บุรุษผู้มีภาระกิจ ประกอบพิธีกรรมบูชาจันทรา...
หนังสือจีนในตลาดกลุ่มที่ว่าด้วยวัฒนธรรมจีนในบ้านเรา มักจะมีความเกี่ยวกับการไหว้พระจันทร์ตรงกันว่า
บุรุษไม่ไหว้พระจันทร์ ( 男不拜月 )
ผมเคยใช้คำ 男不拜月 สืบค้นบนอินเตอร์เน็ต ก็พบเรื่องที่น่าแปลกใจว่า
มีผู้คนมากมายตั้งข้อสงสัยไว้ว่า
“ ทำไมถึงห้ามมิให้ผู้ชายไหว้พระจันทร์ ? ”
ซึ่งคำตอบที่ได้ก็คลุมเครือ ไม่แจ้งชัด....
แต่ผมไปพบคำตอบที่น่าสนใจบนไป่ตู๋ ที่
https://baike.baidu.com/item/%E7%94%B7%E4%B8%8D%E6%8B%9C%E6%9C%88/1607570
ท่านเฉลยว่า ความเชื่อเรื่องชายไม่ไหว้พระจันทร์ เพิ่งจะปรากฏมีในหนังสือชื่อ 《燕京岁时记》โดย 察敦崇
ซึ่งเป็นหนังสือที่พิมพ์ในปี “ 1961 ” โดยสำนักพืมพ์ 北京出版社出版的图书
หรือคำดังกล่าวเป็นความเห็นของผู้เขียน ในยุคใกล้ๆนี้เอง มันหาใช่คำสอนจีนครั้งโบราณแต่อย่างไร ผู้เขียนท่านให้เหตุผลว่า –
.
俗谓月亮属于太阳，月神嫦娥是女性。
所以只能由妇女（包括女孩）拜月。
.
ความสรุปว่า
ดวงจันทร์ เป็นเพียง ดาวในอาณัติของ ดวงอาทิตย์ เทพฉางเอ๋อ ก็เป็นเพียงหญิง
จึงควรเป็นเพียงหน้าที่ของผู้หญิงในการเซ่นไหว้.......
.
ที่ผมคัดลอกมาเล่า ก็เพียงแต่อยากบอกกล่าวถึงเหล่ากูรู ที่ชอบเน้นคำว่า “ ธรรมเนียมโบราณ ” ครับว่า
“ ชายไม่ไหว้พระจันทร์ ”
เป็นความเห็นที่เพิ่งเกิด มีประวัติย้อนหลังไปไม่ไกล และ ยังเจือด้วยความรู้สึกเหยียดเพศ...
.
อ่านๆไป ก็ให้นึกสงสัยว่า
อย่างงี้ท่านที่คัดลอกความมาเล่าตามๆกันเรื่องชายไม่ไหว้พระจันทร์ ท่านจะไหว้แม่ ที่เป็นหญิงด้วยไหมครับ ?
....
ตรงข้ามกับความเห็น บุรุษไม่ไหว้พระจันทร์ ในคัมภีร์ 《管子·轻重己》ปรากฏความว่า
ในฤดูสารท ที่ธัญญพืช ให้ผลสุกเก็บเกี่ยวได้
โอรสแห่งสวรรค์ จักต้องเดินทางไปยังมณฑลพิธีบูชาดวงจันทร์ที่ห่างจากพระราชวังไปทางตะวันตก 138 ลี้
การนี้โอรสแห่งสวรรค์ และเหล่าข้าราชบริพาร จักต้องนุ่งห่มด้วย “ ชุดขาว ” ประดับหยกขาว
เพื่อทำการเซ่นไหว้ดวงจันทร์ แทนชนทั้งปวงในแผ่นดิน.....
.
