[ปลูกผัก] มีใครทำเกษตรแบบ Biodynamic หรือดูข้างขึ้นข้างแรมปลูกผักบ้าง 🌙🌱

สวัสดีชาว Pantip ทุกคน 🙏 มาจากกลุ่ม The Seed Keepers
จุดเริ่มต้นของเห็นสงครามตะวันออกกลางละเตรียมรับมือถ้าโลกจะแตก 😂 เลยเริ่มหันมาปลูกผัก เก็บเมล็ดพันธุ์ และพยายามทำความเข้าใจฤดูกาลในพื้นที่ตัวเองให้มากขึ้น
ระหว่างทางไปเจอเรื่อง เกษตรแบบ Biodynamic เข้า เลยอยากมาแชร์ให้เพื่อนๆ ฟัง เผื่อใครสนใจหรือเคยลองมาแล้วจะได้มาคุยกัน
📌 Biodynamic คืออะไร แนวคิดนี้เริ่มจาก Rudolf Steiner ตั้งแต่ช่วงหลังสงครามโลกครั้งที่ 1 ตอนนั้นดินเสื่อมโทรมหนักจากการปฏิวัติอุตสาหกรรมและการใช้สารเคมี จึงพัฒนาแนวทางการเกษตรที่อิงจังหวะธรรมชาติและพลังจากภายนอกโลกมาช่วยฟื้นฟูดิน ต่อมา Maria Thun ได้ต่อยอดทำเป็น Biodynamic Calendar (ปฏิทินปลูกพืช) ที่ใช้กันแพร่หลายจนถึงทุกวันนี้

Rudolf Steiner และ Maria Thun 


หลักการง่ายๆ ของ Calendar คือแบ่งวันตาม "ส่วนของพืช" ที่ควรให้ความสำคัญในวันนั้นๆ ได้แก่
🍎 Fruit Day — วันของพืชที่ให้ผล เช่น มะม่วง องุ่น
🌸 Flower Day — วันของไม้ดอก เช่น ดอกบัว 
🌿 Leaf Day — วันของพืชใบเขียว เช่น ผักสลัดต่างๆ 
🥕 Root Day — วันของพืชหัวและราก เช่น ขิง ข่า
พูดง่ายๆ คือถ้ามีต้นไม้เยอะจนดูแลไม่ทั่วถึงทุกวัน ก็เลือกโฟกัสตามวัน หรือจะรดน้ำ/ให้ปุ๋ยตามวันก็ได้ ทำให้จัดตารางสวนง่ายขึ้นเยอะ

🌍 ทำไมถึงดังในต่างประเทศ สังเกตว่าคำว่า "jardiner avec la lune" (ปลูกสวนตามดวงจันทร์) ถูกค้นหาเยอะมากในฝรั่งเศส กลายเป็นเรื่องที่คนทำกันเป็นปกติ และไร่องุ่นแบบ Demeter (มาตรฐาน Biodynamic) ในฝรั่งเศสก็เติบโตขึ้นราว 50% ในช่วง 5 ปีที่ผ่านมา
ที่น่าสนใจคือ King Charles III เองก็เป็นหนึ่งในคนที่ผลักดันเรื่องนี้มานาน ตั้งแต่ปี 1986 พระองค์เปลี่ยนที่ดิน Duchy Home Farm ขนาด 900 เอเคอร์ที่ Highgrove ให้เป็นเกษตรออร์แกนิกทั้งหมด ตอนนั้นถูกวิจารณ์หนักมากจากเกษตรกรอังกฤษที่มองว่าล้าสมัย ต่อมาปี 2005 ระหว่างทริปออสเตรเลียก็ได้รู้จัก biodynamic อย่างจริงจัง หลังจากนั้นถึงกับจัดเวิร์กช็อปให้เกษตรกรและคนสวนในที่ดินของตัวเองโดยเฉพาะ ทีมงานของพระองค์เคยให้สัมภาษณ์ว่าเริ่มดูข้างขึ้นข้างแรมมาช่วยตัดสินใจว่าจะปลูกผักชนิดไหนวันไหน เพราะสังเกตว่าเมล็ดบางชนิดถ้าปลูกถูกช่วงจันทร์จะโตเร็วและแข็งแรงกว่า
ล่าสุดปี 2023 พระองค์ก็ไปเยือนไร่องุ่น Château Smith Haut Lafitte ที่บอร์โดซ์ ซึ่งเจ้าของไร่บอกเองว่าได้แรงบันดาลใจมาจากพระองค์โดยตรงจนหันมาทำออร์แกนิกและ biodynamic เต็มตัว

ที่  Château Smith Haut Lafitte Llama ถูกใช้กินวัชพืช

🗓️ ปฏิทินที่ทำขึ้นเอง ใช้ปฏิทินนี้ในกลุ่มมาสักพักแล้ว เปิดให้คนนอกกลุ่มลองใช้ดู ปรากฏว่ามีทั้งคนไทยและต่างชาติมาคอมเมนต์ว่าเขาก็สังเกตจังหวะธรรมชาติแบบนี้อยู่แล้วโดยไม่รู้ตัวว่ามันคือ Biodynamic หรือบางคนเริ่มสนใจเพราะลูกเรียนโรงเรียนแนว Waldorf พอดี

ปฏิทินสวนรวมนี้เป็นแบบ "unified" คือรวมหลายอย่างเข้าด้วยกัน
1. ระบบสุริยคติจีน (solar term) มาปรับใช้บอกว่าแต่ละช่วงควรทำอะไร
2. ข้างขึ้นข้างแรม
3. อ้างอิงว่าวันนี้เป็นวันอะไรตามหลัก Biodynamic
4. ข้อมูลสภาพอากาศ ฝนตก พายุเข้าไหม
5. ถ้าวันไหนเป็นเป็นวันพระ สำหรับคนไทยคือ rest day
ตอนนี้รองรับพื้นที่ไทย, California, Hawai‘i และภูมิภาค Kanto/Chubu/Kansai ของญี่ปุ่น และตั้งใจจะขยายพื้นที่รองรับเพิ่มเรื่อยๆ

หลายๆคนรู้ว่าแต่ละพื้นที่ในเอเชียฤดูกาลไม่เหมือนกันเลย ไม่ว่าจะร้อน หนาว แล้ง หรือมรสุม รวมถึงดิน น้ำ แสง และพันธุ์พืชในพื้นที่ตัวเองก็ยังเป็นสิ่งสำคัญอันดับแรกเสมอ ปฏิทินเป็นแค่ตัวช่วยเสริมจังหวะเท่านั้น
แต่ถ้าใครยังไม่สนใจก็มี เราก็มีที่ให้ track พืชตามฤดูกาลได้หรือดู ว่าต้นไหนชอบน้ำหรือไม่

อยากชวนเพื่อนๆ ที่สนใจหรือเคยลองทำ Biodynamic / lunar gardening มาแลกเปลี่ยนกัน ใครมีประสบการณ์ ปลูกแล้วเห็นผลต่างจริงไหม หรือมีข้อสงสัยอะไรก็ทิ้งคอมเมนต์ไว้ได้เลย 🙏🌿