ดีมั้ยกับ ขุดลอกตะกอน ที่ ท้องเเม่น้ำ ปากอ่าว ในทะเลสาบสงขลา เพื่อ เดินเรือ ระบายน้ำเวลาฝนตกหนัก ฟื้นฟูระบบนิเวศน์

กระทู้คำถาม

ระบบการจัดการสิ่งแวดล้อม จังหวัดสงขลา ภูมิศาสตร์ การขนส่งทางน้ำ (Water Transportation) การระบายน้ำ

จากเฟส [url=https://www.facebook.com/thestatestimes?__cft__[0]THE STATES TIMES[/url]

[url=https://www.facebook.com/thestatestimes/posts/pfbid02Sb7zdH5j4Z3s5dQnkW8K5MrFn2w28JBx4WdBaaMsKYc5Aheht54sXVDWWGDLZGkwl?__cft__[0]R]26 เมษายน[/url]

……

ถึงเวลาตั้งวงถกเถียงกันอย่างจริงจัง-เข้มข้นเกี่ยวกับโครงการขุดลอกทะเลสาบสงขลา

ซึ่งเป็นแนวคิดมายาวนานร่วม 20 ปี แต่โครงการก็ยังไม่เกิด เพราะมีทั้งฝ่ายค้านและฝ่ายสนับสนุน

ช่วงน้ำท่วมหาดใหญ่ สงขลา ด้วยปริมาณน้ำที่มาก ทั้งจากสะเดา คลองหอยโขง เขาคอหงษ์ ไหลทะลักเข้าสู่หาดใหญ่

แม้ระบบระบายน้ำบางตัวจะมีประสิทธิ์ภาพ ทั้งคลองอู่ตะเภา คลอง ร.1 เป็นต้น แต่ด้วยปริมาณน้ำที่มาก ก็เลยเอาไม่อยู่

ปริมาณน้ำมหาศาลไหลเข้าทำลายเมืองหาดใหญ่ย่อยยับทั้งเมือง

ข้ามถนนลพบุรี-ราเมศร์ ที่ขวางทางน้ำอยู่ ไหลลงสู่ทะเลสาบสงขลา แต่ประเด็นปัญหา คือทะเลสาบสงขลา ตื้นเขินอย่างมาก

อันเกิดจากตะกอนดินทั้งจากพัทลุง และพัทลุง จากเดิมๆเคยลึกถึง 3 เมตร แต่ปัจจุบันลึกแค่เมตรเดียว

น้ำจึงไหลหลากเข้าท่วม อ.สิงหนคร อ.สะทิงพระ อ.กระแสสินธ์ และอำเภอระโนด ของจังหวัดสงขลา

สมัยเด็กๆมาจากหัวไทร นครศรี มาเรียนหนังสือที่โรงเรียนมหาวชิราวุธ สงขลา ระบบการขนส่งทางบกยังไม่สะดวกนัก ก็ใช้การเดินทางโดยทางเรือ

ลงเรือห่างยาวที่ควนชะลิก เรือล่องล่องไปตามลำน้ำ ผ่านคลองแดน ไปออกระโนด แล้วต่อเรือยนต์ ชื่อเรือแสงจันทร์

ลงเรือตอนหัวค่ำ ไปตามร่องน้ำทะเลสาบสงขลา จะถึงสงขลาก็สว่างพอดี แต่ความตื้นเขินของทะเลสาบสงขลา ประกอบกับการขนส่งทางบกดีขึ้น

กิจการเรือยนต์จึงเลิกไปอย่างน่าเสียดาย ทั้งๆที่มันเป็นมนต์เสน่ห์ หรือจะล่องเพื่อการท่องเที่ยวเชิงชุมชนก็มีอะไรให้สัมผัสมากมาย

แน่นอนว่า เมื่อพูดถึงการขุดลอกทะเลสาบสงขลา ไม่ใช่เรื่องง่ายพูดกันมา 20 ปี ศึกษากันมาก็หลายครั้งแล้ว

แต่โครงการก็ยังไม่เกิด เพราะมีทั้งฝ่ายค้านและฝ่ายสนับสนุน ถึงเวลานี้จึงจำเป็นยิ่งที่จะนั่งลงสุมหัวคุยจากทุกฝ่ายเพื่อหาข้อสรุป

