หวนนึกถึงอดีต ...ที่เเค่หย่อนเบ็ดปลาก็ฮุบเหยื่อจนเต็มกระแป๋ง
เมื่อก่อน ยังไม่ใช้สารเคมี ยาฆ่าหญ้า ฆ่าแมลงเท่าทุกวันนี้ ....
วัยเด็กหาปลาได้ปลาหลายชนิดมาก (ไม่พูดถึงชนิดปลาเเล้วกัน = เเต่ปลาเกล็ดสายพันธุ์ปลาตะเพียน คืออร่อยมาก)
เดี่ยวนี้ตามแหล่งน้ำ "คลอง" หลังบ้านเเทบไม่มีปลาเลย
- คนก็หากันขวักไขว่ไม่เว้นเเต่ล่ะวัน จนเเทบสูญพันธุ์ เเม้เเต่ปลาหมอคางดำที่ตามข่าวเขาว่าแพร่พันธุ์กันไวปานเชื้อโรค
เเต่ทั้งนั้นทั้งนั้น ลำคลองหลังบ้านจขกท. ก็แทบไม่พบปลาหมอคางดำเลย
นี่แหละ ! สารเคมีส่งผลถึงการขยายพันธุ์ปลา......
เราก็เป็นเด็กบ้านนอกคนหนึ่ง ที่ใช้ชีวิตลุยๆ ...ปลูกผัก หาปลา เพื่อทุ่นรายจ่าย
+ ใช้ชีวิตห่างจากสารเคมี ตามร้านเนื้อ ร้านปลา ร้านผัก....
เเต่ทิศทางจำนวนปลาในลำคลองก็ลดน้อยถอยลงจนน่าใจหายเหลือเกิน
1. จากทำลอบเพื่อดักปลาเฉพาะชนิด เช่น ปลาช่อนจะใช้ลอบแบบนุง / ปลานิลจะใช้ลอบแบบนุง / ปลาดุกจะใช้ลอบแบบนุง
ถามว่ามีลอบครอบจักรวาลไหม? = "มี"
เเต่มันก็ใช้ไม่ได้เลยสักทีเดียว ...มีทั้งตาถี่ ตากว้าง ความกว้างของปากลอบ บลาๆๆ
2. ลอบที่เคยทำไว้ดักปลาช่อนโดยเฉพาะ ตอนนี้ก็ทิ้งคาไว้
- ปกติจะดักช่วงหน้าแล้งตามริมคลอง โดนขุดหลุม เเต่ไฉนเลย ปลากลับเขาเพียบหยิบมือ ในรอบหน้าแล้ง คือ ไม่ถึง 10 ตัว เเล้วขนาดตัวก็ไม่ได้ใหญ่อะไรเลย
3. ลอบที่ดักปลานิลจะน้ำลึกขึ้นมาหน่อย จะใช้ตากว้าง เพราะชนิด พฤติกรรมของปลานิลจะเป็นพวกขรี้ระเเวง จึงเเทบไม่เขาตาข่ายตาถี่
4. ปลาดุก น้ำจะลึก เพราะ พฤติกรรมปลาดุกจะหากินติดพื้นดินก้นคลอง (ถ้าไม่ได้เล่นน้ำ หรือน้ำไหล ก็จะไม่ค่อยขึ้นมา)
ยกเว้นน้ำไหล ปลาจะเล่นน้ำเเล้วก็เข้าลอบดักปลา ไม่เกี่ยงชนิด
เเต่..........
เมื่อก่อนเเม็คโคร : ลอกคลอง จะไม่ได้ทำลายรังปลา จะมีพื้นที่ให้ปลาได้ชุกตัวและขยายพันธ์ุ ไม่ตกเป็นผู้ถูกล่า
เเต่ .........
