ย่านางแดง ไม่ใช่ย่านางสีแดง! รู้จัก "เถาขยัน" สมุนไพรของหมอยาพื้นบ้าน 🌿

ดร.ภกญ.สุภาภรณ์ ปิติพร รองผู้อำนวยการด้านการแพทย์แผนไทยและสมุนไพร โรงพยาบาลเจ้าพระยาอภัยภูเบศร ปราจีนบุรี เขียนไว้ในนิตยสารหมอชาวบ้าน ฉบับที่ 472 ว่า ย่านางแดงเป็นพืชเฉพาะถิ่นของประเทศไทย และเป็นสมุนไพรสำคัญตัวหนึ่งของหมอยาพื้นบ้านครับ

🍃 ย่านาง กับ ย่านางแดง ต่างกันอย่างไร
ย่านางที่เราคุ้นเคยคือผักที่ใส่แกงเห็ด ซุปหน่อไม้ ส่วนย่านางแดงเป็นพืชคนละชนิดกัน เป็นไม้เถาเนื้อแข็ง มีมือเกาะ และออกช่อดอกสีแดงสดช่วงหน้าฝน จุดที่เหมือนกันคือทั้งคู่ถือเป็น "ยาเย็น" และโดดเด่นด้านการแก้พิษครับ

🌸 ไม่ใช่แค่ผู้ชาย ผู้หญิงก็ใช้ได้
เพราะมีสรรพคุณเป็นยาเย็น ตำรับพื้นบ้านจึงนำย่านางแดงเข้ายาบำรุงโลหิตสำหรับสตรีหลังคลอดขณะอยู่ไฟ รวมถึงใช้กับไข้ทับระดู หรือไข้จากสาเหตุอื่นๆ ครับ

🧪 งานวิจัยยืนยันภูมิปัญญาเดิม
ฤทธิ์แก้พิษที่หมอยาพื้นบ้านใช้กันมานาน ได้รับการยืนยันจากงานวิจัยว่าแก้พิษจากสารเคมีได้เช่นเดียวกับรางจืด ส่วนสารกลุ่มฟีนอลในใบที่ช่วยต้านอนุมูลอิสระ ก็สนับสนุนการใช้ใบย่านางแดงเพื่อล้างพิษในศาสตร์การแพทย์แผนไทยด้วยครับ

🍲 ยอดย่านางแดง กินได้หลายเมนู
นอกจากกินสดกับแจ่วปู แจ่วกุ้ง แจ่วปลา ลาบหวาย ลาบเนื้อ คนใน 3 จังหวัดภาคใต้ยังนำมาทำแกงจืด แกงเลียง และแกงกะทิด้วยครับ
กินยอดเป็นผักเป็นเรื่องหนึ่ง แต่ถ้าจะใช้เป็นยา เช่น ใช้เหง้าหรือรากเป็นยาระบาย


💥 ควรปรึกษาแพทย์แผนไทยหรือเภสัชกรก่อน โดยเฉพาะผู้ที่ตั้งครรภ์ ให้นมบุตร มีโรคประจำตัว หรือใช้ยาประจำอยู่นะครับ

บ้านคุณเรียกต้นนี้ว่าอะไรครับ ย่านางแดง เถาขยัน เครือขยัน หรือชื่ออื่น 🙋‍♂️


ที่มา : ดร.ภกญ.สุภาภรณ์ ปิติพร นิตยสารหมอชาวบ้าน ฉบับที่ 472 สิงหาคม 2561