ช่วงนี้เห็นบทสัมภาษณ์หนึ่งจาก Nikkei Asia แล้วน่าคิดมากครับ เป็นสัมภาษณ์ของ คุณเย็บ
ซู
ชวน
(Yeap Swee Chuan) ซีอีโอและผู้ก่อตั้ง AAPICO (อาปิโก ไฮเทค)
(เผื่อใครฟังชื่อแล้วสงสัย
แกเป็นนักธุรกิจชาวมาเลเซียที่มาตั้งรกรากสร้างอาณาจักรในไทยนานกว่า
30 ปีแล้วนะครับ
AAPICO นี่คือพี่ใหญ่ระดับ
Tier 1 ในตลาดหุ้นไทยที่ผลิตชิ้นส่วนส่งค่ายรถดั้งเดิมมานาน
)
แกออกมาส่งสัญญาณเตือนแบบตรงๆ ถึงอนาคตอุตสาหกรรมยานยนต์ไทยและทั่วโลก ประเด็นหลักๆ ที่แกพูดไว้น่าสนใจและแทงใจดำมากครับ
- ค่ายญี่ปุ่นกำลังโดนจีนแซงเพราะ “วิธีคิด” : รถดั้งเดิมโตมากับเครื่องยนต์น้ำมัน พอเปลี่ยนมาทำ EV ก็เหมือนเอาไส้ EV ไปใส่ในร่างเดิม แต่จีนเริ่มพัฒนาจาก "ซอฟต์แวร์และระบบไฟฟ้า" ตั้งแต่แรก ทำให้เทคโนโลยีและต้นทุนของจีนวิ่งเร็วกว่ามาก จนค่ายญี่ปุ่นเริ่มรวน
- อย่าดื้อตั้งกำแพงใส่จีน : การพยายามปิดกั้นหรือสู้กับค่าย EV จีนตรงๆ ในไทยคือการฆ่าตัวตาย ทางรอดเดียวของโรงงานชิ้นส่วนไทยคือ ต้องรีบหาทางเป็นพันธมิตรหรือตั้งบริษัทร่วมทุน (JV) กับจีน เพื่อป้อนชิ้นส่วนให้โรงงานจีนที่มาตั้งในไทยให้ได้
- ตลาดอนาคตจะแบ่งเป็น 3 ส่วนเท่าๆ กัน : อนาคตรถยนต์โลกไม่ใช่ EV 100% ทันที แต่จะแบ่งเป็น รถน้ำมัน
(ICE) 1/3 | ไฮบริด
(HEV/PHEV) 1/3 | EV 1/3 * ตัวเลขไม่เคยโกหก แม้ AAPICO จะกระจายความเสี่ยงไปลงทุนต่างประเทศเยอะ แต่กำไรในไทยก็ร่วงหนักตามภาพรวมอุตสาหกรรมรถยนต์ไทยที่ยังฟื้นไม่จริง
แกทิ้งท้ายไว้แสบๆ ร้อนๆ ว่า หมดยุครถน้ำมันครองโลกแล้ว ใครยังมัวแต่นั่งอาลัยอาวรณ์อดีต ก็คงทำได้แค่นั่งมองท้ายรถ EV จีนวิ่งหายไปกับฝุ่น
ชำแหละ & วิเคราะห์ ทำไมเรื่องนี้ถึงโคตรน่ากลัวสำหรับคนไทย?
