เคยสังเกตไหมครับว่า ช่วงไหนกินของทอด ของหวาน อาหารแปรรูปติดกันหลายวัน

ท้องจะเริ่มอืด ถ่ายไม่สุด บางวันท้องผูก บางวันกลับถ่ายเหลว

ลำไส้ไม่ได้พังเพราะอาหารมื้อเดียวครับ

แต่มันเริ่มรวนจากสิ่งที่เรากินซ้ำ ๆ ทุกวัน โดยเฉพาะอาหารที่ใยอาหารน้อย น้ำตาลสูง ไขมันเยอะ และผ่านการแปรรูปหนัก

ถ้าช่วงนี้ขับถ่ายแย่ลง ลองเช็กดูครับว่าอาหาร 7 กลุ่มนี้กินบ่อยเกินไปหรือเปล่า

1. เนื้อแปรรูป

ไส้กรอก เบคอน แฮม กุนเชียง หมูยอ และเนื้อรมควัน กินง่ายครับ แต่ถ้ากินบ่อย ลำไส้ไม่ค่อยปลื้มเท่าไร

อาหารกลุ่มนี้มักมีทั้งไขมันอิ่มตัว เกลือ และสารที่เกิดจากการแปรรูปสูง ที่สำคัญ การกินเนื้อแปรรูปเป็นประจำสัมพันธ์กับความเสี่ยงมะเร็งลำไส้ใหญ่ที่เพิ่มขึ้นครับ

ไม่ได้แปลว่ากินคำเดียวแล้วเป็นมะเร็งนะครับ

แต่ถ้าทุกเช้าไส้กรอก ทุกเย็นหมูยอ ลำไส้ก็ต้องรับของเดิมซ้ำ ๆ โดยแทบไม่ได้ผักมาช่วยเลย

2. ของทอดและอาหารไขมันสูง

ไก่ทอด หมูกรอบ เฟรนช์ฟราย พิซซ่า หรืออาหารที่มันเยิ้ม กินแล้วอร่อยครับ แต่บางคนกินแล้วท้องอืด แน่น คลื่นไส้ หรือถ่ายเหลวทันที

ไขมันปริมาณมากทำให้ระบบย่อยทำงานหนักขึ้น และอาจกระตุ้นอาการในคนที่ลำไส้ไวอยู่แล้ว โดยเฉพาะคนที่มีลำไส้แปรปรวนหรือท้องเสียง่าย อาหารไขมันสูงเป็นหนึ่งในกลุ่มที่ทำให้อาการท้องเสียแย่ลงได้ครับ

เปลี่ยนจากทอดเป็นต้ม นึ่ง ย่าง หรือผัดน้ำมันน้อยให้บ่อยขึ้น ลำไส้จะเบาลงเยอะครับ

3. น้ำหวานและขนมหวานจัด

ชานม น้ำอัดลม กาแฟหวาน เค้ก และขนม ไม่ได้ทำร้ายแค่น้ำตาลในเลือดครับ

น้ำตาลปริมาณมาก โดยเฉพาะฟรุกโตส อาจดูดซึมไม่หมดในบางคน พอลงไปถึงลำไส้ก็ถูกหมักจนเกิดแก๊ส ทำให้ท้องอืด ปวดบิด หรือถ่ายเหลวได้ครับ

บางคนกินข้าวปกติ แต่มีน้ำหวานติดมือทั้งวัน

ลำไส้เลยไม่เคยได้พักจากน้ำตาลเลยครับ

4. ข้าวขาว ขนมปังขาว และแป้งขัดสีเยอะเกินไป

อาหารพวกนี้ไม่ได้ผิดครับ แต่ถ้ากินเป็นหลักทุกมื้อ โดยแทบไม่มีผัก ถั่ว หรือธัญพืชเลย ใยอาหารก็จะน้อยเกินไป

พอใยอาหารไม่พอ อุจจาระจะแข็ง ปริมาณน้อย และเคลื่อนตัวช้าลง จึงถ่ายยากและรู้สึกไม่สุดครับ การเพิ่มใยอาหารช่วยให้อุจจาระนิ่มและขับถ่ายง่ายขึ้นได้

