🥱 ถึงง่วงแต่ก็ไม่อยากเข้านอนเร็ว หรือเพราะคุณกำลัง "ทวงคืนความสุข" ให้ตัวเองอยู่? (Revenge Bedtime Procrastination)

กระทู้สนทนา

วิทยาศาสตร์ จิตวิทยา (Psychology) สุขภาพ สุขภาพกาย สุขภาพจิต

ในแต่ละวันชีวิตของคุณเต็มไปด้วยตารางงานที่แน่นขนัด ต้องทำตามความคาดหวัง หรือต้องดูแลจัดการเรื่องของคนอื่นจนแทบไม่มีเวลาเป็นของตัวเองเลยหรือเปล่าคะ?

เมื่อเราไม่สามารถควบคุมเวลาในตอนกลางวันได้ สมองของเราจะเกิดภาวะ "โหยหาอิสระ" ค่ะ และเมื่อถึงเวลากลางคืนซึ่งเป็นช่วงเวลาเดียวที่เงียบสงบและไม่มีใครมาเรียกร้องอะไรจากเรา สมองจะสั่งให้เราพยายามยื้อเวลานี้ไว้ให้นานที่สุด เพื่อเสพความสุขเล็กๆ น้อยๆ จากการดูซีรีส์ อ่านนิยาย หรือไถโซเชียลมีเดีย

อาการแบบนี้ในทางจิตวิทยาเรียกว่า "Revenge Bedtime Procrastination" หรือการนอนดึกเพื่อล้างแค้นค่ะ กระบวนการนี้คือการกระตุ้นให้ร่างกายหลั่งสารโดปามีน (Dopamine) เพื่อชดเชยความเหนื่อยล้าทางอารมณ์และเติมเต็มความรู้สึกว่า "เราได้ชีวิตของเราคืนมาแล้ว"

💥 วงจรที่ยิ่งนอนดึก ยิ่งทำร้ายตัวเอง
ถึงมันจะฮีลใจได้ แต่ร่างกายของเราไม่ได้ถูกออกแบบมาให้ชดเชยความเครียดด้วยการลดเวลานอนค่ะ

ในทางวิทยาศาสตร์ การเลื่อนเวลานอนออกไปและฝืนความง่วง จะไปขัดขวางกระบวนการซ่อมแซมเซลล์ และรบกวนนาฬิกาชีวภาพ (Circadian Rhythm) เมื่อเราฝืนไม่ยอมนอน ร่างกายจะเข้าใจผิดว่าเรากำลังตกอยู่ในสภาวะฉุกเฉิน จึงสั่งให้หลั่งฮอร์โมนความเครียดอย่าง "คอร์ติซอล" (Cortisol) ออกมาเพื่อให้เราตื่นตัว ผลที่ตามมาคือภาวะ "เหนื่อยแต่ตาสว่าง" (Tired but wired) กลายเป็นว่ายิ่งเราพยายามทวงคืนความสุขในตอนกลางคืนมากเท่าไหร่ เรากลับยิ่งสร้างความเหนื่อยล้าสะสมให้ร่างกายในวันถัดไปมากเท่านั้น เป็นวงจรที่ทำให้เซลล์เสื่อมสภาพและหมดพลังไปเรื่อยๆ ค่ะ

💡 วิธีทวงคืน "เวลานอน" พร้อมฮีลใจตัวเองแบบไม่ทำร้ายสุขภาพ
เพื่อให้เราหลุดพ้นจากวงจรนี้ บลูโซนมีทริคดีๆ ที่ช่วยให้คุณได้พักผ่อนทั้งกายและใจมาฝากกันค่ะ

1️⃣ แทรก "Me Time" ระหว่างวัน
สาเหตุหลักที่เราโหยหาเวลาตอนกลางคืน เป็นเพราะกลางวันเราไม่ได้พักเลยค่ะ ลองหาเวลาเล็กๆ น้อยๆ สัก 15-30 นาทีในช่วงกลางวัน ทำกิจกรรมที่ชอบ เช่น จิบกาแฟเงียบๆ เดินเล่น หรือฟังเพลงโปรด เพื่อลดความกดดันที่สะสมมาทั้งวัน พอถึงตอนกลางคืน สมองจะได้ไม่ต้องเรียกร้องเวลาชดเชยมากจนเกินไปค่ะ

2️⃣ ลดแสงสีฟ้าก่อนนอน 30 นาที
แสงจากหน้าจอมือถือจะไปยับยั้งการหลั่ง "เมลาโทนิน" ซึ่งเป็นฮอร์โมนที่ช่วยให้เราหลับ ลองเปลี่ยนจากการไถฟีดมาเป็นการอ่านหนังสือเล่มโปรด ยืดเหยียดร่างกายเบาๆ หรือฟังเพลงบรรเลงสบายๆ เพื่อส่งสัญญาณให้ร่างกายรู้ว่าถึงเวลาพักผ่อนแล้วนะคะ

3️⃣ ระบายความเครียดด้วยวิธี "Brain Dump"
ถ้าหัวยังแล่นและคิดถึงแต่เรื่องงานพรุ่งนี้ ลองหยิบสมุดมาจดสิ่งที่ต้องทำ หรือเรื่องที่กังวลลงไปบนกระดาษค่ะ การเขียนออกมาจะช่วยให้สมองรู้สึกว่าได้รับการจัดการแล้ว และยอมปล่อยวางเพื่อให้เราหลับได้ลึกและสนิทขึ้นค่ะ

ที่มา/อ้างอิง : Bluzone
[Spoil] คลิกเพื่อดูข้อความที่ซ่อนไว้