5 เครื่องดื่มสมุนไพรยอดฮิต! เลือกให้ถูก ช่วยดูแลร่างกายได้มากกว่าที่คิด!

เวลาเดินตลาดหรือเข้าร้านอาหารบางที่ มักจะมีเครื่องดื่มสมุนไพรมีให้เลือกเยอะมากครับ

กระเจี๊ยบ

เก๊กฮวย

ขิง

ตะไคร้

ใบเตย

หลายคนเห็นคำว่า “สมุนไพร” ก็รู้สึกทันทีว่า

“อันนี้สุขภาพดีแน่ ๆ ดื่มได้เต็มที่”

แต่เดี๋ยวก่อนครับ

สมุนไพรอาจมีสารพฤกษเคมีและประโยชน์บางอย่างจริง แต่ถ้าแก้วนั้นใส่น้ำตาล 4–5 ช้อน ประโยชน์ที่ตั้งใจเอาไว้ก็โดนน้ำหวานแซงหน้าไปก่อนแล้ว

ดังนั้นวันนี้ผมไม่ได้จะบอกว่าเครื่องดื่มพวกนี้รักษาโรคอะไร แต่จะพามาดูว่า แต่ละตัวเด่นตรงไหน แล้วเลือกดื่มยังไงให้ได้ประโยชน์มากกว่าน้ำตาลครับ

1. น้ำกระเจี๊ยบ — ตัวน่าสนใจสำหรับคนที่อยากดูแลความดัน

กระเจี๊ยบแดงเป็นตัวที่มีข้อมูลในคนค่อนข้างน่าสนใจครับ โดยเฉพาะเรื่อง ความดันโลหิต

ในกระเจี๊ยบมีสารกลุ่ม polyphenols และ anthocyanins ซึ่งเป็นสารสีแดงตามธรรมชาติ และมีงานวิจัยรวมหลายการศึกษาพบว่า การดื่มกระเจี๊ยบอย่างสม่ำเสมอสัมพันธ์กับความดันที่ลดลงได้ระดับหนึ่ง โดยเฉพาะคนที่เดิมมีความดันค่อนข้างสูงอยู่แล้วครับ

แต่ปัญหาของกระเจี๊ยบบ้านเราคือ

เปรี้ยวหนึ่งที น้ำตาลตามมาสามทัพพี

ถ้าทำเอง ผมแนะนำให้ต้มแล้วค่อย ๆ ลดความหวานลง

จากหวานปกติ

→ หวานครึ่งหนึ่ง

→ หวานน้อย

→ จนบางคนดื่มแบบไม่เติมน้ำตาลได้เลย

ถ้าคุมความดันอยู่แล้วและกินยาลดความดันด้วย ก็ไม่ต้องดื่มกระเจี๊ยบเข้ม ๆ หลายลิตรเพื่อหวังให้ความดันลงนะครับ

ให้มันเป็น เครื่องดื่มเสริมในชีวิตประจำวัน ไม่ใช่เอามาแทนยา

2. เก๊กฮวย — ดื่มสดชื่นได้ แต่คำว่า “เก๊กฮวย” ไม่ได้แปลว่า “น้ำหวานสุขภาพ”

เก๊กฮวยเป็นเครื่องดื่มที่คนไทยคุ้นมากครับ

ร้านข้าวมันไก่

ร้านก๋วยเตี๋ยว

ร้านอาหารจีน

มีแทบทุกที่

ดอกเก๊กฮวยมีสารพฤกษเคมีหลายชนิด รวมถึงกลุ่ม flavonoids แต่ข้อมูลในคนเรื่องผลต่อโรคต่าง ๆ ยังไม่ได้แน่นพอที่จะใช้เก๊กฮวยเป็นตัวรักษาโรคครับ

ดังนั้นสิ่งที่ผมสนใจกว่าเวลาเลือกดื่มคือ

“ใส่น้ำตาลเท่าไหร่?”

