คอกาแฟอาจสนใจเรื่องนี้ เมื่อมีงานวิจัยใหม่ในวารสาร
JAMA ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างการดื่มกาแฟ ชา และความเสี่ยงภาวะสมองเสื่อมในระยะยาว
ผลการศึกษาพบว่า ผู้ที่ดื่มกาแฟที่มีคาเฟอีนในปริมาณสูงกว่ามีความสัมพันธ์กับความเสี่ยงภาวะสมองเสื่อมที่ต่ำลง โดยช่วงที่พบความสัมพันธ์เด่นชัดที่สุดอยู่ที่ประมาณวันละ 2–3 ถ้วย
ส่วนผู้ที่ดื่มชาประมาณวันละ 1–2 ถ้วย ก็พบความสัมพันธ์ในทิศทางเดียวกัน แต่ต้องย้ำว่า งานวิจัยนี้ ไม่ได้พิสูจน์ว่ากาแฟช่วยป้องกันหรือรักษาภาวะสมองเสื่อมโดยตรง เพราะเป็นการศึกษาเชิงสังเกต ซึ่งสามารถบอกความสัมพันธ์ระหว่างพฤติกรรมกับผลลัพธ์ได้ แต่ไม่สามารถยืนยันเหตุ และผลได้
🧿
งานวิจัย JAMA ศึกษาอะไร ?
• งานวิจัยชื่อ “Coffee and Tea Intake, Dementia Risk, and Cognitive Function” ตีพิมพ์ใน JAMA เมื่อวันที่ 9 กุมภาพันธ์ 2026 โดยนักวิจัยวิเคราะห์ข้อมูลจากผู้เข้าร่วมการศึกษา Nurses’ Health Study (NHS) และ Health Professionals Follow-up Study (HPFS) รวม 131,821 คน และติดตามข้อมูลได้นานถึง 43 ปี ตลอดช่วงติดตาม พบผู้ป่วยภาวะสมองเสื่อมรายใหม่ 11,033 ราย
นักวิจัยศึกษาทั้งการดื่มกาแฟที่มีคาเฟอีน กาแฟไม่มีคาเฟอีน ชา รวมถึงปริมาณคาเฟอีนที่ได้รับ และนำปัจจัยอื่นๆที่อาจเกี่ยวข้องมาปรับในการวิเคราะห์ด้วย
🧿
กาแฟ 2–3 ถ้วยพบอะไร ?
• เมื่อเปรียบเทียบกลุ่มที่ดื่มกาแฟที่มีคาเฟอีนสูงสุดกับกลุ่มที่ดื่มต่ำสุด นักวิจัยพบความสัมพันธ์กับความเสี่ยงภาวะสมองเสื่อมที่ต่ำกว่า โดยมี Hazard Ratio อยู่ที่ 0.82 พูดง่ายๆคือ ในข้อมูลชุดนี้ กลุ่มที่ดื่มกาแฟที่มีคาเฟอีนสูงสุดมีอัตราการเกิดภาวะสมองเสื่อมต่ำกว่ากลุ่มที่ดื่มต่ำสุดประมาณ 18% หลังปรับปัจจัยที่เกี่ยวข้องแล้ว
อย่างไรก็ตาม ตัวเลข 18% ไม่ได้หมายความว่าการดื่มกาแฟจะลดโอกาสเป็นสมองเสื่อมได้ 18% โดยตรง เพราะการศึกษานี้ไม่ได้เป็นการทดลองแบบสุ่ม แต่เป็นการศึกษาความสัมพันธ์จากข้อมูลประชากรระยะยาว
เมื่อวิเคราะห์ตามปริมาณการดื่ม นักวิจัยพบความสัมพันธ์แบบไม่เป็นเส้นตรง โดยช่วงที่พบความแตกต่างเด่นชัดที่สุดอยู่ที่ประมาณ กาแฟที่มีคาเฟอีนวันละ 2–3 ถ้วย
