✨บักหวดข่า คือชื่อเรียกในภาษาอีสานของ "มะหวด" ซึ่งเป็นไม้ผลป่า?

ผู้เขียน โดย ลุงกิ้ง ขำคักคักมุกตลกบ้านๆ    🌺บักหวดข่า คือชื่อเรียกในภาษาอีสานของ "มะหวด" (ชื่อวิทยาศาสตร์: Lepisanthes rubiginosa (Roxb.) Leenh.) ซึ่งเป็นไม้ผลป่าพื้นบ้านและสมุนไพรไทยโบราณที่จัดอยู่ในวงศ์เงาะ (Sapindaceae) มักพบขึ้นตามป่าเต็งรัง ป่าดิบแล้ง หรือที่ราบแห้งแล้งทั่วทุกภาคของไทย
นี่คือข้อมูลที่น่าสนใจของบักหวดข่าครับ:

1. ชื่อเรียกตามท้องถิ่น

นอกจากคำว่าบักหวดข่า หรือ หมากหวดข่า แล้ว แต่ละภาคยังมีชื่อเรียกที่แตกต่างกันไป:
• ภาคกลาง: มะหวด
• ภาคอีสาน: บักหวดข่า, หมากหวด, สีหวด (นครราชสีมา)
• ภาคใต้: กำชำ, กำจำ, ลูกหวด
• ภาคเหนือ: หวดลาว, มะหวดป่า
• ภาษาเขมรท้องถิ่น: จันลุ ปรีย์

2. ลักษณะผลและรสชาติ

• ผล: ออกเป็นช่อ เมล็ดทรงรี ขนาดเล็กคล้ายลูกหว้า ตอนที่ผลยังอ่อนจะเป็นสีเขียว จากนั้นจะค่อย ๆ เปลี่ยนเป็นสีเหลือง สีแดงเข้ม และเมื่อสุกจัดจะกลายเป็น สีม่วงดำสนิท
• รสชาติ: เมื่อสุกจะมีรสชาติ หวานอมฝาดเล็กน้อย เป็นผลไม้โปรดของเด็ก ๆ ในชนบทสมัยก่อน ถ้ารับประทานเข้าไปมาก ๆ จะทำให้ลิ้นและปากเปลี่ยนเป็นสีม่วงดำ

3. สรรพคุณทางยาและการใช้ประโยชน์

บักหวดข่าเป็นพืชที่มีประโยชน์แทบจะทุกส่วนตามตำรับยาไทยโบราณ: