.
.
แมวมีหนวดเป็นกระจุก 4-6 เส้น
ที่ด้านหลังของขาหน้าแต่ละข้าง
แต่ละเส้นยาวประมาณ 2-3 เซนติเมตร
© sellyhutapea Getty Images
.
.
เหตุผลที่ว่าทำไมหนวดที่ขา
จึงมีประโยชน์ต่อแมวและสัตว์อื่น ๆ
หนวดบนใบหน้าของแมว
แมวเป็นเรื่องที่รู้จักกันดี
แต่ถ้าสังเกตดี ๆ จะเห็นว่า
แมวยังมีหนวดที่ขาด้วย
ทำไมแมวถึงมีหนวดที่ขา
เพื่อตอบคำถามว่า
ทำไมมันถึงมีประโยชน์
ต้องเข้าใจก่อนว่าหนวด คือ อะไร
ในทางเทคนิคแล้ว
หนวดเรียกว่า
Vibrissae
ซึ่งเป็นขนชนิดพิเศษที่แข็งและหนากว่า
ขนชนิดอื่น ๆ หลายเท่า
แม้ว่าหนวดเองจะไม่มีเส้นประสาท
แต่โคนของหนวดนั้นฝังอยู่ในช่องรับ
ความรู้สึกพิเศษที่เต็มไปด้วยปลายประสาท
ทำให้หนวดมีความไวต่อความรู้สึกมาก
.
.
.
.
.
" หนวดบนใบหน้าแมว
มีความไวต่อความรู้สึกพอ ๆ กับ
ปลายนิ้วของคนเรา "
Robyn Grant นักชีววิทยาด้านประสาทสัมผัส
Manchester Metropolitan University
ในสหราชอาณาจักร กล่าวกับ Live Science
หนวดรอบจมูกของแมว
ซึ่งเรียกอีกอย่างว่า หนวดรับรู้
(mystacial vibrissae)
(บริเวณรอบๆ หนวดริมฝีปากบน)
ของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม
เป็นหนวดที่ยาวที่สุดของแมว
ตามข้อมูลจากหนังสืออ้างอิงทางสัตวแพทย์
เรื่อง
The Feline Patient (Wiley, 2025)
แม้ว่าจะมีจำนวนแตกต่างกันไปในแต่ละตัว
แต่โดยเฉลี่ยแล้วแมว
จะมีหนวดรับรู้ 12 เส้น
เรียงเป็น 4 แถวอยู่แต่ละด้านของจมูก
.
.
.
หนวดแมวที่งอกบนข้อมือของขาแมว
ทางวิทยาศาสตร์เรียกว่า Carpal vibrissae
© Future
.
.
หนวดรับรู้ช่วยให้แมวล่าเหยื่อได้
เมื่อแสงน้อย หรือ เมื่อสายตาไม่ดี
แม้ว่าแมวจะมองเห็นวัตถุที่อยู่ไกลได้ดี
แต่ แมวไม่สามารถโฟกัสอะไร
ที่อยู่ห่างจากตาน้อยกว่า 25 เซนติเมตร ได้
ดังนั้นแมวจึงใช้หนวด
เพื่อระบุตำแหน่งของสิ่งต่าง ๆ "
Jonathan Losos นักชีววิทยาวิวัฒนาการ
Washington University ใน St. Louis
และผู้เขียนหนังสือเรื่อง
The Cat's Meow: How Cats Evolved from the Savanna to Your Sofa (Viking, 2023)
กล่าวกับ Live Science
.
.