ถ้าไม่ลอกคลอง ลอกผักตบชวา หญ้าต่างๆ น้ำก็ไหลไม่ดี
----------------------------------------------------------------------
ชีวิตชนบทสังคมเกษตร ถ้าไม่ขยันก็ไม่มีเงินให้จับมากมายนัก ... ทุกอย่างเป็นเงินเป็นทองหมดเลย "เเต่ต้องสะสมทีล่ะเล็กล่ะน้อย..." ไม่เหมือนมนุษย์เงินเดือน ที่สิ้นเดือนปุ๊ปได้เงินก้อน พร้อมไปเที่ยง/ไปสังสรรในสถานที่ต่างๆ
แต่....ชีวิตในชนบท ไม่มีวันหยุด เเต่อยากหยุดก็เเค่เดินมานั่งยนเเคร่/บนเตียง เปิดพัดลมฮิลใจ เพียงเท่านี้ก็ถือว่าดี๊ดีเเล้ว
จขกท. ก็สานลอบ (ลอบขายใช้ไม้ไผ่ ใช้เหล็กเส้น ใช้ลวดดัดง่าย) ...เเต่ จขกท.ใช้ลวดสแตนเลส ทำครั้งเดียว โครงอยู่ได้ 50 ปี
เเต่ก็ใช่ว่าจะเอาไปดักที่อื่นได้ เดี๋ยวหาย ก็ดักอยู่หลังบ้านนั่นแหละ !!
- ลอบชื้อมา ถ้าปลาเข้าไม่เยอะ ก็ไม่คุ้มค่าตัว เพราะ จะเริ่มพังใน 1-3 ปี (เกิน 3 ปี คือ ต้องถนอมขนาดใด? )
- ทำลอบเองสามารถกำหนดขนาด ตามปริมาณน้ำ ลักษณะพื้นที่ + การทำปากลอบเน้นเฉพาะเเต่ล่ะปลาได้
ข้อดี....
จากที่กล่าวมาทั้งหมด จขกท. ทำลอบไว้ 2 ขนาด ใหญ่ x1 กับ กลาง x2 (มีลอบชื้อ เเต่ปลาไม่ค่อยเข้า....เท่าไหร่)
1. ช่วงหน้าฝน จะต้องมีปลาหมอ/ปลาช่อนเยอะใช่ไหม? : ใช่เลย สมัยเด็กวิ่งจับปลาหมอเกือกขึ้นถนน กันสนุกสนาน เเต่เดี๋ยวนี้ ไม่มีมาให้เห็นเลย หรือน้อยถึงน้อยมาก
2. ปลานิล (คนหาปลากดักตาข่ายกันทุกวัน) จนเเทบจะหมดลำคลองกันเลยทีเดียว
ถามว่า ยังเข้าไหม? = เข้าเเต่ไม่เยอะเหมือนเเต่ก่อน
3. เริ่มเข้าฤดูฝน น้ำจะขึ้น จึงต้องใช้ลอบใหญ่ เเต่ถ้าใช้ไม้ไผ่ น้ำหนักจะหนักมาก / ใช้เหล็กก็หนักเช่นกัน
- จึงเริ่มใช้สแตนเลส : เเต่ก็แอบเเพง
เเต่ จขกท. ไปขุดสแตนเลสเก่าเก็บ ไม่ได้ใช้งานมานานเเล้ว จัดการเชื่อมทำโครง
(ถ้าลองไปเดินดูลอบไม้ไผ่ เเล้วเจอราคา คือ ซ๊อก / แถมใช้ได้ไม่นานอีกด้วย...)