ดังนั้น งานวิจัยไม่ได้สนับสนุนแนวคิดว่า “ยิ่งดื่มกาแฟมาก ยิ่งดีต่อสมอง” เพราะเมื่อดื่มมากกว่านี้ ไม่พบความแตกต่างเพิ่มเติมที่ชัดเจนในลักษณะเดียวกัน
หมายเหตุ : งานวิจัยกำหนด 1 ถ้วยไว้ที่ 8 ออนซ์หรือประมาณ 237 มิลลิลิตร จึงไม่ควรนำตัวเลข “2–3 ถ้วย” ไปเทียบกับแก้วกาแฟทุกขนาดโดยตรง
🧿
การดื่มชา :
• งานวิจัยไม่ได้พบความสัมพันธ์เฉพาะกาแฟเท่านั้น แต่การดื่มชาก็มีความสัมพันธ์กับความเสี่ยงภาวะสมองเสื่อมที่ลดลงเช่นกัน ช่วงที่พบความสัมพันธ์เด่นชัดที่สุดอยู่ที่ประมาณ วันละ 1–2 ถ้วย
นอกจากนี้ การได้รับคาเฟอีนในระดับที่สูงขึ้นก็พบรูปแบบความสัมพันธ์กับความเสี่ยงสมองเสื่อมที่ต่ำลงเช่นกัน แต่เช่นเดียวกับกาแฟ ผลดังกล่าวไม่สามารถใช้ยืนยันได้ว่าคาเฟอีนเป็นสาเหตุโดยตรง
🧿
กาแฟไม่มีคาเฟ่อีนแตกต่างกันไหม ?
• ประเด็นนี้น่าสนใจ เพราะนักวิจัยแยกวิเคราะห์ กาแฟที่มีคาเฟอีนกับกาแฟไม่มีคาเฟอีน ผลการศึกษาพบว่า การดื่มกาแฟไม่มีคาเฟอีนไม่ได้มีความสัมพันธ์กับความเสี่ยงภาวะสมองเสื่อมที่ลดลงในลักษณะเดียวกับกาแฟที่มีคาเฟอีน
อย่างไรก็ตาม ไม่ควรตีความทันทีว่า “คาเฟอีนคือสารที่ป้องกันสมองเสื่อม” เพราะกาแฟยังมีสารออกฤทธิ์ทางชีวภาพอื่นๆอีกหลายชนิด และปัจจัยด้านพฤติกรรม และสุขภาพของผู้ดื่มกาแฟก็อาจมีส่วนเกี่ยวข้องด้วย
🧿
สาเหตุที่กาแฟอาจเกี่ยวข้องกับสุขภาพสมอง :
• กาแฟมีสารออกฤทธิ์หลายชนิด เช่น คาเฟอีน และโพลีฟีนอล ซึ่งนักวิจัยระบุว่า อาจเกี่ยวข้องกับกระบวนการทางชีวภาพหลายอย่าง เช่น ความเครียดออกซิเดชัน การอักเสบ และการทำงานของระบบหลอดเลือด แต่ข้อมูลเหล่านี้ยังไม่เพียงพอที่จะสรุปว่า กาแฟสามารถป้องกันหรือรักษาโรคอัลไซเมอร์หรือภาวะสมองเสื่อมได้โดยตรง
⚠️
อย่าเพิ่งเพิ่มกาแฟ เพราะหวังผลเรื่องสมอง :
• แม้งานวิจัยจะให้ข้อมูลที่น่าสนใจ แต่ก็ไม่ควรนำผลการศึกษานี้มาเป็นเหตุผลในการเพิ่มปริมาณกาแฟอย่างรวดเร็ว คาเฟอีนอาจส่งผลต่อแต่ละคนแตกต่างกัน โดยเฉพาะผู้ที่ไวต่อคาเฟอีน หากดื่มแล้วใจสั่น นอนไม่หลับหรือมีอาการไม่สบาย ก็ควรพิจารณาลดปริมาณ และปรึกษาผู้เชี่ยวชาญตามความเหมาะสม
อีกเรื่องที่ควรดูคือ ส่วนผสมในกาแฟ เช่น น้ำตาล ครีมหรือน้ำเชื่อม เพราะกาแฟที่เติมส่วนผสมเหล่านี้ในปริมาณมาก ย่อมมีพลังงาน และน้ำตาลเพิ่มขึ้น
🧿
สรุป : กาแฟดีต่อสมองจริงไหม ?