คัมภัร์ 《礼记·祭法》เรียกมณฑลพิธีบูชาดวงจันทร์ว่า 夜明
คัมภีร์ 《史记·封禅书》ให้ใช้ แพะ เป็นเครื่องสังเวยจันทร์
...........................................................................
จักรพรรดิจีนจะเสด็จออกทำพิธีบูชาดวงจันทร์ ในวัน “ 秋分 ” ( ชิวเฟิน ) อันเป็นวันตามปฏิทินสุริยคติ ปีนี้ (2018) วันชิวเฟินจะตรงกับวันที่ 23 กันยายน
มณฑลพิธีบูชาจันทร์ ( 月壇 ) ของกรุงปักกิ่ง สร้างแต่รัชสมัยเจียชิ่ง ในราชวงศ์หมิง ปัจจุบันถูกใช้เป็นสวนสาธารณะ
จักรพรรดิจีน ทั้งในราชวงศ์หมิง และชิง จะเสด็จมาประกอบพระราชพิธีเซ่นไหว้ดวงจันทร์ ในยามสุดท้ายของวันชิวเฟิน ( 21 นาฬิกา)
วันตงชิวหรือจงชิว ( 中秋 ) จะเป็นวันฉลองฤดูสารท ทั้งเป็นวันไหว้พระจันทร์ของชาวบ้านทั่วไป จะอิงกับปฏิทินจันทรคติ ในวันเพ็ญเดือน 8
............................................................................
คติความเชื่อจีนครั้งโบราณ
– คนจีนโบราณไหว้พระจันทร์ เพื่อเป็นการขอบคุณที่พระจันทร์เป็นหมายสังเกต เวลาที่จะ หว่าน ไถ หรือ เพาะปลูก
อันจะทำให้พืชผลได้เจริญเติบโต ต้องกับสภาพลมฟ้าอากาศ และให้ได้ผลผลิตสูงที่สุด
– ประเพณีไหว้พระจันทร์ เป็นประเพณีเกี่ยวกับการไหว้อำนาจเหนือธรรมชาติ เพื่อหวังจะพึ่งพา ซึ่งมีมาก่อนที่มองโกลจะเข้ายึดครองแผ่นดินจีน
– ช่วงเพ็ญเดือน แปด เป็นการไหว้เพื่อเฉลิมฉลองการเก็บเกี่ยว ชาวบ้านโบราณนำผลผลิตที่ได้ จากการเพาะปลูก
ไม่ว่าจะเป็นธัญญาพืช พืชหัว และพืชผล มาใช้ในการเซ่นไหว้ ชาวเมืองไม่ได้เพาะปลูกจึงใช้ขนมในการเซ่นไหว้
...
ในประเทศจีน ขนมไหว้พระจันทร์จึงมีลักษณะแตกต่างกันไปในแต่ละท้องถิ่น
ขนมไหว้พระจันทร์ที่นิยมในเมืองไทย เป็นขนมตามรูปแบบของชาวจีนกวางตุ้ง
#ไหว้พระจันทร์
บุรุษเหนือบุรุษ ผู้มีภาระกิจกราบไหว้พระจันทร์ ในคืนกลางฤดูสารท.....
บุรุษไม่ไหว้พระจันทร์ ( 男不拜月 )
ผมเคยใช้คำ 男不拜月 สืบค้นบนอินเตอร์เน็ต ก็พบเรื่องที่น่าแปลกใจว่า
มีผู้คนมากมายตั้งข้อสงสัยไว้ว่า “ ทำไมถึงห้ามมิให้ผู้ชายไหว้พระจันทร์ ? ”
ซึ่งคำตอบที่ได้ก็คลุมเครือ ไม่แจ้งชัด....
