ภาพประกอบ : กรุงเทพธุรกิจ
เกิดเหตุการณ์น่าสนใจในพื้นที่อาร์กติก หลังธารน้ำแข็งปีเตอร์มันน์ (Petermann Glacier) ทางตะวันตกเฉียงเหนือของกรีนแลนด์ เกิดการแตกตัวครั้งใหญ่เมื่อวันที่ 4 สิงหาคม 2569 ทำให้แผ่นน้ำแข็งลอยน้ำขนาดมหึมาแยกออกมา กลายเป็นเกาะน้ำแข็งขนาดประมาณ 76.4 ตารางกิโลเมตร และมีความหนาราว 150 เมตร โดยขนาดของเกาะน้ำแข็งที่แยกตัวออกมานั้น ใหญ่ใกล้เคียงกับพื้นที่ของเกาะแมนฮัตตันในนครนิวยอร์กเลยทีเดียว
เหตุการณ์นี้ถูกติดตามโดยทีมนักวิจัยนานาชาติ ซึ่งระบุว่า
“เป็นการสูญเสียแผ่นน้ำแข็งลอยน้ำครั้งใหญ่ที่สุดของธารน้ำแข็งปีเตอร์มันน์นับตั้งแต่ปี 2012 และถือเป็นหนึ่งในเหตุการณ์แตกตัวครั้งใหญ่ที่เกิดขึ้นในภูมิภาคอาร์กติกในช่วงหลายปีที่ผ่านมา”
ภาพประกอบ : กรุงเทพธุรกิจ
🧿
สิ่งที่เกิดขึ้นกับธารน้ำแข็งปีเตอร์มันน์
• ภาพจากดาวเทียม Copernicus Sentinel-1 ขององค์การอวกาศยุโรป (ESA) แสดงให้เห็นว่า ก่อนเกิดการแตกตัวครั้งใหญ่ รอยร้าวบนลิ้นน้ำแข็งเริ่มขยายตัวอย่างต่อเนื่อง
• วันที่ 3 สิงหาคม 2569 ยังพบลักษณะของแผ่นน้ำแข็งที่เชื่อมต่อกับธารน้ำแข็งอยู่ ก่อนที่ในเวลาประมาณ 20.00 น. UTC ของวันที่ 4 สิงหาคม 2569 แผ่นน้ำแข็งจะหลุดออกจากฝั่งตะวันออกอย่างสมบูรณ์
• นักวิจัยสามารถติดตามการเปลี่ยนแปลงดังกล่าวได้ค่อนข้างละเอียด เนื่องจากดาวเทียม Sentinel-1 สามารถส่งข้อมูลภาพเรดาร์กลับมาได้อย่างต่อเนื่อง แม้ในพื้นที่อาร์กติกที่มีสภาพอากาศ และแสงสว่างเป็นข้อจำกัด
• สิ่งที่น่าสนใจคือ เหตุการณ์นี้ไม่ได้เกิดขึ้นแบบไม่มีสัญญาณเตือน เพราะข้อมูลตั้งแต่เดือนเมษายน 2569 พบว่าลิ้นน้ำแข็งเริ่มเกิดการบิดเบี้ยว และมีรอยร้าวกระจายไปทั่วบริเวณ ก่อนที่ความเสียหายจะพัฒนาอย่างรวดเร็วในช่วงหลายเดือนต่อมา
ภาพประกอบ : Pixabay
🧿
เคยเกิดเหตุการณ์ลักษณะนี้มาก่อน
• ธารน้ำแข็งปีเตอร์มันน์เคยเกิดการแตกตัวครั้งใหญ่ในปี 2008, 2010 และ 2012 โดยแต่ละครั้งทำให้เกิดแผ่นน้ำแข็งขนาดใหญ่ลอยออกไปในทะเล หลังปี 2012 ลิ้นน้ำแข็งของธารน้ำแข็งแห่งนี้ค่อนข้างมีเสถียรภาพมากขึ้น และเกิดการแตกตัวเพียงบางส่วนในระดับเล็กกว่า ดังนั้น การแตกตัวครั้งล่าสุดจึงได้รับความสนใจจากนักวิทยาศาสตร์เป็นพิเศษ เพราะเป็นการสูญเสียพื้นที่ลิ้นน้ำแข็งครั้งใหญ่ในรอบหลายปี