• งานวิจัย JAMA ปี 2026 พบว่า การดื่มกาแฟที่มีคาเฟอีน และชาในระดับปานกลางมีความสัมพันธ์กับความเสี่ยงภาวะสมองเสื่อมที่ต่ำลง โดยช่วงที่พบความสัมพันธ์เด่นชัดที่สุดอยู่ที่ประมาณ กาแฟ 2–3 ถ้วยต่อวัน และชา 1–2 ถ้วยต่อวัน
แต่คำสำคัญคือ “มีความสัมพันธ์” ไม่ใช่ “พิสูจน์ว่าเป็นสาเหตุ”
ดังนั้น ยังไม่ควรสรุปว่า “ดื่มกาแฟแล้วป้องกันสมองเสื่อมได้” หรือยิ่งดื่มมากยิ่งดี สำหรับคนที่ดื่มกาแฟอยู่แล้ว งานวิจัยนี้เป็นข้อมูลที่น่าสนใจ แต่การดูแลสุขภาพสมองยังควรมองภาพรวม ทั้งการนอนหลับให้เพียงพอ อาหารที่เหมาะสม การออกกำลังกาย และการควบคุมปัจจัยเสี่ยงด้านสุขภาพต่างๆ
แหล่งข้อมูล : JAMA, PubMed, Sanook
อ้างอิง :
งานวิจัย Coffee and Tea Intake, Dementia Risk, and Cognitive Function ตีพิมพ์ในวารสาร JAMA ปี 2026 โดย Zhang Y, Liu Y, Li Y และคณะ (DOI: 10.1001/jama.2025.27259)
ภาพประกอบ : Pixabay
☕“กาแฟ”ช่วยลดความเสี่ยงสมองเสื่อม ? งานวิจัย JAMA 2026 พบอะไร
ผลการศึกษาพบว่า ผู้ที่ดื่มกาแฟที่มีคาเฟอีนในปริมาณสูงกว่ามีความสัมพันธ์กับความเสี่ยงภาวะสมองเสื่อมที่ต่ำลง โดยช่วงที่พบความสัมพันธ์เด่นชัดที่สุดอยู่ที่ประมาณวันละ 2–3 ถ้วย
ส่วนผู้ที่ดื่มชาประมาณวันละ 1–2 ถ้วย ก็พบความสัมพันธ์ในทิศทางเดียวกัน แต่ต้องย้ำว่า งานวิจัยนี้ ไม่ได้พิสูจน์ว่ากาแฟช่วยป้องกันหรือรักษาภาวะสมองเสื่อมโดยตรง เพราะเป็นการศึกษาเชิงสังเกต ซึ่งสามารถบอกความสัมพันธ์ระหว่างพฤติกรรมกับผลลัพธ์ได้ แต่ไม่สามารถยืนยันเหตุ และผลได้
🧿งานวิจัย JAMA ศึกษาอะไร ?
• งานวิจัยชื่อ “Coffee and Tea Intake, Dementia Risk, and Cognitive Function” ตีพิมพ์ใน JAMA เมื่อวันที่ 9 กุมภาพันธ์ 2026 โดยนักวิจัยวิเคราะห์ข้อมูลจากผู้เข้าร่วมการศึกษา Nurses’ Health Study (NHS) และ Health Professionals Follow-up Study (HPFS) รวม 131,821 คน และติดตามข้อมูลได้นานถึง 43 ปี ตลอดช่วงติดตาม พบผู้ป่วยภาวะสมองเสื่อมรายใหม่ 11,033 ราย
นักวิจัยศึกษาทั้งการดื่มกาแฟที่มีคาเฟอีน กาแฟไม่มีคาเฟอีน ชา รวมถึงปริมาณคาเฟอีนที่ได้รับ และนำปัจจัยอื่นๆที่อาจเกี่ยวข้องมาปรับในการวิเคราะห์ด้วย
🧿กาแฟ 2–3 ถ้วยพบอะไร ?