เพราะเก๊กฮวยหนึ่งขวดที่หวานจัด ก็ยังเป็นเครื่องดื่มน้ำตาลสูงได้เหมือนน้ำหวานครับ

ถ้าอยากดื่ม

เลือกหวานน้อย

ไม่เติมไซรัป

หรือชงเองแล้วลดน้ำตาล

แบบนี้เรายังได้ความหอม สดชื่น และลดน้ำหวานในแต่ละวันได้

อย่าให้คำว่า “ดอกไม้” ทำให้ลืมดูน้ำตาลในแก้วครับ

3. น้ำขิง — เหมาะมากกับคนที่ชอบแน่นท้อง คลื่นไส้ หรืออาหารไม่ค่อยลง

ขิงเป็นสมุนไพรที่ผมชอบเพราะค่อนข้างใช้ในชีวิตจริงได้ง่ายครับ

ขิงมีสารสำคัญอย่าง gingerols และ shogaols ซึ่งมีการศึกษามากพอสมควร โดยเฉพาะเรื่องอาการคลื่นไส้

เวลาแน่นท้องหรือรู้สึกพะอืดพะอม น้ำขิงอุ่น ๆ บางคนรู้สึกสบายท้องขึ้นได้

แต่รูปแบบที่ผมชอบคือ

ขิงสด + น้ำร้อน

ไม่ใช่

น้ำขิงหนึ่งแก้ว

น้ำตาลสามช้อน

ปาท่องโก๋อีกสองตัว

แบบนั้นขิงอาจยังอยู่ครับ

แต่เรื่องน้ำตาลกับพลังงานก็ตามมาด้วย

ถ้าชอบรสหวาน ลองลดลงทีละนิด หรือใส่มะนาวเล็กน้อยเพิ่มกลิ่นก็ได้

และถ้ากินยาหลายชนิด โดยเฉพาะยาที่เกี่ยวกับการแข็งตัวของเลือด การดื่มสมุนไพรเข้มข้นหรือใช้สารสกัดปริมาณสูงควรบอกแพทย์หรือเภสัชกรด้วย เพราะสมุนไพรสามารถมีปฏิกิริยากับยาได้ครับ

4. น้ำตะไคร้ — ตัวช่วยเปลี่ยนจากน้ำหวานมาเป็นเครื่องดื่มกลิ่นหอม

ตะไคร้ผมชอบตรงนี้เลยครับ

มันทำให้น้ำธรรมดามีกลิ่นและรสขึ้นมา โดยไม่จำเป็นต้องหวาน

ต้มน้ำกับตะไคร้

ใส่ใบเตยเล็กน้อย

ดื่มอุ่นหรือแช่เย็นก็ได้

สำหรับคนที่ติดน้ำหวานเพราะรู้สึกว่าน้ำเปล่า “จืดเกิน” การใช้น้ำสมุนไพรไม่หวานมาช่วยเปลี่ยนนิสัยตรงนี้ ผมว่ามีประโยชน์มากกว่าการพยายามตามหาว่าตะไคร้ “ล้างพิษ” ได้แค่ไหน

เพราะคำว่า Detox หรือล้างสารพิษ ถูกใช้เกินจริงกับสมุนไพรเยอะครับ

ตับกับไตเรามีหน้าที่จัดการสารต่าง ๆ อยู่แล้ว

สิ่งที่น้ำตะไคร้ทำได้ดีแบบชีวิตจริงคือ

ช่วยให้เราดื่มน้ำเพิ่มขึ้น โดยไม่ต้องเติมน้ำตาลเยอะ

อันนี้ผมว่าคุ้มกว่าครับ

5. ชาคาโมมายล์ — เหมาะกับช่วงเย็นสำหรับคนที่อยากลดคาเฟอีน

ถ้าช่วงเย็นยังอยากมีเครื่องดื่มอุ่น ๆ สักแก้ว แต่ไม่อยากได้ชา กาแฟ หรือคาเฟอีนเพิ่ม ผมชอบคาโมมายล์ครับ

จุดเด่นของมันคือ ไม่มีคาเฟอีนตามธรรมชาติ และหลายคนใช้เป็นเครื่องดื่มช่วงก่อนนอนเพราะกลิ่นและบรรยากาศช่วยให้รู้สึกผ่อนคลาย

แต่ถ้าถามว่า

“ดื่มแล้วแก้นอนไม่หลับได้เลยไหม?”