ไม่ต้องเลิกข้าวครับ

แค่ลดข้าวขาวลงบางส่วน แล้วเติมผัก ถั่ว ข้าวไม่ขัดสี หรือธัญพืชเข้ามาแทน

5. อาหารสำเร็จรูปและอาหารแปรรูปสูง

บะหมี่กึ่งสำเร็จรูป ขนมถุง นักเก็ต อาหารแช่แข็ง และเบเกอรีสำเร็จรูป สะดวกมากครับ แต่ปัญหาคือมักมีใยอาหารน้อย น้ำตาล ไขมัน และเกลือสูง

ถ้ากินแทนอาหารจริงบ่อย ๆ จุลินทรีย์ดีในลำไส้ก็ได้อาหารน้อยลง ขณะที่งานวิจัยพบความสัมพันธ์ระหว่างการกินอาหารแปรรูปหนักมากกับความไม่สมดุลของจุลินทรีย์ การอักเสบ และโรคลำไส้หลายกลุ่มครับ

ลำไส้ชอบอาหารที่ยังดูออกครับว่ามาจากอะไร

ไม่ใช่กัดไปแล้วต้องเดาว่าชิ้นนี้เคยเป็นอะไรเมื่อชาติที่แล้ว

6. แอลกอฮอล์

เบียร์ เหล้า ไวน์ และเครื่องดื่มผสมหวาน สามารถระคายทางเดินอาหารและกระตุ้นให้ลำไส้เคลื่อนไหวผิดปกติได้ครับ

บางคนดื่มแล้วถ่ายเหลว

บางคนท้องอืด

บางคนกรดไหลย้อนและนอนแย่ตามมาอีก

ถ้าขับถ่ายรวนอยู่แล้ว ลองลดหรือหยุดสักพัก แล้วสังเกตว่าท้องดีขึ้นไหม เพราะแอลกอฮอล์เป็นหนึ่งในสิ่งที่ทำให้อาการท้องเสียแย่ลงได้ครับ

7. ขนมและเครื่องดื่ม “ไม่มีน้ำตาล” บางชนิด

คำว่าไม่มีน้ำตาล ไม่ได้แปลว่าลำไส้จะรับไหวทุกคนครับ

ลูกอม หมากฝรั่ง หรือขนมสูตรไม่มีน้ำตาลบางชนิด มักจะใช้สารให้ความหวานกลุ่มน้ำตาลแอลกอฮอล์ เช่น ซอร์บิทอล ไซลิทอล หรือมอลทิทอล

ถ้ากินเยอะ สารพวกนี้อาจดึงน้ำเข้าลำไส้และถูกหมักจนเกิดแก๊ส ทำให้ท้องอืด ปวดบิด และถ่ายเหลวได้ครับ

บางคนกินเพราะกลัวน้ำตาล

สุดท้ายเข้าห้องน้ำทั้งวันแทน อันนี้ก็ไม่ค่อยคุ้มครับ

• ให้ทุกมื้อมีผักหรือใยอาหาร

• เลือกผลไม้ทั้งลูกแทนน้ำผลไม้

• เพิ่มถั่ว ธัญพืชไม่ขัดสี และอาหารจากพืชให้หลากหลาย

• กินอาหารที่มีจุลินทรีย์ดี เช่น โยเกิร์ตรสธรรมชาติหรืออาหารหมักที่สะอาด

• ลดเนื้อแปรรูป ของทอด น้ำหวาน และอาหารสำเร็จรูป

• ดื่มน้ำให้พอและขยับร่างกายทุกวัน

• ถ้าเพิ่มใยอาหาร ให้ค่อย ๆ เพิ่ม ไม่ใช่เทใส่เต็มที่วันเดียวแล้วท้องอืดหนักกว่าเดิม

จริง ๆ ผมไม่ได้บอกว่าต้องงดอาหารไปตลอดชีวิตครับ อยากบอกแค่ว่าลดได้ลด ลำไส้ไม่ได้ขออาหารแพงเลย มันชอบอาหารธรรมชาติ ผักหลากสี ถั่ว ธัญพืช และมื้อที่ไม่ผ่านการแปรรูปจนจำหน้าตาเดิมไม่ได้ ถ้าช่วงนี้ท้องอืด ท้องผูก หรือถ่ายรวน ลองลดอาหาร 7 กลุ่มนี้สักระยะ แล้วเติมอาหารที่ลำไส้ใช้เลี้ยงจุลินทรีย์ดีให้มากขึ้นครับ

Cr. FBหมอเจด