ขอมาวิเคราะห์ต่อในฐานะคนที่ติดตามฝั่งอุตสาหกรรมนี้หน่อยครับ ว่าทำไมคำเตือนของ AAPICO ถึงไม่ใช่เรื่องขู่เล่นๆ
1. "ซัพพลายเชน" ของไทยกำลังละลาย
อุตสาหกรรมยานยนต์ไทยเติบโตมาได้ 30-40 ปี เพราะเราเป็น "ดีทรอยต์แห่งเอเชีย" ให้ค่ายรถญี่ปุ่น (Toyota, Honda, Isuzu ฯลฯ) โรงงานชิ้นส่วนในไทย (Tier 1, Tier 2) เซ็ตระบบมาเพื่อผลิตชิ้นส่วนรถน้ำมัน เช่น เครื่องยนต์ เกียร์ ท่อไอเสีย ระบบจ่ายน้ำมัน
พอ EV จีนเข้ามา ยอดขายรถน้ำมันตก สิ่งที่หายไปไม่ใช่แค่ยอดขายรถ แต่คือ
"ยอดสั่งผลิตชิ้นส่วน
" ชิ้นส่วนรถน้ำมันคันนึงใช้ประมาณ 20,000–30,000 ชิ้น แต่ EV ใช้แค่ไม่กี่พันชิ้น แถมพวกชิ้นส่วนสำคัญอย่าง แบตเตอรี่ มอเตอร์ ชิปควบคุม ไทยผลิตเองแทบไม่ได้เลย
2. EV จีนไม่ได้ซื้อของไทยง่ายๆ ถ้าไม่รีบ JV (ซึ่งยักษ์ใหญ่ไทยเริ่มเคลื่อนทัพแล้ว)
หลายคนคิดว่าพอจีนมาเปิดโรงงานในไทย โรงงานไทยจะได้ออเดอร์ส้มหล่นทันที... ความจริงคือ ค่ายรถจีนพาซัพพลายเออร์จีนตามเข้ามาตั้งโรงงานข้างๆ
กันด้วย ถ้าโรงงานไทยทำราคาหรือสเปกแข่งกับจีนไม่ได้ เขาก็ไม่ซื้อครับ
คำเตือนเรื่องให้ "จับมือ" ของ AAPICO จึงไม่ใช่เรื่องเพ้อฝัน เพราะเอาเข้าจริง รายใหญ่ในไทยปรับตัวหนีตายกันไปก่อนแล้ว
AAPICO เองจับมือตั้งบริษัทร่วมทุน (JV) กับซัพพลายเออร์จีนอย่าง Sakthi หรือซัพพลายเออร์งานปั๊มขึ้นรูปอลูมิเนียม เพื่อรับงานผลิตชิ้นส่วนโครงสร้างน้ำหนักเบาป้อนค่าย EV จีนในไทย
ไทยซัมมิท
(Thai Summit Group) พี่ยักษ์ใหญ่อันดับ 1 ของไทย ก็ไม่ยอมนั่งรอความตายเช่นกัน ล่าสุดไทยซัมมิทสยายปีกเซ็นสัญญาและร่วมมือกับค่าย EV จีนยักษ์ใหญ่ (เช่น BYD, Changan, AION) ในการผลิตตัวถัง งานปั๊มขึ้นรูปโลหะ และชิ้นส่วนโครงสร้าง เพื่อเข้าไปเป็นซัพพลายเชนหลักให้โรงงาน EV จีนที่ตั้งในไทยเรียบร้อยแล้ว
3. ช่องว่างมหาศาลระหว่าง "ทุนใหญ่" กับ "SME ไทย"
จากข้อ 2 จะเห็นเลยว่า AAPICO หรือ ไทยซัมมิท มีทั้งทุน มีทั้งสายป่าน และมีสเกลโรงงานใหญ่พอจะไปเจรจา JV กับค่ายจีนเพื่อความอยู่รอดได้ แต่คำถามคือ โรงงานชิ้นส่วนระดับ
SME (Tier 2, Tier 3) ในไทยล่ะ
? ที่ไม่มีทุนไปร่วมทุน ไม่มีเทคโนโลยีผลิตชิ้นส่วนไฟฟ้า กลุ่มนี้แหละครับที่น่าห่วงที่สุด เพราะกำลังจะถูกตัดออกจากระบบซัพพลายเชนโดยสมบูรณ์
4. สัดส่วน 1/3 | 1/3 | 1/3 คือสัจธรรมระยะกลาง
การประเมินว่าอนาคตจะแบ่งเป็น น้ำมัน 1/3, ไฮบริด 1/3, EV 1/3 เป็นตัวเลขที่สมเหตุสมผลที่สุด เพราะโครงข่ายไฟฟ้าและสถานีชาร์จทั่วโลกยังไม่ได้พร้อม 100% ค่ายรถที่ทำได้แค่รถน้ำมันอย่างเดียวจะตายก่อน ส่วนค่ายที่ขยับไปทำไฮบริดกับ EV ทันก็จะกวาดเค้กส่วนใหญ่ไป
5. บทสรุป ฝันร้ายของแรงงานและ SME ไทย
ถ้าภาครัฐบาลยังทำตัวเป็นแค่นายหน้าดึงโรงงานจีนมาตั้ง เอาแค่ภาพข่าวสวยๆ แต่ไม่ได้มี เงื่อนไขบังคับใช้ชิ้นส่วนในประเทศ
(Local Content) ที่แข็งแรงพอ หรือไม่มีมาตรการพา SME ไทยไปจับคู่กับทุนจีน สิ่งที่จะตามมาในอีก 2-3 ปีข้างหน้า คือการปลดคนงาน ปิดโรงงานชิ้นส่วนรถน้ำมัน และการล้มละลายของ SME ไทยอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้
เจ้าพ่อ AAPICO ออกมาเตือนเอง! ซัพพลายเออร์ไทยถ้าไม่จับมือค่าย EV จีน รอวันเจ๊งอย่างเดียว?