- นี่แหละ ! ลอบดักปลาดุก แถมต้องใช้ตาข่ายตาถี่หน่อย //// ใช้ตากว้างเเล้วไม่ค่อยเข้า
เเต่......ก็ไม่ได้เข้าเยอะอะไร
- มีตัวเท่าขาหลุดมาติดลอบบ้าง / เท่าเเขน : แรกๆก็ไม่กล้าทุบหัว เเต่หลังๆเริ่มชิน <เเต้มบาป>
- ไม่มีปลาชนิดอื่นเลย
- เจอปลาดุกพิกลพิการก็ปล่อย
เสือนอนกิน.... ทำลอบครั้งเดี๋ยว ที่เหลือชื้อเชือกมาไว้สำหรับซ๋อมตาข่าย
เมนูตามฤดูกาล ปลาที่ได้ไม่ได้เยอะ เเต่ก็มีกินไม่ขาด
- ปลาดุกผัดพริกแกง (มีแบบผัดมะเขือ /ปลาดุกทอดผัดแบบหวานนำ เค็มตาม ตามร้านข้าวแกงทำกัน)
- แกงคั้วปลาดุก +มะเขือ
- ก้างปลาดุกตัวใหญ่ ก็จะมาชุบซอสฝาเขียว ทอด...
- ต้มส้มปลาดุก
- ต้มยำปลาดุก
- แกงจืดปลาดุกทอดผักกาดดอง
ทำไมแกงได้เยอะ ...ก็ถือว่าได้เยอะพอสมควร
เข้าพรรษาเเล้ว .......ฝนจะเริ่มถล่มหนัก เข้าสู่หน้าฝนของจริงเเล้ว
เเต่.....อีกเเล้ว
คือ จะไม่เหมือนปีก่อนๆ ที่จะตกหนักตั้งเเต่ช่วงเเรก จนน้ำล้นตลิ่ง
ปีนี้แปลกมาก ฝนน้อยกว่าปกติเยอะมาก !!!
ทิ้งไว้ที่ว่า....เเม่น้ำลำคลองเปลี่ยนไปเยอะมาก !!!!!!!
วิธีการหาปลา ก็ต้องไม่ซ้ำกับ คนอื่นๆ : ถึงจะได้ปลา !!
หวังว่า ..... ถ้าคนหาปลาเเล้วไม่ค่อยได้เเล้ว คงจะเลิกหาไปกันไป ปลาจะได้ลืมตาอ้าปากขยายพันธุ์กันใหม่ได้อีกครา ....
ชีวิตบ้านนอก ปลาในคลอง กับ การลอกคลอง (หน้าฝน)
เมื่อก่อน ยังไม่ใช้สารเคมี ยาฆ่าหญ้า ฆ่าแมลงเท่าทุกวันนี้ ....
วัยเด็กหาปลาได้ปลาหลายชนิดมาก (ไม่พูดถึงชนิดปลาเเล้วกัน = เเต่ปลาเกล็ดสายพันธุ์ปลาตะเพียน คืออร่อยมาก)
เดี่ยวนี้ตามแหล่งน้ำ "คลอง" หลังบ้านเเทบไม่มีปลาเลย
- คนก็หากันขวักไขว่ไม่เว้นเเต่ล่ะวัน จนเเทบสูญพันธุ์ เเม้เเต่ปลาหมอคางดำที่ตามข่าวเขาว่าแพร่พันธุ์กันไวปานเชื้อโรค
เเต่ทั้งนั้นทั้งนั้น ลำคลองหลังบ้านจขกท. ก็แทบไม่พบปลาหมอคางดำเลย
นี่แหละ ! สารเคมีส่งผลถึงการขยายพันธุ์ปลา......
เราก็เป็นเด็กบ้านนอกคนหนึ่ง ที่ใช้ชีวิตลุยๆ ...ปลูกผัก หาปลา เพื่อทุ่นรายจ่าย
+ ใช้ชีวิตห่างจากสารเคมี ตามร้านเนื้อ ร้านปลา ร้านผัก....