นอกจากนี้ แมวยังมีกระจุกหนวด
ที่เรียกว่า หนวดรับรู้เหนือคิ้ว
(Superciliary vibrissae)
อยู่เหนือดวงตาแต่ละข้าง
หนวดเหล่านี้ช่วยปกป้องสายตาของแมว
โดยการกระพริบตาเมื่อถูกกระตุ้น
ด้วยสิ่งใดก็ตามที่อาจกระเด็นเข้าตา
ตามข้อมูลของ The Feline Patient
แมวยังมีหนวดใต้คาง (หนวดขากรรไกร)
และหนวดด้านข้างศีรษะ
ระหว่างหูและคาง (หนวดแก้ม)
ซึ่งช่วยให้แมวรับรู้
ถึงพื้นที่รอบตัวได้เช่นกัน
หนวดที่ขา
แมวยังมีหนวดเป็นกระจุก 4-6 เส้น
ที่ด้านหลังของขาหน้าแต่ละข้าง
แต่ละเส้นยาวประมาณ 2 - 3 เซนติเมตร
เรียกว่า
หนวดข้อมือ Carpal vibrissae
.
.
.
.
" ข้อมือ คือ กระดูกที่อยู่ในข้อมือของคนเรา
หนวดข้อมือติดอยู่กับขาหน้าของแมว
ใกล้กับกระดูกข้อมือของแมว
แต่กระดูกข้อมือของแมว
ไม่ได้อยู่ที่เดียวกับข้อมือของคนเรา
แต่อยู่สูงขึ้นไปบนขา
เพราะโดยพื้นฐานแล้ว
แมวเดินด้วยนิ้วเท้าไม่ใช่ฝ่ามือ
แมวไม่ใช่สัตว์ชนิดเดียวที่มีหนวดที่ข้อมือ
สัตว์กินเนื้อส่วนใหญ่ก็มี
และสัตว์ฟันแทะหลายชนิดก็มี
เช่นเดียวกับ
Lemurs และ
Armadillos
กระต่ายไม่มี สุนัขก็ไม่มี
รวมถึงสัตว์กีบ เช่น ม้าและวัว ก็ไม่มี
แต่สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมในวงศ์สุนัข
บางชนิดจะมีหนวดที่ข้อมือ
สายพันธุ์ที่มีหนวดที่ข้อมือ
มักจะเป็นสายพันธุ์ที่ใช้
แขนหน้าจับสิ่งของหรือปีนต้นไม้
แนวคิดก็คือ หากสัตว์มองเห็น
สิ่งที่พวกมันจับได้ยาก
หนวดที่ข้อมือจะช่วยเสริม
การมองเห็นของพวกมัน
การที่แมวมี แต่สุนัขไม่มี
เพราะแมวสามารถขยับแขนหน้า
ไปด้านข้างและประกบฝ่ามือเข้าด้วยกัน
เพื่อจับสิ่งของได้ ในขณะที่สุนัขทำไม่ได้ ”
Jonathan Losos อธิบายเพิ่มเติม
.
.
.
Ring-tailed lemurs sitting in tree
in Isalo National Park, Madagascar.
© Arterra/Contributor via Getty Images
.
.
Armadillos
.
.
" แม้ว่ายังไม่เป็นที่แน่ชัดว่า
หนวดบริเวณข้อมือของแมว
จะมีบทบาทอย่างไร
มันอาจช่วยนำทางในการเคลื่อนไหว
กล่าวคือ การวางอุ้งเท้าหน้าอย่างปลอดภัย
โดยเฉพาะอย่างยิ่งในระหว่างการเคลื่อนไหว
ที่สลับซับซ้อน เช่น การปีนป่าย
พวกมันอาจช่วยในการจับเหยื่อด้วยเช่นกัน "
Robyn Grant กล่าวสรุป
.
เรียบเรียง/ที่มา
Livescience
.
.
.
.
คนไม่รักดี - ต่าย เพ็ญภักตร์
.
.