(เผื่อใครฟังชื่อแล้วสงสัย แกเป็นนักธุรกิจชาวมาเลเซียที่มาตั้งรกรากสร้างอาณาจักรในไทยนานกว่า 30 ปีแล้วนะครับ AAPICO นี่คือพี่ใหญ่ระดับ Tier 1 ในตลาดหุ้นไทยที่ผลิตชิ้นส่วนส่งค่ายรถดั้งเดิมมานาน)
แกออกมาส่งสัญญาณเตือนแบบตรงๆ ถึงอนาคตอุตสาหกรรมยานยนต์ไทยและทั่วโลก ประเด็นหลักๆ ที่แกพูดไว้น่าสนใจและแทงใจดำมากครับ
- ค่ายญี่ปุ่นกำลังโดนจีนแซงเพราะ “วิธีคิด” : รถดั้งเดิมโตมากับเครื่องยนต์น้ำมัน พอเปลี่ยนมาทำ EV ก็เหมือนเอาไส้ EV ไปใส่ในร่างเดิม แต่จีนเริ่มพัฒนาจาก "ซอฟต์แวร์และระบบไฟฟ้า" ตั้งแต่แรก ทำให้เทคโนโลยีและต้นทุนของจีนวิ่งเร็วกว่ามาก จนค่ายญี่ปุ่นเริ่มรวน
- อย่าดื้อตั้งกำแพงใส่จีน : การพยายามปิดกั้นหรือสู้กับค่าย EV จีนตรงๆ ในไทยคือการฆ่าตัวตาย ทางรอดเดียวของโรงงานชิ้นส่วนไทยคือ ต้องรีบหาทางเป็นพันธมิตรหรือตั้งบริษัทร่วมทุน (JV) กับจีน เพื่อป้อนชิ้นส่วนให้โรงงานจีนที่มาตั้งในไทยให้ได้
- ตลาดอนาคตจะแบ่งเป็น 3 ส่วนเท่าๆ กัน : อนาคตรถยนต์โลกไม่ใช่ EV 100% ทันที แต่จะแบ่งเป็น รถน้ำมัน (ICE) 1/3 | ไฮบริด (HEV/PHEV) 1/3 | EV 1/3 * ตัวเลขไม่เคยโกหก แม้ AAPICO จะกระจายความเสี่ยงไปลงทุนต่างประเทศเยอะ แต่กำไรในไทยก็ร่วงหนักตามภาพรวมอุตสาหกรรมรถยนต์ไทยที่ยังฟื้นไม่จริง
แกทิ้งท้ายไว้แสบๆ ร้อนๆ ว่า หมดยุครถน้ำมันครองโลกแล้ว ใครยังมัวแต่นั่งอาลัยอาวรณ์อดีต ก็คงทำได้แค่นั่งมองท้ายรถ EV จีนวิ่งหายไปกับฝุ่น
ชำแหละ & วิเคราะห์ ทำไมเรื่องนี้ถึงโคตรน่ากลัวสำหรับคนไทย?