• เมื่อเปรียบเทียบกลุ่มที่ดื่มกาแฟที่มีคาเฟอีนสูงสุดกับกลุ่มที่ดื่มต่ำสุด นักวิจัยพบความสัมพันธ์กับความเสี่ยงภาวะสมองเสื่อมที่ต่ำกว่า โดยมี Hazard Ratio อยู่ที่ 0.82 พูดง่ายๆคือ ในข้อมูลชุดนี้ กลุ่มที่ดื่มกาแฟที่มีคาเฟอีนสูงสุดมีอัตราการเกิดภาวะสมองเสื่อมต่ำกว่ากลุ่มที่ดื่มต่ำสุดประมาณ 18% หลังปรับปัจจัยที่เกี่ยวข้องแล้ว
อย่างไรก็ตาม ตัวเลข 18% ไม่ได้หมายความว่าการดื่มกาแฟจะลดโอกาสเป็นสมองเสื่อมได้ 18% โดยตรง เพราะการศึกษานี้ไม่ได้เป็นการทดลองแบบสุ่ม แต่เป็นการศึกษาความสัมพันธ์จากข้อมูลประชากรระยะยาว
เมื่อวิเคราะห์ตามปริมาณการดื่ม นักวิจัยพบความสัมพันธ์แบบไม่เป็นเส้นตรง โดยช่วงที่พบความแตกต่างเด่นชัดที่สุดอยู่ที่ประมาณ กาแฟที่มีคาเฟอีนวันละ 2–3 ถ้วย
ดังนั้น งานวิจัยไม่ได้สนับสนุนแนวคิดว่า “ยิ่งดื่มกาแฟมาก ยิ่งดีต่อสมอง” เพราะเมื่อดื่มมากกว่านี้ ไม่พบความแตกต่างเพิ่มเติมที่ชัดเจนในลักษณะเดียวกัน
หมายเหตุ : งานวิจัยกำหนด 1 ถ้วยไว้ที่ 8 ออนซ์หรือประมาณ 237 มิลลิลิตร จึงไม่ควรนำตัวเลข “2–3 ถ้วย” ไปเทียบกับแก้วกาแฟทุกขนาดโดยตรง
🧿การดื่มชา :
• งานวิจัยไม่ได้พบความสัมพันธ์เฉพาะกาแฟเท่านั้น แต่การดื่มชาก็มีความสัมพันธ์กับความเสี่ยงภาวะสมองเสื่อมที่ลดลงเช่นกัน ช่วงที่พบความสัมพันธ์เด่นชัดที่สุดอยู่ที่ประมาณ วันละ 1–2 ถ้วย
นอกจากนี้ การได้รับคาเฟอีนในระดับที่สูงขึ้นก็พบรูปแบบความสัมพันธ์กับความเสี่ยงสมองเสื่อมที่ต่ำลงเช่นกัน แต่เช่นเดียวกับกาแฟ ผลดังกล่าวไม่สามารถใช้ยืนยันได้ว่าคาเฟอีนเป็นสาเหตุโดยตรง
🧿กาแฟไม่มีคาเฟ่อีนแตกต่างกันไหม ?