เรื่องเล่าไร้สาระ
ในยุค Analog 0.04 มักจะบอกกันว่า
แมวตัวไหนเกเร อยู่ไม่ติดบ้าน
แมวอะไรไม่รักดี อยากออกไปเป็นแมวจร
ให้ตัดหนวดแมวบนริมฝีปากออก
จะทำให้แมวอายแมวตัวอื่น
ต้องอยู่ติดบ้านนานวันรอหนวดงอก
ก่อนจะออกไปเพ่นพ่านนอกบ้านอีก
ข้อเท็จจริง น่าจะประสาทสัมผัสชำรุด
รองลงมาแมวไม่ชอบให้จับขาเล่น
น่าจะมาจากหนวดแมวที่เท้า
ทำให้แมวรู้สึกรับรู้ได้ว่า อาจมีภัย
เลยจับเท้าแมวเล่นไม่ค่อยได้
มีข้อมูลหลายแหล่งยืนยันว่า
การเลี้ยงแมวในระบบปิด
แมวจะมีอายุยืนยาวกว่าระบบเปิด
แมวในระบบนี้อายุจะมากกว่า 12-15 ปี
แมวจรจะมีอายุราว 3-5 ปีโดยประมาณ
การเลี้ยงดูแมวในระบบปิด
ลดการเสี่ยงภัยจากรถราเฉี่ยวชน
ถูกสัตว์ชนิดอื่นทำร้าย
พวกแมวกัดกันเอง
ถ้าแมวเจ็บป่วยมีอาการไข้
คนเลี้ยงดูแมวจะรักษาได้เร็วกว่า
แต่คนเลี้ยงแมวมีอนุกรรม
ต้องสูญเสียอิสรภาพ/เสรีภาพ
หนีไปเที่ยวไกล ๆ ไม่ได้
เป็นห่วงแมวในบ้าน
แมวบางตัวตัวป่วนในบ้าน
แมวบางตัวอยู่สงบเสงี่ยม
อยู่เป็นที่เป็นทางภายในบ้าน
แต่แมวเลี้ยงภายในบ้าน/ระบบปิด
ทาสแมวต้องคอยเติมน้ำ เติมอาหาร
เก็บขี้เยี่ยวแมวไปทิ้งในแต่ละวัน
ทำไมแมวถึงมีหนวดที่ขา
.
แมวมีหนวดเป็นกระจุก 4-6 เส้น
ที่ด้านหลังของขาหน้าแต่ละข้าง
แต่ละเส้นยาวประมาณ 2-3 เซนติเมตร
© sellyhutapea Getty Images
.
เหตุผลที่ว่าทำไมหนวดที่ขา
จึงมีประโยชน์ต่อแมวและสัตว์อื่น ๆ
หนวดบนใบหน้าของแมว
แมวเป็นเรื่องที่รู้จักกันดี
แต่ถ้าสังเกตดี ๆ จะเห็นว่า
แมวยังมีหนวดที่ขาด้วย
ทำไมแมวถึงมีหนวดที่ขา
เพื่อตอบคำถามว่า
ทำไมมันถึงมีประโยชน์
ต้องเข้าใจก่อนว่าหนวด คือ อะไร
ในทางเทคนิคแล้ว
หนวดเรียกว่า Vibrissae
ซึ่งเป็นขนชนิดพิเศษที่แข็งและหนากว่า
ขนชนิดอื่น ๆ หลายเท่า
แม้ว่าหนวดเองจะไม่มีเส้นประสาท
แต่โคนของหนวดนั้นฝังอยู่ในช่องรับ
ความรู้สึกพิเศษที่เต็มไปด้วยปลายประสาท
ทำให้หนวดมีความไวต่อความรู้สึกมาก
.
.
.