แต่ผมไปพบคำตอบที่น่าสนใจบนไป่ตู๋ ที่
https://baike.baidu.com/item/%E7%94%B7%E4%B8%8D%E6%8B%9C%E6%9C%88/1607570
ท่านเฉลยว่า ความเชื่อเรื่องชายไม่ไหว้พระจันทร์ เพิ่งจะปรากฏมีในหนังสือชื่อ 《燕京岁时记》โดย 察敦崇
ซึ่งเป็นหนังสือที่พิมพ์ในปี “ 1961 ” โดยสำนักพืมพ์ 北京出版社出版的图书
หรือคำดังกล่าวเป็นความเห็นของผู้เขียน ในยุคใกล้ๆนี้เอง มันหาใช่คำสอนจีนครั้งโบราณแต่อย่างไร ผู้เขียนท่านให้เหตุผลว่า –
.
俗谓月亮属于太阳，月神嫦娥是女性。
所以只能由妇女（包括女孩）拜月。
.
ความสรุปว่า ดวงจันทร์ เป็นเพียง ดาวในอาณัติของ ดวงอาทิตย์ เทพฉางเอ๋อ ก็เป็นเพียงหญิง
จึงควรเป็นเพียงหน้าที่ของผู้หญิงในการเซ่นไหว้.......
.
“ ชายไม่ไหว้พระจันทร์ ”
เป็นความเห็นที่เพิ่งเกิด มีประวัติย้อนหลังไปไม่ไกล และ ยังเจือด้วยความรู้สึกเหยียดเพศ...
.
อ่านๆไป ก็ให้นึกสงสัยว่า
....
คัมภีร์ 《史记·封禅书》ให้ใช้ แพะ เป็นเครื่องสังเวยจันทร์
...........................................................................
จักรพรรดิจีนจะเสด็จออกทำพิธีบูชาดวงจันทร์ ในวัน “ 秋分 ” ( ชิวเฟิน ) อันเป็นวันตามปฏิทินสุริยคติ ปีนี้ (2018) วันชิวเฟินจะตรงกับวันที่ 23 กันยายน
มณฑลพิธีบูชาจันทร์ ( 月壇 ) ของกรุงปักกิ่ง สร้างแต่รัชสมัยเจียชิ่ง ในราชวงศ์หมิง ปัจจุบันถูกใช้เป็นสวนสาธารณะ
จักรพรรดิจีน ทั้งในราชวงศ์หมิง และชิง จะเสด็จมาประกอบพระราชพิธีเซ่นไหว้ดวงจันทร์ ในยามสุดท้ายของวันชิวเฟิน ( 21 นาฬิกา)
วันตงชิวหรือจงชิว ( 中秋 ) จะเป็นวันฉลองฤดูสารท ทั้งเป็นวันไหว้พระจันทร์ของชาวบ้านทั่วไป จะอิงกับปฏิทินจันทรคติ ในวันเพ็ญเดือน 8
............................................................................
คติความเชื่อจีนครั้งโบราณ
– คนจีนโบราณไหว้พระจันทร์ เพื่อเป็นการขอบคุณที่พระจันทร์เป็นหมายสังเกต เวลาที่จะ หว่าน ไถ หรือ เพาะปลูก
– ประเพณีไหว้พระจันทร์ เป็นประเพณีเกี่ยวกับการไหว้อำนาจเหนือธรรมชาติ เพื่อหวังจะพึ่งพา ซึ่งมีมาก่อนที่มองโกลจะเข้ายึดครองแผ่นดินจีน
– ช่วงเพ็ญเดือน แปด เป็นการไหว้เพื่อเฉลิมฉลองการเก็บเกี่ยว ชาวบ้านโบราณนำผลผลิตที่ได้ จากการเพาะปลูก
ไม่ว่าจะเป็นธัญญาพืช พืชหัว และพืชผล มาใช้ในการเซ่นไหว้ ชาวเมืองไม่ได้เพาะปลูกจึงใช้ขนมในการเซ่นไหว้
...
ขนมไหว้พระจันทร์ที่นิยมในเมืองไทย เป็นขนมตามรูปแบบของชาวจีนกวางตุ้ง
#ไหว้พระจันทร์