• ประเด็นนี้น่าสนใจ เพราะนักวิจัยแยกวิเคราะห์ กาแฟที่มีคาเฟอีนกับกาแฟไม่มีคาเฟอีน ผลการศึกษาพบว่า การดื่มกาแฟไม่มีคาเฟอีนไม่ได้มีความสัมพันธ์กับความเสี่ยงภาวะสมองเสื่อมที่ลดลงในลักษณะเดียวกับกาแฟที่มีคาเฟอีน
อย่างไรก็ตาม ไม่ควรตีความทันทีว่า “คาเฟอีนคือสารที่ป้องกันสมองเสื่อม” เพราะกาแฟยังมีสารออกฤทธิ์ทางชีวภาพอื่นๆอีกหลายชนิด และปัจจัยด้านพฤติกรรม และสุขภาพของผู้ดื่มกาแฟก็อาจมีส่วนเกี่ยวข้องด้วย
🧿สาเหตุที่กาแฟอาจเกี่ยวข้องกับสุขภาพสมอง :
• กาแฟมีสารออกฤทธิ์หลายชนิด เช่น คาเฟอีน และโพลีฟีนอล ซึ่งนักวิจัยระบุว่า อาจเกี่ยวข้องกับกระบวนการทางชีวภาพหลายอย่าง เช่น ความเครียดออกซิเดชัน การอักเสบ และการทำงานของระบบหลอดเลือด แต่ข้อมูลเหล่านี้ยังไม่เพียงพอที่จะสรุปว่า กาแฟสามารถป้องกันหรือรักษาโรคอัลไซเมอร์หรือภาวะสมองเสื่อมได้โดยตรง
⚠️อย่าเพิ่งเพิ่มกาแฟ เพราะหวังผลเรื่องสมอง :
• แม้งานวิจัยจะให้ข้อมูลที่น่าสนใจ แต่ก็ไม่ควรนำผลการศึกษานี้มาเป็นเหตุผลในการเพิ่มปริมาณกาแฟอย่างรวดเร็ว คาเฟอีนอาจส่งผลต่อแต่ละคนแตกต่างกัน โดยเฉพาะผู้ที่ไวต่อคาเฟอีน หากดื่มแล้วใจสั่น นอนไม่หลับหรือมีอาการไม่สบาย ก็ควรพิจารณาลดปริมาณ และปรึกษาผู้เชี่ยวชาญตามความเหมาะสม
อีกเรื่องที่ควรดูคือ ส่วนผสมในกาแฟ เช่น น้ำตาล ครีมหรือน้ำเชื่อม เพราะกาแฟที่เติมส่วนผสมเหล่านี้ในปริมาณมาก ย่อมมีพลังงาน และน้ำตาลเพิ่มขึ้น
🧿สรุป : กาแฟดีต่อสมองจริงไหม ?
• งานวิจัย JAMA ปี 2026 พบว่า การดื่มกาแฟที่มีคาเฟอีน และชาในระดับปานกลางมีความสัมพันธ์กับความเสี่ยงภาวะสมองเสื่อมที่ต่ำลง โดยช่วงที่พบความสัมพันธ์เด่นชัดที่สุดอยู่ที่ประมาณ กาแฟ 2–3 ถ้วยต่อวัน และชา 1–2 ถ้วยต่อวัน
แต่คำสำคัญคือ “มีความสัมพันธ์” ไม่ใช่ “พิสูจน์ว่าเป็นสาเหตุ”
ดังนั้น ยังไม่ควรสรุปว่า “ดื่มกาแฟแล้วป้องกันสมองเสื่อมได้” หรือยิ่งดื่มมากยิ่งดี สำหรับคนที่ดื่มกาแฟอยู่แล้ว งานวิจัยนี้เป็นข้อมูลที่น่าสนใจ แต่การดูแลสุขภาพสมองยังควรมองภาพรวม ทั้งการนอนหลับให้เพียงพอ อาหารที่เหมาะสม การออกกำลังกาย และการควบคุมปัจจัยเสี่ยงด้านสุขภาพต่างๆ
แหล่งข้อมูล : JAMA, PubMed, Sanook
อ้างอิง :
งานวิจัย Coffee and Tea Intake, Dementia Risk, and Cognitive Function ตีพิมพ์ในวารสาร JAMA ปี 2026 โดย Zhang Y, Liu Y, Li Y และคณะ (DOI: 10.1001/jama.2025.27259)
ภาพประกอบ : Pixabay