" หนวดบนใบหน้าแมว
มีความไวต่อความรู้สึกพอ ๆ กับ
ปลายนิ้วของคนเรา "
Robyn Grant นักชีววิทยาด้านประสาทสัมผัส
Manchester Metropolitan University
ในสหราชอาณาจักร กล่าวกับ Live Science
หนวดรอบจมูกของแมว
ซึ่งเรียกอีกอย่างว่า หนวดรับรู้
(mystacial vibrissae)
(บริเวณรอบๆ หนวดริมฝีปากบน)
ของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม
เป็นหนวดที่ยาวที่สุดของแมว
ตามข้อมูลจากหนังสืออ้างอิงทางสัตวแพทย์
เรื่อง The Feline Patient (Wiley, 2025)
แม้ว่าจะมีจำนวนแตกต่างกันไปในแต่ละตัว
แต่โดยเฉลี่ยแล้วแมว
จะมีหนวดรับรู้ 12 เส้น
เรียงเป็น 4 แถวอยู่แต่ละด้านของจมูก
.
.
หนวดแมวที่งอกบนข้อมือของขาแมว
ทางวิทยาศาสตร์เรียกว่า Carpal vibrissae
© Future
.
หนวดรับรู้ช่วยให้แมวล่าเหยื่อได้
เมื่อแสงน้อย หรือ เมื่อสายตาไม่ดี
แม้ว่าแมวจะมองเห็นวัตถุที่อยู่ไกลได้ดี
แต่ แมวไม่สามารถโฟกัสอะไร
ที่อยู่ห่างจากตาน้อยกว่า 25 เซนติเมตร ได้
ดังนั้นแมวจึงใช้หนวด
เพื่อระบุตำแหน่งของสิ่งต่าง ๆ "
Jonathan Losos นักชีววิทยาวิวัฒนาการ
Washington University ใน St. Louis
และผู้เขียนหนังสือเรื่อง
The Cat's Meow: How Cats Evolved from the Savanna to Your Sofa (Viking, 2023)
กล่าวกับ Live Science
.
.
'
.
นอกจากนี้ แมวยังมีกระจุกหนวด
ที่เรียกว่า หนวดรับรู้เหนือคิ้ว
(Superciliary vibrissae)
อยู่เหนือดวงตาแต่ละข้าง
หนวดเหล่านี้ช่วยปกป้องสายตาของแมว
โดยการกระพริบตาเมื่อถูกกระตุ้น
ด้วยสิ่งใดก็ตามที่อาจกระเด็นเข้าตา
ตามข้อมูลของ The Feline Patient
แมวยังมีหนวดใต้คาง (หนวดขากรรไกร)
และหนวดด้านข้างศีรษะ
ระหว่างหูและคาง (หนวดแก้ม)
ซึ่งช่วยให้แมวรับรู้
ถึงพื้นที่รอบตัวได้เช่นกัน
หนวดที่ขา
แมวยังมีหนวดเป็นกระจุก 4-6 เส้น
ที่ด้านหลังของขาหน้าแต่ละข้าง
แต่ละเส้นยาวประมาณ 2 - 3 เซนติเมตร
เรียกว่า หนวดข้อมือ Carpal vibrissae
.
.
" ข้อมือ คือ กระดูกที่อยู่ในข้อมือของคนเรา
หนวดข้อมือติดอยู่กับขาหน้าของแมว
ใกล้กับกระดูกข้อมือของแมว
แต่กระดูกข้อมือของแมว
ไม่ได้อยู่ที่เดียวกับข้อมือของคนเรา
แต่อยู่สูงขึ้นไปบนขา
เพราะโดยพื้นฐานแล้ว
แมวเดินด้วยนิ้วเท้าไม่ใช่ฝ่ามือ
แมวไม่ใช่สัตว์ชนิดเดียวที่มีหนวดที่ข้อมือ
สัตว์กินเนื้อส่วนใหญ่ก็มี
และสัตว์ฟันแทะหลายชนิดก็มี
เช่นเดียวกับ Lemurs และ Armadillos
กระต่ายไม่มี สุนัขก็ไม่มี
รวมถึงสัตว์กีบ เช่น ม้าและวัว ก็ไม่มี
แต่สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมในวงศ์สุนัข
บางชนิดจะมีหนวดที่ข้อมือ
สายพันธุ์ที่มีหนวดที่ข้อมือ
มักจะเป็นสายพันธุ์ที่ใช้
แขนหน้าจับสิ่งของหรือปีนต้นไม้
แนวคิดก็คือ หากสัตว์มองเห็น
สิ่งที่พวกมันจับได้ยาก
หนวดที่ข้อมือจะช่วยเสริม
การมองเห็นของพวกมัน
การที่แมวมี แต่สุนัขไม่มี
เพราะแมวสามารถขยับแขนหน้า
ไปด้านข้างและประกบฝ่ามือเข้าด้วยกัน
เพื่อจับสิ่งของได้ ในขณะที่สุนัขทำไม่ได้ ”
Jonathan Losos อธิบายเพิ่มเติม
.
