อาการแบบไหนเข้าข่าย “ออฟฟิศซินโดรม”

วันนี้พี่หมอฝั่งธน..จะมาให้ความรู้   อาการแบบไหนเข้าข่าย “ออฟฟิศซินโดรม”



2. ปวดศีรษะร่วมกับอาการตึงคอ
บางคนไม่ได้เริ่มต้นด้วยคำว่า “ปวดคอ”
แต่จะบอกว่า
“ช่วงนี้ปวดหัวบ่อยมาก”
เมื่อถามละเอียดขึ้นจึงพบว่า ก่อนปวดศีรษะมักมีอาการตึงบริเวณต้นคอ บ่า หรือไหล่
อาการปวดศีรษะบางชนิดสามารถสัมพันธ์กับความตึงของกล้ามเนื้อบริเวณคอและไหล่ได้
โดยเฉพาะในคนที่อยู่ในท่าเดิมเป็นเวลานาน
จึงควรสังเกตว่าอาการปวดหัวเกิดหลังจากนั่งทำงานนาน ๆ หรือไม่

3. ปวดหลังช่วงบนหรือหลังส่วนล่าง
ออฟฟิศซินโดรมไม่ได้เกิดเฉพาะบริเวณคอและไหล่
คนที่นั่งทำงานนาน ๆ อาจมีอาการปวดบริเวณหลังส่วนบน ระหว่างสะบัก หรือหลังส่วนล่างได้เช่นกัน
บางคนพอลุกจากเก้าอี้จะรู้สึกหลังตึง ต้องยืดตัวหรือเดินสักพักจึงจะดีขึ้น
หากปล่อยให้เกิดซ้ำเป็นประจำ อาการปวดอาจกลายเป็นปัญหาเรื้อรังและรบกวนการใช้ชีวิตได้

4. ปวดตึงมากขึ้นเมื่อทำงาน และดีขึ้นเมื่อได้พัก
ลองสังเกตลักษณะอาการ
ช่วงเช้ายังไม่ค่อยรู้สึกอะไร
พอนั่งทำงานไป 2–3 ชั่วโมง เริ่มตึงคอ บ่า ไหล่
ช่วงบ่ายเริ่มปวดมากขึ้น
พอเลิกงาน ลุกเดิน ยืดตัว หรือเปลี่ยนอิริยาบถ อาการค่อย ๆ ดีขึ้น
รูปแบบนี้พบได้ในกลุ่มอาการปวดจากการใช้งานกล้ามเนื้อและท่าทาง
แต่ไม่ได้หมายความว่าอาการทุกแบบจะต้องเป็นออฟฟิศซินโดรม เพราะอาการปวดคอและหลังมีสาเหตุอื่นได้อีกหลายอย่าง

5. มีอาการชาหรือปวดร้าวลงแขน ต้องให้ความสำคัญมากขึ้น
ตรงนี้เป็นจุดที่หมอมักถามเพิ่มเติม
“มีอาการชาหรือปวดร้าวลงแขนไหม?”
เพราะถ้ามีอาการปวดจากคอลงไหล่ ลงแขน หรือมีอาการชาร่วมด้วย อาจไม่ได้เป็นเพียงกล้ามเนื้อตึงธรรมดา
บางกรณีอาจเกี่ยวข้องกับการระคายเคืองหรือกดทับเส้นประสาทบริเวณคอ
ดังนั้น ถ้าอาการปวดเริ่มมีลักษณะ
ปวดร้าว + ชา + เสียวเหมือนไฟช็อต + อ่อนแรง
ไม่ควรคิดว่าเป็นเพียงออฟฟิศซินโดรมแล้วซื้อยาหรือไปนวดอย่างเดียว ควรได้รับการประเมินจากแพทย์