ภาพประกอบ : Pixabay
🧿
ยังมีโอกาสเกิด “เกาะน้ำแข็ง” เพิ่มอีก 2 แห่ง
• เรื่องที่น่าจับตามองก็คือ นักวิทยาศาสตร์พบว่าบริเวณลิ้นน้ำแข็งของปีเตอร์มันน์ยังมีรอยแยกที่กำลังพัฒนาอยู่ หากรอยแยกเหล่านี้ขยายตัวต่อไป อาจทำให้เกิดแผ่นน้ำแข็งขนาดใหญ่อีกประมาณ 94 และ 84 ตารางกิโลเมตรตามลำดับ หากเกิดขึ้นจริง พื้นที่ลิ้นน้ำแข็งที่สูญเสียไปทั้งหมดอาจอยู่ที่ประมาณ 254 ตารางกิโลเมตรหรือคิดเป็นราว 22% ของพื้นที่ลิ้นน้ำแข็งปีเตอร์มันน์
🧿
ความเกี่ยวข้องกับภาวะโลกร้อน :
• การแตกตัวของธารน้ำแข็งหรือที่เรียกว่า
“calving” เป็นกระบวนการทางธรรมชาติที่เกิดขึ้นกับธารน้ำแข็งอยู่แล้ว จึงไม่สามารถสรุปจากเหตุการณ์ครั้งเดียวได้ว่าเกิดจากภาวะโลกร้อนโดยตรง
• อย่างไรก็ตาม การเปลี่ยนแปลงของอุณหภูมิทะเล กระแสน้ำ และสภาพอากาศในอาร์กติก ล้วนเป็นปัจจัยที่นักวิทยาศาสตร์ให้ความสนใจ เพราะสามารถส่งผลต่อเสถียรภาพของธารน้ำแข็ง และลิ้นน้ำแข็งในระยะยาว
ภาพประกอบ : Pixabay
•
นักวิจัยจึงติดตามเหตุการณ์ลักษณะนี้อย่างใกล้ชิด เพื่อทำความเข้าใจว่าการสูญเสียลิ้นน้ำแข็งจะส่งผลต่อการไหลของธารน้ำแข็ง ระดับน้ำทะเล และระบบนิเวศทางทะเลอย่างไร ไม่ได้มีแค่เรื่องสิ่งแวดล้อม แต่ยังเกี่ยวกับความปลอดภัยของเรือ
• เกาะน้ำแข็งขนาดใหญ่ไม่ได้หยุดนิ่งอยู่กับที่ แต่สามารถเคลื่อนตัวไปตามกระแสน้ำ และสภาพอากาศได้ และอาจลอยอยู่ในทะเลเป็นเวลาหลายปี เมื่อเวลาผ่านไป แผ่นน้ำแข็งขนาดใหญ่สามารถแตกออกเป็นชิ้นเล็กๆ ซึ่งบางครั้งตรวจจับ และติดตามได้ยากกว่าเดิม
• สำนักงานบริการน้ำแข็งของแคนาดา จึงต้องติดตามเส้นทางการเคลื่อนที่ของแผ่นน้ำแข็งเหล่านี้อย่างใกล้ชิด เนื่องจากก้อนน้ำแข็งขนาดใหญ่ และชิ้นส่วนที่แตกออกมาอาจเป็นอันตรายต่อเรือเดินสมุทร รวมถึงกิจกรรมด้านทรัพยากรนอกชายฝั่ง
• เหตุการณ์ครั้งนี้จึงไม่ได้เป็นเพียงเรื่องของ
“ธารน้ำแข็งแตก” เท่านั้น แต่ยังเป็นอีกหนึ่งเหตุการณ์ที่นักวิทยาศาสตร์ใช้ติดตามการเปลี่ยนแปลงของอาร์กติก ซึ่งกำลังเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วในช่วงหลายทศวรรษที่ผ่านมา
ที่มา : กรุงเทพธุรกิจ
อ้างอิง : Earth, European Space Agency (ESA), Herald Scotland, ScienceDaily, SciTechDaily และ Space