เเต่ทิศทางจำนวนปลาในลำคลองก็ลดน้อยถอยลงจนน่าใจหายเหลือเกิน
1. จากทำลอบเพื่อดักปลาเฉพาะชนิด เช่น ปลาช่อนจะใช้ลอบแบบนุง / ปลานิลจะใช้ลอบแบบนุง / ปลาดุกจะใช้ลอบแบบนุง
ถามว่ามีลอบครอบจักรวาลไหม? = "มี"
เเต่มันก็ใช้ไม่ได้เลยสักทีเดียว ...มีทั้งตาถี่ ตากว้าง ความกว้างของปากลอบ บลาๆๆ
2. ลอบที่เคยทำไว้ดักปลาช่อนโดยเฉพาะ ตอนนี้ก็ทิ้งคาไว้
- ปกติจะดักช่วงหน้าแล้งตามริมคลอง โดนขุดหลุม เเต่ไฉนเลย ปลากลับเขาเพียบหยิบมือ ในรอบหน้าแล้ง คือ ไม่ถึง 10 ตัว เเล้วขนาดตัวก็ไม่ได้ใหญ่อะไรเลย
3. ลอบที่ดักปลานิลจะน้ำลึกขึ้นมาหน่อย จะใช้ตากว้าง เพราะชนิด พฤติกรรมของปลานิลจะเป็นพวกขรี้ระเเวง จึงเเทบไม่เขาตาข่ายตาถี่
4. ปลาดุก น้ำจะลึก เพราะ พฤติกรรมปลาดุกจะหากินติดพื้นดินก้นคลอง (ถ้าไม่ได้เล่นน้ำ หรือน้ำไหล ก็จะไม่ค่อยขึ้นมา)
ยกเว้นน้ำไหล ปลาจะเล่นน้ำเเล้วก็เข้าลอบดักปลา ไม่เกี่ยงชนิด
เเต่..........
เมื่อก่อนเเม็คโคร : ลอกคลอง จะไม่ได้ทำลายรังปลา จะมีพื้นที่ให้ปลาได้ชุกตัวและขยายพันธ์ุ ไม่ตกเป็นผู้ถูกล่า
เเต่ .........
ถ้าไม่ลอกคลอง ลอกผักตบชวา หญ้าต่างๆ น้ำก็ไหลไม่ดี
----------------------------------------------------------------------
ชีวิตชนบทสังคมเกษตร ถ้าไม่ขยันก็ไม่มีเงินให้จับมากมายนัก ... ทุกอย่างเป็นเงินเป็นทองหมดเลย "เเต่ต้องสะสมทีล่ะเล็กล่ะน้อย..." ไม่เหมือนมนุษย์เงินเดือน ที่สิ้นเดือนปุ๊ปได้เงินก้อน พร้อมไปเที่ยง/ไปสังสรรในสถานที่ต่างๆ
แต่....ชีวิตในชนบท ไม่มีวันหยุด เเต่อยากหยุดก็เเค่เดินมานั่งยนเเคร่/บนเตียง เปิดพัดลมฮิลใจ เพียงเท่านี้ก็ถือว่าดี๊ดีเเล้ว
จขกท. ก็สานลอบ (ลอบขายใช้ไม้ไผ่ ใช้เหล็กเส้น ใช้ลวดดัดง่าย) ...เเต่ จขกท.ใช้ลวดสแตนเลส ทำครั้งเดียว โครงอยู่ได้ 50 ปี
เเต่ก็ใช่ว่าจะเอาไปดักที่อื่นได้ เดี๋ยวหาย ก็ดักอยู่หลังบ้านนั่นแหละ !!
- ลอบชื้อมา ถ้าปลาเข้าไม่เยอะ ก็ไม่คุ้มค่าตัว เพราะ จะเริ่มพังใน 1-3 ปี (เกิน 3 ปี คือ ต้องถนอมขนาดใด? )
- ทำลอบเองสามารถกำหนดขนาด ตามปริมาณน้ำ ลักษณะพื้นที่ + การทำปากลอบเน้นเฉพาะเเต่ล่ะปลาได้
ข้อดี....
