ฝนตกบ่อย ระวัง "หวัด" โรคยอดฮิตช่วงฤดูฝน

ช่วงนี้หลายพื้นที่มีฝนตกต่อเนื่อง หลายคนเริ่มมีอาการคัดจมูก น้ำมูกไหล ไอ เจ็บคอ หรือมีไข้ ซึ่งเป็นอาการเริ่มต้นของโรคหวัดที่พบได้บ่อยในช่วงที่สภาพอากาศเปลี่ยนแปลง

ตามหลักการแพทย์แผนไทย อาการหวัดมักเกิดจากการกระทบปัจจัยภายนอก เช่น อากาศที่เปลี่ยนแปลง ความชื้น ลม ฝน หรือเชื้อโรค ทำให้สมดุลของธาตุในร่างกายเปลี่ยนแปลง

เริ่มจาก ธาตุไฟหย่อน ทำให้ร่างกายมีอาการหนาว ๆ ร้อน ๆ รู้สึกไม่สบายตัว จากนั้นส่งผลต่อ ธาตุลม ทำให้ลมหย่อน เกิดอาการครั่นเนื้อครั่นตัว ปวดเมื่อยตามร่างกาย และเมื่อการทำงานของธาตุต่าง ๆ เสียสมดุล จะทำให้ ธาตุน้ำกำเริบ เกิดการคั่งของน้ำในระบบทางเดินหายใจ เช่น น้ำมูก เสมหะ หรืออาการคัดจมูก

แนวทางการดูแลรักษาจึงมักใช้สมุนไพรที่มี รสเผ็ดร้อน เพื่อช่วยกระจายลม ลดการกำเริบของธาตุน้ำ และช่วยให้ทางเดินหายใจโล่งขึ้น ร่วมกับสมุนไพร รสเปรี้ยว ที่ช่วยขับเสมหะและลดความเหนียวข้นของเสมหะ

หนึ่งในสมุนไพรที่ได้รับความนิยมในการบรรเทาอาการหวัดมาอย่างยาวนาน คือ ขิง (Ginger)

ชื่อวิทยาศาสตร์: Zingiber officinale Roscoe  ไม่ว่าจะเป็นในภูมิปัญญาไทย จีน อินเดีย หรือประเทศต่าง ๆ ทั่วโลก ต่างมีการใช้ขิงเพื่อบรรเทาอาการหวัด แก้ไอ ขับเสมหะ และช่วยให้ร่างกายอบอุ่น

ในมุมมองแพทย์แผนไทย ขิงจัดเป็นสมุนไพร รสเผ็ดร้อน ช่วยลดภาวะธาตุน้ำกำเริบ และช่วยกระจายลมได้ดี จึงเหมาะกับอาการหวัดที่มีน้ำมูก เสมหะ หรือคัดจมูก

งานวิจัยสมัยใหม่สนับสนุนภูมิปัญญาการใช้ขิง

มีการศึกษาพบว่า น้ำขิงที่ได้จากการต้มสามารถกระตุ้นการทำงานของเม็ดเลือดขาวชนิดแมคโครฟาจ (Macrophage) ซึ่งมีหน้าที่จับกินและกำจัดเชื้อโรค รวมถึงเชื้อไวรัสไข้หวัดใหญ่ ช่วยให้ร่างกายตอบสนองต่อการติดเชื้อได้ดีขึ้น

ผลการศึกษานี้สะท้อนให้เห็นถึงภูมิปัญญาดั้งเดิมที่ใช้ขิงเป็นเครื่องดื่มในช่วงที่มีอาการหวัดหรือเริ่มไม่สบาย

การศึกษาในสัตว์ทดลองพบว่า น้ำมันหอมระเหยจากขิงสามารถปรับการตอบสนองของระบบภูมิคุ้มกันผ่านเซลล์ T lymphocyte ซึ่งเป็นเซลล์สำคัญในการควบคุมการทำงานของภูมิคุ้มกัน อาจมีประโยชน์ต่อภาวะอักเสบและการตอบสนองทางภูมิคุ้มกันของร่างกาย

มีการศึกษาที่ใช้ขิงสดและขิงแห้งเตรียมเป็นเครื่องดื่มน้ำขิงร้อน เพื่อตรวจสอบผลต่อเชื้อไวรัสอาร์เอสวี (RSV) ซึ่งเป็นสาเหตุสำคัญของการติดเชื้อทางเดินหายใจ

ผลการทดลองพบว่า ขิงสดมีฤทธิ์ช่วยยับยั้งการเกาะติดของไวรัสบนเซลล์เยื่อบุทางเดินหายใจ และช่วยลดการเข้าสู่เซลล์ของไวรัสได้ดีกว่าขิงแห้ง

> ดื่มน้ำอุ่นให้เพียงพอ

> พักผ่อนให้เพียงพอ

> หลีกเลี่ยงการตากฝนหรืออยู่ในที่อากาศเย็นจัดเป็นเวลานาน

> รับประทานอาหารปรุงสุกใหม่

> ดื่มน้ำขิงอุ่น ๆ เมื่อเริ่มมีอาการครั่นเนื้อครั่นตัว คัดจมูก หรือรู้สึกไม่สบาย

แม้ว่าขิงจะเป็นสมุนไพรที่ช่วยบรรเทาอาการหวัดได้ดี แต่หากมีไข้สูง หายใจเหนื่อย หอบ เจ็บหน้าอก หรืออาการไม่ดีขึ้นภายใน 3-5 วัน ควรพบแพทย์เพื่อรับการวินิจฉัยและรักษาที่เหมาะสม

ที่มา  สถาบันการแพทย์แผนไทยอภัยภูเบศร