ผมยังไม่พูดแบบนั้นครับ

แต่ถ้าใช้แบบนี้

หนึ่งแก้วอุ่น ๆ ตอนเย็น

ไม่เติมน้ำตาล

เอามาแทนกาแฟแก้วค่ำ

ผมว่ามีประโยชน์ในเชิงพฤติกรรมมากครับ

เพราะบางทีสิ่งที่ช่วยการนอนไม่ใช่สมุนไพรวิเศษ

แต่คือ เราเลิกเติมคาเฟอีนเข้าร่างกายตอนสองทุ่มต่างหาก

ถ้าให้เลือกตามเป้าหมาย ผมจะจำง่าย ๆ แบบนี้ครับ

• อยากดูแล ความดัน → กระเจี๊ยบแดงน่าสนใจ

• อยากได้เครื่องดื่ม หอม สดชื่น → เก๊กฮวยแบบหวานน้อย

• แน่นท้องหรือพะอืดพะอม → น้ำขิงอุ่น

• อยากเลิกติดน้ำหวาน → น้ำตะไคร้ไม่หวาน

• อยากได้เครื่องดื่มช่วงเย็นแบบ ไม่มีคาเฟอีน → คาโมมายล์

แต่ไม่ว่าจะเลือกตัวไหน ผมอยากให้ดู 3 อย่างก่อนเลยครับ

น้ำตาลเท่าไหร่

ดื่มแทนน้ำเปล่าหรือดื่มเสริมน้ำหวาน

แล้วกินยาประจำอะไรอยู่หรือเปล่า

เพราะสมุนไพรเป็นธรรมชาติครับ

แต่คำว่า “ธรรมชาติ” ไม่ได้แปลว่าไม่มีฤทธิ์ ไม่มีผลข้างเคียง หรือไม่มีปฏิกิริยากับยา สมุนไพรบางชนิดสามารถมีผลต่อยาและร่างกายได้จริงครับ

แล้วแบบไหนที่ผมไม่ค่อยเชียร์?

น้ำสมุนไพรที่หวานจนแทบเป็นน้ำเชื่อมครับ

กระเจี๊ยบหวานจัด

เก๊กฮวยหวานจัด

น้ำขิงสำเร็จรูปหวานมาก

น้ำตะไคร้เติมไซรัป

ดื่มทุกวันแล้วบอกว่า

“ผมไม่กินน้ำอัดลมนะ กินแต่สมุนไพร”

บางทีน้ำตาลต่างกันไม่เยอะครับ

ลองพลิกฉลากดู น้ำตาลต่อขวด ก่อน

บางคนตกใจเลยว่า เครื่องดื่มที่ซื้อเพราะคำว่า “สุขภาพ” จริง ๆ หวานกว่าที่คิดเยอะ

เครื่องดื่มสมุนไพรมีข้อดีครับ แต่ไม่ต้องยกให้เป็นยาครอบจักรวาล

กระเจี๊ยบมีข้อมูลน่าสนใจเรื่องความดัน

ขิงเหมาะกับคนที่อยากได้เครื่องดื่มอุ่นและมีข้อมูลเรื่องคลื่นไส้

เก๊กฮวยกับตะไคร้ช่วยเป็นทางเลือกแทนน้ำหวานได้ถ้าไม่เติมน้ำตาลเยอะ

ส่วนคาโมมายล์เหมาะกับช่วงเย็นสำหรับคนที่อยากลดคาเฟอีน

สิ่งที่ผมห่วงที่สุดไม่ใช่สมุนไพรในแก้วครับ

แต่คือ น้ำตาลที่ตักตามลงไป

ถ้าจะเริ่มง่าย ๆ เลือกสมุนไพรที่ชอบหนึ่งอย่าง ต้มเอง ลดหวานลงครึ่งหนึ่งก่อน แล้วค่อย ๆ ฝึกลิ้นให้ชิน

จากน้ำหวานหนึ่งแก้วทุกวัน

กลายเป็นน้ำสมุนไพรไม่หวานหรือหวานน้อย

แค่นี้ก็เป็นการเปลี่ยนที่มีประโยชน์กับสุขภาพจริงมากกว่าตามหาสูตรล้างพิษแพง ๆ แล้วครับ

ที่มา  หมอเจด