จากที่กล่าวมาทั้งหมด จขกท. ทำลอบไว้ 2 ขนาด ใหญ่ x1 กับ กลาง x2 (มีลอบชื้อ เเต่ปลาไม่ค่อยเข้า....เท่าไหร่)
1. ช่วงหน้าฝน จะต้องมีปลาหมอ/ปลาช่อนเยอะใช่ไหม? : ใช่เลย สมัยเด็กวิ่งจับปลาหมอเกือกขึ้นถนน กันสนุกสนาน เเต่เดี๋ยวนี้ ไม่มีมาให้เห็นเลย หรือน้อยถึงน้อยมาก
2. ปลานิล (คนหาปลากดักตาข่ายกันทุกวัน) จนเเทบจะหมดลำคลองกันเลยทีเดียว
ถามว่า ยังเข้าไหม? = เข้าเเต่ไม่เยอะเหมือนเเต่ก่อน
3. เริ่มเข้าฤดูฝน น้ำจะขึ้น จึงต้องใช้ลอบใหญ่ เเต่ถ้าใช้ไม้ไผ่ น้ำหนักจะหนักมาก / ใช้เหล็กก็หนักเช่นกัน
- จึงเริ่มใช้สแตนเลส : เเต่ก็แอบเเพง
เเต่ จขกท. ไปขุดสแตนเลสเก่าเก็บ ไม่ได้ใช้งานมานานเเล้ว จัดการเชื่อมทำโครง
(ถ้าลองไปเดินดูลอบไม้ไผ่ เเล้วเจอราคา คือ ซ๊อก / แถมใช้ได้ไม่นานอีกด้วย...)
- นี่แหละ ! ลอบดักปลาดุก แถมต้องใช้ตาข่ายตาถี่หน่อย //// ใช้ตากว้างเเล้วไม่ค่อยเข้า
เเต่......ก็ไม่ได้เข้าเยอะอะไร
- มีตัวเท่าขาหลุดมาติดลอบบ้าง / เท่าเเขน : แรกๆก็ไม่กล้าทุบหัว เเต่หลังๆเริ่มชิน <เเต้มบาป>
- ไม่มีปลาชนิดอื่นเลย
- เจอปลาดุกพิกลพิการก็ปล่อย
เสือนอนกิน.... ทำลอบครั้งเดี๋ยว ที่เหลือชื้อเชือกมาไว้สำหรับซ๋อมตาข่าย
เมนูตามฤดูกาล ปลาที่ได้ไม่ได้เยอะ เเต่ก็มีกินไม่ขาด
- ปลาดุกผัดพริกแกง (มีแบบผัดมะเขือ /ปลาดุกทอดผัดแบบหวานนำ เค็มตาม ตามร้านข้าวแกงทำกัน)
- แกงคั้วปลาดุก +มะเขือ
- ก้างปลาดุกตัวใหญ่ ก็จะมาชุบซอสฝาเขียว ทอด...
- ต้มส้มปลาดุก
- ต้มยำปลาดุก
- แกงจืดปลาดุกทอดผักกาดดอง
ทำไมแกงได้เยอะ ...ก็ถือว่าได้เยอะพอสมควร
เข้าพรรษาเเล้ว .......ฝนจะเริ่มถล่มหนัก เข้าสู่หน้าฝนของจริงเเล้ว
เเต่.....อีกเเล้ว
คือ จะไม่เหมือนปีก่อนๆ ที่จะตกหนักตั้งเเต่ช่วงเเรก จนน้ำล้นตลิ่ง
ปีนี้แปลกมาก ฝนน้อยกว่าปกติเยอะมาก !!!
ทิ้งไว้ที่ว่า....เเม่น้ำลำคลองเปลี่ยนไปเยอะมาก !!!!!!!
วิธีการหาปลา ก็ต้องไม่ซ้ำกับ คนอื่นๆ : ถึงจะได้ปลา !!
หวังว่า ..... ถ้าคนหาปลาเเล้วไม่ค่อยได้เเล้ว คงจะเลิกหาไปกันไป ปลาจะได้ลืมตาอ้าปากขยายพันธุ์กันใหม่ได้อีกครา ....