ใบกะเพรา สมุนไพรแก้ปัสสาวะขัดในตำราโอสถพระนารายณ์ ให้ผลดีจนหมอผู้ปรุงยาถวาย-ได้เงิน 1 ชั่ง
ตำราโอสถพระนารายณ์ เป็นเอกสารที่รวบรวมตำรับยาที่แพทย์หลวงสมัยอยุธยาปรุงขึ้นถวายสมเด็จพระนารายณ์มหาราช ระหว่างจุลศักราช 1021-1023 (พ.ศ. 2202-2204) หรือปีที่ 3-5 ในรัชกาล และภายหลังได้เพิ่มตำรับยาที่ปรุงถวายสมเด็จพระเพทราชาเข้าไปด้วย
ตำราโอสถนี้กล่าวถึงตั้งแต่ยาที่ใช้ปรับสมดุลของธาตุทั้ง 4 ในร่างกาย, ยาจำเริญพระธาตุ ชูพระกำลัง หรือยาบำรุงร่างกาย, ยาแก้ปวดเมื่อยเส้นเอ็น ไปจนถึงยาแก้ริดสีดวงทวาร โดยส่วนประกอบของยาอาศัยพืชสมุนไพรที่หายาก เช่น พืชจำพวกว่านป่า และสมุนไพรที่หาได้ง่าย เช่น มะขามป้อม ขมิ้น หรือแม้แต่กะเพรา
ในตำรับยาจะใช้กะเพราแก้ปัสสาวะขัดโดยนำมาผสมกับดินประสิวขาวและใบชาต้ม จากนั้นนำไปละลายน้ำแล้วดื่ม มีสรรพคุณทำให้ปัสสาวะคล่องขึ้น ตำรับนี้แพทย์หลวงเคยปรุงถวายสมเด็จพระเพทราชา ได้ผลดีจนพระองค์พระราชทานเงินรางวัลให้ผู้ปรุงยาเป็นเงิน 1 ชั่ง (80 บาท) ดังความในตำราโอสถพระนารายณ์ ความว่า
“ยาแก้ขัดปัสสาวะ ให้เอาใบกะเพราเต็มกำมือหนึ่ง ดินประสิวขาวหนัก 2 สลึง บดให้ละเอียด เอาใบชาต้มเป็นกระสาย ละลายถวายสมเด็จพระพุทธเจ้าหลวงนิพพานท้ายสระ (กรมศิลปากรอธิบายว่าหมายถึง สมเด็จพระเพทราชา – ผู้เขียน) ให้เสวย เมื่อเสวยพระโอสถแล้ว กราบทูลให้เสวยพระสุธารสชา ตามเข้าภายหลังอีก 2 ที 3 ที ซึ่งขัดปัสสาวะนั้นไปพระบังคนเบาสะดวก
ข้าพระพุทธเจ้าพระแพทย์โอสถฝรั่ง ประกอบทูลเกล้าฯ ถวาย ได้พระราชทานเงินตราชั่ง 1 ฯ”
ที่มา 
ใบกะเพรา สมุนไพรแก้ปัสสาวะขัดในตำราโอสถพระนารายณ์ ให้ผลดีจนหมอผู้ปรุงยาถวาย-ได้เงิน 1 ชั่ง
ตำราโอสถพระนารายณ์ เป็นเอกสารที่รวบรวมตำรับยาที่แพทย์หลวงสมัยอยุธยาปรุงขึ้นถวายสมเด็จพระนารายณ์มหาราช ระหว่างจุลศักราช 1021-1023 (พ.ศ. 2202-2204) หรือปีที่ 3-5 ในรัชกาล และภายหลังได้เพิ่มตำรับยาที่ปรุงถวายสมเด็จพระเพทราชาเข้าไปด้วย
ตำราโอสถนี้กล่าวถึงตั้งแต่ยาที่ใช้ปรับสมดุลของธาตุทั้ง 4 ในร่างกาย, ยาจำเริญพระธาตุ ชูพระกำลัง หรือยาบำรุงร่างกาย, ยาแก้ปวดเมื่อยเส้นเอ็น ไปจนถึงยาแก้ริดสีดวงทวาร โดยส่วนประกอบของยาอาศัยพืชสมุนไพรที่หายาก เช่น พืชจำพวกว่านป่า และสมุนไพรที่หาได้ง่าย เช่น มะขามป้อม ขมิ้น หรือแม้แต่กะเพรา
ในตำรับยาจะใช้กะเพราแก้ปัสสาวะขัดโดยนำมาผสมกับดินประสิวขาวและใบชาต้ม จากนั้นนำไปละลายน้ำแล้วดื่ม มีสรรพคุณทำให้ปัสสาวะคล่องขึ้น ตำรับนี้แพทย์หลวงเคยปรุงถวายสมเด็จพระเพทราชา ได้ผลดีจนพระองค์พระราชทานเงินรางวัลให้ผู้ปรุงยาเป็นเงิน 1 ชั่ง (80 บาท) ดังความในตำราโอสถพระนารายณ์ ความว่า
“ยาแก้ขัดปัสสาวะ ให้เอาใบกะเพราเต็มกำมือหนึ่ง ดินประสิวขาวหนัก 2 สลึง บดให้ละเอียด เอาใบชาต้มเป็นกระสาย ละลายถวายสมเด็จพระพุทธเจ้าหลวงนิพพานท้ายสระ (กรมศิลปากรอธิบายว่าหมายถึง สมเด็จพระเพทราชา – ผู้เขียน) ให้เสวย เมื่อเสวยพระโอสถแล้ว กราบทูลให้เสวยพระสุธารสชา ตามเข้าภายหลังอีก 2 ที 3 ที ซึ่งขัดปัสสาวะนั้นไปพระบังคนเบาสะดวก
ข้าพระพุทธเจ้าพระแพทย์โอสถฝรั่ง ประกอบทูลเกล้าฯ ถวาย ได้พระราชทานเงินตราชั่ง 1 ฯ”
ที่มา