ขอมาวิเคราะห์ต่อในฐานะคนที่ติดตามฝั่งอุตสาหกรรมนี้หน่อยครับ ว่าทำไมคำเตือนของ AAPICO ถึงไม่ใช่เรื่องขู่เล่นๆ
1. "ซัพพลายเชน" ของไทยกำลังละลาย
อุตสาหกรรมยานยนต์ไทยเติบโตมาได้ 30-40 ปี เพราะเราเป็น "ดีทรอยต์แห่งเอเชีย" ให้ค่ายรถญี่ปุ่น (Toyota, Honda, Isuzu ฯลฯ) โรงงานชิ้นส่วนในไทย (Tier 1, Tier 2) เซ็ตระบบมาเพื่อผลิตชิ้นส่วนรถน้ำมัน เช่น เครื่องยนต์ เกียร์ ท่อไอเสีย ระบบจ่ายน้ำมัน
พอ EV จีนเข้ามา ยอดขายรถน้ำมันตก สิ่งที่หายไปไม่ใช่แค่ยอดขายรถ แต่คือ "ยอดสั่งผลิตชิ้นส่วน" ชิ้นส่วนรถน้ำมันคันนึงใช้ประมาณ 20,000–30,000 ชิ้น แต่ EV ใช้แค่ไม่กี่พันชิ้น แถมพวกชิ้นส่วนสำคัญอย่าง แบตเตอรี่ มอเตอร์ ชิปควบคุม ไทยผลิตเองแทบไม่ได้เลย
2. EV จีนไม่ได้ซื้อของไทยง่ายๆ ถ้าไม่รีบ JV (ซึ่งยักษ์ใหญ่ไทยเริ่มเคลื่อนทัพแล้ว)
หลายคนคิดว่าพอจีนมาเปิดโรงงานในไทย โรงงานไทยจะได้ออเดอร์ส้มหล่นทันที... ความจริงคือ ค่ายรถจีนพาซัพพลายเออร์จีนตามเข้ามาตั้งโรงงานข้างๆ กันด้วย ถ้าโรงงานไทยทำราคาหรือสเปกแข่งกับจีนไม่ได้ เขาก็ไม่ซื้อครับ
คำเตือนเรื่องให้ "จับมือ" ของ AAPICO จึงไม่ใช่เรื่องเพ้อฝัน เพราะเอาเข้าจริง รายใหญ่ในไทยปรับตัวหนีตายกันไปก่อนแล้ว
AAPICO เองจับมือตั้งบริษัทร่วมทุน (JV) กับซัพพลายเออร์จีนอย่าง Sakthi หรือซัพพลายเออร์งานปั๊มขึ้นรูปอลูมิเนียม เพื่อรับงานผลิตชิ้นส่วนโครงสร้างน้ำหนักเบาป้อนค่าย EV จีนในไทย
ไทยซัมมิท (Thai Summit Group) พี่ยักษ์ใหญ่อันดับ 1 ของไทย ก็ไม่ยอมนั่งรอความตายเช่นกัน ล่าสุดไทยซัมมิทสยายปีกเซ็นสัญญาและร่วมมือกับค่าย EV จีนยักษ์ใหญ่ (เช่น BYD, Changan, AION) ในการผลิตตัวถัง งานปั๊มขึ้นรูปโลหะ และชิ้นส่วนโครงสร้าง เพื่อเข้าไปเป็นซัพพลายเชนหลักให้โรงงาน EV จีนที่ตั้งในไทยเรียบร้อยแล้ว
3. ช่องว่างมหาศาลระหว่าง "ทุนใหญ่" กับ "SME ไทย"
จากข้อ 2 จะเห็นเลยว่า AAPICO หรือ ไทยซัมมิท มีทั้งทุน มีทั้งสายป่าน และมีสเกลโรงงานใหญ่พอจะไปเจรจา JV กับค่ายจีนเพื่อความอยู่รอดได้ แต่คำถามคือ โรงงานชิ้นส่วนระดับ SME (Tier 2, Tier 3) ในไทยล่ะ? ที่ไม่มีทุนไปร่วมทุน ไม่มีเทคโนโลยีผลิตชิ้นส่วนไฟฟ้า กลุ่มนี้แหละครับที่น่าห่วงที่สุด เพราะกำลังจะถูกตัดออกจากระบบซัพพลายเชนโดยสมบูรณ์
4. สัดส่วน 1/3 | 1/3 | 1/3 คือสัจธรรมระยะกลาง
การประเมินว่าอนาคตจะแบ่งเป็น น้ำมัน 1/3, ไฮบริด 1/3, EV 1/3 เป็นตัวเลขที่สมเหตุสมผลที่สุด เพราะโครงข่ายไฟฟ้าและสถานีชาร์จทั่วโลกยังไม่ได้พร้อม 100% ค่ายรถที่ทำได้แค่รถน้ำมันอย่างเดียวจะตายก่อน ส่วนค่ายที่ขยับไปทำไฮบริดกับ EV ทันก็จะกวาดเค้กส่วนใหญ่ไป
5. บทสรุป ฝันร้ายของแรงงานและ SME ไทย
ถ้าภาครัฐบาลยังทำตัวเป็นแค่นายหน้าดึงโรงงานจีนมาตั้ง เอาแค่ภาพข่าวสวยๆ แต่ไม่ได้มี เงื่อนไขบังคับใช้ชิ้นส่วนในประเทศ (Local Content) ที่แข็งแรงพอ หรือไม่มีมาตรการพา SME ไทยไปจับคู่กับทุนจีน สิ่งที่จะตามมาในอีก 2-3 ปีข้างหน้า คือการปลดคนงาน ปิดโรงงานชิ้นส่วนรถน้ำมัน และการล้มละลายของ SME ไทยอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้