.
Ring-tailed lemurs sitting in tree
in Isalo National Park, Madagascar.
© Arterra/Contributor via Getty Images
.
.
Armadillos
.
" แม้ว่ายังไม่เป็นที่แน่ชัดว่า
หนวดบริเวณข้อมือของแมว
จะมีบทบาทอย่างไร
มันอาจช่วยนำทางในการเคลื่อนไหว
กล่าวคือ การวางอุ้งเท้าหน้าอย่างปลอดภัย
โดยเฉพาะอย่างยิ่งในระหว่างการเคลื่อนไหว
ที่สลับซับซ้อน เช่น การปีนป่าย
พวกมันอาจช่วยในการจับเหยื่อด้วยเช่นกัน "
Robyn Grant กล่าวสรุป
.
เรียบเรียง/ที่มา
Livescience
.
.
.
คนไม่รักดี - ต่าย เพ็ญภักตร์
.
เรื่องเล่าไร้สาระ
ในยุค Analog 0.04 มักจะบอกกันว่า
แมวตัวไหนเกเร อยู่ไม่ติดบ้าน
แมวอะไรไม่รักดี อยากออกไปเป็นแมวจร
ให้ตัดหนวดแมวบนริมฝีปากออก
จะทำให้แมวอายแมวตัวอื่น
ต้องอยู่ติดบ้านนานวันรอหนวดงอก
ก่อนจะออกไปเพ่นพ่านนอกบ้านอีก
ข้อเท็จจริง น่าจะประสาทสัมผัสชำรุด
รองลงมาแมวไม่ชอบให้จับขาเล่น
น่าจะมาจากหนวดแมวที่เท้า
ทำให้แมวรู้สึกรับรู้ได้ว่า อาจมีภัย
เลยจับเท้าแมวเล่นไม่ค่อยได้
มีข้อมูลหลายแหล่งยืนยันว่า
การเลี้ยงแมวในระบบปิด
แมวจะมีอายุยืนยาวกว่าระบบเปิด
แมวในระบบนี้อายุจะมากกว่า 12-15 ปี
แมวจรจะมีอายุราว 3-5 ปีโดยประมาณ
การเลี้ยงดูแมวในระบบปิด
ลดการเสี่ยงภัยจากรถราเฉี่ยวชน
ถูกสัตว์ชนิดอื่นทำร้าย
พวกแมวกัดกันเอง
ถ้าแมวเจ็บป่วยมีอาการไข้
คนเลี้ยงดูแมวจะรักษาได้เร็วกว่า
แต่คนเลี้ยงแมวมีอนุกรรม
ต้องสูญเสียอิสรภาพ/เสรีภาพ
หนีไปเที่ยวไกล ๆ ไม่ได้
เป็นห่วงแมวในบ้าน
แมวบางตัวตัวป่วนในบ้าน
แมวบางตัวอยู่สงบเสงี่ยม
อยู่เป็นที่เป็นทางภายในบ้าน
แต่แมวเลี้ยงภายในบ้าน/ระบบปิด
ทาสแมวต้องคอยเติมน้ำ เติมอาหาร
เก็บขี้เยี่ยวแมวไปทิ้งในแต่ละวัน