6. มือชา นิ้วชา โดยเฉพาะหลังใช้งานซ้ำ ๆ
อีกอาการหนึ่งที่พบได้ในคนทำงาน คืออาการชามือหรือนิ้วมือ
บางคนรู้สึกเหมือนมีเข็มเล็ก ๆ ทิ่ม
บางคนรู้สึกมือไม่มีแรง
บางคนตื่นกลางดึกเพราะมือชา ต้องสะบัดมือหรือเปลี่ยนท่าจึงดีขึ้น
อาการเหล่านี้อาจเกี่ยวข้องกับเส้นประสาทบริเวณคอ แขน ข้อมือ หรือบริเวณอื่น ๆ จึงต้องดูตำแหน่งและรูปแบบของอาการประกอบกัน ไม่ควรเหมารวมว่าเกิดจากออฟฟิศซินโดรมทั้งหมด

7. ปวดแบบไหนควรไปพบแพทย์
ถ้าเป็นเพียงอาการเมื่อยหรือตึงเล็กน้อยหลังทำงาน และดีขึ้นเมื่อพักหรือเปลี่ยนท่าทาง อาจเริ่มจากการปรับพฤติกรรมได้
แต่ถ้ามีอาการต่อไปนี้ ควรพบแพทย์เพื่อประเมิน
ปวดมากหรือปวดต่อเนื่องไม่ดีขึ้น
ปวดจนรบกวนการนอน
ปวดร้าวจากคอลงแขนหรือจากหลังลงขา
มีอาการชา
มีอาการแขนหรือขาอ่อนแรง
หยิบจับของแล้วหลุดมือบ่อย
เดินผิดปกติหรือเสียการทรงตัว
อาการเกิดขึ้นหลังอุบัติเหตุ
มีไข้ น้ำหนักลด หรือมีอาการผิดปกติอื่นร่วมด้วย
เพราะอาการเหล่านี้อาจมีสาเหตุอื่นนอกเหนือจากออฟฟิศซินโดรม

8. ถ้าสงสัยว่าเป็นออฟฟิศซินโดรม ต้องเริ่มดูแลตัวเองอย่างไร
สิ่งแรกที่อยากให้เปลี่ยน ไม่ใช่การรอให้ปวดแล้วค่อยนวด
แต่คือ อย่าปล่อยให้ร่างกายอยู่ท่าเดิมนานเกินไป
ระหว่างวันควรลุกเปลี่ยนอิริยาบถเป็นระยะ เดิน ยืดกล้ามเนื้อเบา ๆ และจัดสภาพแวดล้อมในการทำงานให้เหมาะสม
จัดหน้าจอให้เหมาะสม
ไม่ควรต้องก้มคอมากเพื่อมองหน้าจอ
ปรับตำแหน่งจอให้สามารถมองได้โดยไม่ต้องก้มศีรษะตลอดเวลา
ปรับเก้าอี้และโต๊ะ
ควรนั่งให้หลังได้รับการรองรับ เท้าวางมั่นคง และจัดตำแหน่งแขนให้ไม่ต้องยกไหล่ค้างไว้
ใช้เมาส์และคีย์บอร์ดในตำแหน่งที่สบาย
ถ้าต้องเอื้อมแขนไปด้านหน้าหรือด้านข้างตลอดเวลา กล้ามเนื้อไหล่และแขนอาจทำงานหนักขึ้น
อย่าลืมพักสายตาและพักกล้ามเนื้อ
แม้จะเป็นงานที่ต้องใช้สมาธิ แต่ร่างกายไม่ควรอยู่ในท่าเดิมตลอดทั้งวัน
การลุกขึ้นขยับตัวเป็นระยะมีความสำคัญมาก

9. แล้ว “นวด” ช่วยได้ไหม
การนวดหรือการยืดกล้ามเนื้ออาจช่วยบรรเทาอาการปวดตึงของกล้ามเนื้อในบางคนได้
แต่สิ่งสำคัญคือ ต้องหาสาเหตุของอาการร่วมด้วย
เพราะถ้ามีอาการชาหรืออ่อนแรงจากปัญหาเส้นประสาท การนวดอย่างเดียวอาจไม่ใช่คำตอบ
โดยเฉพาะการนวดหรือดัดคออย่างรุนแรง หากมีอาการผิดปกติทางระบบประสาท ควรได้รับการประเมินก่อน