เรื่อง “ขุดลอกทะเลสาบสงขลา” นี่ไม่ใช่แค่เอารถแบ็กโฮลงไปตักดินแล้วจบ แต่มันเหมือนการผ่าตัดหัวใจของระบบนิเวศขนาดใหญ่

ที่ต้องคิดทั้งน้ำ คน ปลา ชุมชนเศรษฐกิจ การท่องเที่ยวและการเมืองไปพร้อมกัน

ทะเลสาบสงขลา เป็นทะเลสาบน้ำกร่อยที่ใหญ่ที่สุดของไทย เชื่อมหลายจังหวัด เช่น สงขลา พัทลุง นครศรีธรรมราช

ปัญหาหลักที่พูดกันมานานคือ

-ตื้นเขินจากตะกอนสะสม ทางน้ำไหลไม่สะดวก

-น้ำท่วมซ้ำซากในพื้นที่ลุ่ม

-คุณภาพน้ำเสื่อมลง

-กระทบอาชีพประมงพื้นบ้าน

แนวคิด “ขุดลอก” เขาทำไปเพื่ออะไร หลัก ๆ มี 3 เป้าหมาย

1. เพิ่มประสิทธิภาพการระบายน้ำ

ขุดลอกให้ลึกขึ้น น้ำไหลเร็วขึ้น ลดน้ำท่วมในพื้นที่รอบ ๆ เช่น พัทลุง-สงขลา

2. ฟื้นฟูระบบนิเวศ

บางแนวคิดมองว่าการเปิดทางน้ำ จะช่วยให้น้ำทะเลหมุนเวียนดีขึ้น ลดน้ำเสียสะสม

3. พัฒนาเศรษฐกิจ

* เดินเรือได้สะดวกขึ้น

* ประมงดีขึ้น (ในมุมของบางฝ่าย)

* อาจเชื่อมกับโครงการใหญ่ เช่น สะพานหรือโลจิสติกส์

-ยกระดับการท่องเที่ยวที่จะช่วยพัฒนาเศรษฐกิจด้วย

.........................................................................................................................................................................

แต่…ประเด็นนี้ “ถกกันหนัก” เพราะมีความเสี่ยงสูง

ผลกระทบสิ่งแวดล้อม

* การขุดลอกอาจทำให้ตะกอนฟุ้ง กระทบสัตว์น้ำ

* เปลี่ยนความเค็มของน้ำ (น้ำจืด-น้ำเค็มสมดุลเสีย)

* กระทบแหล่งวางไข่ปลา

-ความคุ้มค่า

* อีกประเด็นปัญหาคือดินจำนวนมาก จะเอาไปทิ้งไหน ถ้าทิ้งในทะเลจะเกิดการฟุ้งกระจายของตะถอนดิน

จะกระทบต่อสัตย์น้ำหรือไม่ หรือด้วยเทคโนโลยี่ใหม่ๆ ป้องกันได้ไหน หรือจะสร้างเป็นเกาะเทียมขึ้นมาพัฒนาเป็นแหล่งท่องเที่ยว

..........................................................................................................................................................................................................

แนวทางที่ถูกพูดถึง (แบบไม่ใช่แค่ “ขุดอย่างเดียว”)

1. ขุดลอกแบบ “เลือกจุด” หรือเปิดร่องน้ำ

ไม่ใช่ขุดทั้งทะเลสาบ แต่เน้นจุดสำคัญ เช่น

* ร่องน้ำหลัก

* ปากน้ำ

* จุดคอขวดที่น้ำไหลไม่ออก

ลดความจำเป็นในการขุดลอกหนัก ๆ

สถานะปัจจุบัน โครงการขุดลอกทะเลสาบสงขลา “ยังเป็นประเด็นถกเถียง” มากกว่าจะเป็นข้อสรุปเดียวจบ

มีทั้งฝ่ายสนับสนุน (เน้นแก้น้ำท่วม-พัฒนาเศรษฐกิจ)

และฝ่ายคัดค้าน (ห่วงระบบนิเวศ-วิถีชุมชน)

สรุปแบบเข้าใจง่าย การขุดลอก = เครื่องมือหนึ่ง

แต่ไม่ใช่ “ยาวิเศษ”