🏔️ธารน้ำแข็งกรีนแลนด์แตกครั้งใหญ่ ! เกิดเกาะน้ำแข็งยักษ์ หวั่นกระทบเส้นทางเดินเรืออาร์กติก
ภาพประกอบ : กรุงเทพธุรกิจ
เกิดเหตุการณ์น่าสนใจในพื้นที่อาร์กติก หลังธารน้ำแข็งปีเตอร์มันน์ (Petermann Glacier) ทางตะวันตกเฉียงเหนือของกรีนแลนด์ เกิดการแตกตัวครั้งใหญ่เมื่อวันที่ 4 สิงหาคม 2569 ทำให้แผ่นน้ำแข็งลอยน้ำขนาดมหึมาแยกออกมา กลายเป็นเกาะน้ำแข็งขนาดประมาณ 76.4 ตารางกิโลเมตร และมีความหนาราว 150 เมตร โดยขนาดของเกาะน้ำแข็งที่แยกตัวออกมานั้น ใหญ่ใกล้เคียงกับพื้นที่ของเกาะแมนฮัตตันในนครนิวยอร์กเลยทีเดียว
เหตุการณ์นี้ถูกติดตามโดยทีมนักวิจัยนานาชาติ ซึ่งระบุว่า “เป็นการสูญเสียแผ่นน้ำแข็งลอยน้ำครั้งใหญ่ที่สุดของธารน้ำแข็งปีเตอร์มันน์นับตั้งแต่ปี 2012 และถือเป็นหนึ่งในเหตุการณ์แตกตัวครั้งใหญ่ที่เกิดขึ้นในภูมิภาคอาร์กติกในช่วงหลายปีที่ผ่านมา”
ภาพประกอบ : กรุงเทพธุรกิจ
🧿สิ่งที่เกิดขึ้นกับธารน้ำแข็งปีเตอร์มันน์
• ภาพจากดาวเทียม Copernicus Sentinel-1 ขององค์การอวกาศยุโรป (ESA) แสดงให้เห็นว่า ก่อนเกิดการแตกตัวครั้งใหญ่ รอยร้าวบนลิ้นน้ำแข็งเริ่มขยายตัวอย่างต่อเนื่อง
• วันที่ 3 สิงหาคม 2569 ยังพบลักษณะของแผ่นน้ำแข็งที่เชื่อมต่อกับธารน้ำแข็งอยู่ ก่อนที่ในเวลาประมาณ 20.00 น. UTC ของวันที่ 4 สิงหาคม 2569 แผ่นน้ำแข็งจะหลุดออกจากฝั่งตะวันออกอย่างสมบูรณ์
• นักวิจัยสามารถติดตามการเปลี่ยนแปลงดังกล่าวได้ค่อนข้างละเอียด เนื่องจากดาวเทียม Sentinel-1 สามารถส่งข้อมูลภาพเรดาร์กลับมาได้อย่างต่อเนื่อง แม้ในพื้นที่อาร์กติกที่มีสภาพอากาศ และแสงสว่างเป็นข้อจำกัด
• สิ่งที่น่าสนใจคือ เหตุการณ์นี้ไม่ได้เกิดขึ้นแบบไม่มีสัญญาณเตือน เพราะข้อมูลตั้งแต่เดือนเมษายน 2569 พบว่าลิ้นน้ำแข็งเริ่มเกิดการบิดเบี้ยว และมีรอยร้าวกระจายไปทั่วบริเวณ ก่อนที่ความเสียหายจะพัฒนาอย่างรวดเร็วในช่วงหลายเดือนต่อมา
ภาพประกอบ : Pixabay
🧿เคยเกิดเหตุการณ์ลักษณะนี้มาก่อน
• ธารน้ำแข็งปีเตอร์มันน์เคยเกิดการแตกตัวครั้งใหญ่ในปี 2008, 2010 และ 2012 โดยแต่ละครั้งทำให้เกิดแผ่นน้ำแข็งขนาดใหญ่ลอยออกไปในทะเล หลังปี 2012 ลิ้นน้ำแข็งของธารน้ำแข็งแห่งนี้ค่อนข้างมีเสถียรภาพมากขึ้น และเกิดการแตกตัวเพียงบางส่วนในระดับเล็กกว่า ดังนั้น การแตกตัวครั้งล่าสุดจึงได้รับความสนใจจากนักวิทยาศาสตร์เป็นพิเศษ เพราะเป็นการสูญเสียพื้นที่ลิ้นน้ำแข็งครั้งใหญ่ในรอบหลายปี
