชื่อและภาพจำให้เป็นระบบ) จนเกิดเป็นกระแสความศรัทธาที่แปรเปลี่ยนตัวละครในสมุดหนังสือให้กลายมาเป็นองค์เทพเจ้าที่คอยขจัดปัดเป่าอุปสรรคและประทานปัญญาให้แก่มนุษย์จริงๆ