ภาพประกอบ : Pixabay
🧿ยังมีโอกาสเกิด “เกาะน้ำแข็ง” เพิ่มอีก 2 แห่ง
• เรื่องที่น่าจับตามองก็คือ นักวิทยาศาสตร์พบว่าบริเวณลิ้นน้ำแข็งของปีเตอร์มันน์ยังมีรอยแยกที่กำลังพัฒนาอยู่ หากรอยแยกเหล่านี้ขยายตัวต่อไป อาจทำให้เกิดแผ่นน้ำแข็งขนาดใหญ่อีกประมาณ 94 และ 84 ตารางกิโลเมตรตามลำดับ หากเกิดขึ้นจริง พื้นที่ลิ้นน้ำแข็งที่สูญเสียไปทั้งหมดอาจอยู่ที่ประมาณ 254 ตารางกิโลเมตรหรือคิดเป็นราว 22% ของพื้นที่ลิ้นน้ำแข็งปีเตอร์มันน์
🧿ความเกี่ยวข้องกับภาวะโลกร้อน :
• การแตกตัวของธารน้ำแข็งหรือที่เรียกว่า “calving” เป็นกระบวนการทางธรรมชาติที่เกิดขึ้นกับธารน้ำแข็งอยู่แล้ว จึงไม่สามารถสรุปจากเหตุการณ์ครั้งเดียวได้ว่าเกิดจากภาวะโลกร้อนโดยตรง
• อย่างไรก็ตาม การเปลี่ยนแปลงของอุณหภูมิทะเล กระแสน้ำ และสภาพอากาศในอาร์กติก ล้วนเป็นปัจจัยที่นักวิทยาศาสตร์ให้ความสนใจ เพราะสามารถส่งผลต่อเสถียรภาพของธารน้ำแข็ง และลิ้นน้ำแข็งในระยะยาว
ภาพประกอบ : Pixabay
• นักวิจัยจึงติดตามเหตุการณ์ลักษณะนี้อย่างใกล้ชิด เพื่อทำความเข้าใจว่าการสูญเสียลิ้นน้ำแข็งจะส่งผลต่อการไหลของธารน้ำแข็ง ระดับน้ำทะเล และระบบนิเวศทางทะเลอย่างไร ไม่ได้มีแค่เรื่องสิ่งแวดล้อม แต่ยังเกี่ยวกับความปลอดภัยของเรือ
• เกาะน้ำแข็งขนาดใหญ่ไม่ได้หยุดนิ่งอยู่กับที่ แต่สามารถเคลื่อนตัวไปตามกระแสน้ำ และสภาพอากาศได้ และอาจลอยอยู่ในทะเลเป็นเวลาหลายปี เมื่อเวลาผ่านไป แผ่นน้ำแข็งขนาดใหญ่สามารถแตกออกเป็นชิ้นเล็กๆ ซึ่งบางครั้งตรวจจับ และติดตามได้ยากกว่าเดิม
• สำนักงานบริการน้ำแข็งของแคนาดา จึงต้องติดตามเส้นทางการเคลื่อนที่ของแผ่นน้ำแข็งเหล่านี้อย่างใกล้ชิด เนื่องจากก้อนน้ำแข็งขนาดใหญ่ และชิ้นส่วนที่แตกออกมาอาจเป็นอันตรายต่อเรือเดินสมุทร รวมถึงกิจกรรมด้านทรัพยากรนอกชายฝั่ง
• เหตุการณ์ครั้งนี้จึงไม่ได้เป็นเพียงเรื่องของ “ธารน้ำแข็งแตก” เท่านั้น แต่ยังเป็นอีกหนึ่งเหตุการณ์ที่นักวิทยาศาสตร์ใช้ติดตามการเปลี่ยนแปลงของอาร์กติก ซึ่งกำลังเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วในช่วงหลายทศวรรษที่ผ่านมา
ที่มา : กรุงเทพธุรกิจ
อ้างอิง : Earth, European Space Agency (ESA), Herald Scotland, ScienceDaily, SciTechDaily และ Space