ล่าสุดทาง Carla (แพลตฟอร์มรถ EV มือสองในสวีเดน) ร่วมกับ AVILOO บริษัทที่เชี่ยวชาญด้านการตรวจสภาพแบตเตอรี่ ได้ปล่อยผลทดสอบจริงจากรถ EV เกือบ 10,000 คัน (9,954 คัน) ในสวีเดน ออกมาเป็นสถิติที่น่าทึ่งมากครับ
ไฮไลท์สำคัญคือ Tesla Model 3 รุ่นที่ใช้แบตเตอรี่ LFP (ผลิตโดย CATL) ทำผลงานได้โหดมาก เพราะหลังจากวิ่งใช้งานจริงไปแล้วกว่า 100,000 กิโลเมตร (ในรายงานคือ 10,000 Mil ของสวีเดน) ค่าสุขภาพแบตเตอรี่ (SoH) เฉลี่ยยังสูงถึง 93.3%
ที่น่าสนใจคือ มันทำคะแนนได้ดีกว่า Tesla Model 3 รุ่นที่ใช้แบตเตอรี่นิกเกิล (NMC / NCA) ที่ราคาแพงกว่าอย่างเห็นได้ชัด เหตุผลหลักๆ มาจากเรื่องโครงสร้างเคมีของ LFP ที่มีความเสถียรทางความร้อนสูงกว่า และพฤติกรรมการใช้งานที่สามารถชาร์จเต็ม 100% ได้บ่อยครั้งโดยไม่ส่งผลเสียรุนแรงเท่ากับพวกแบตเติลนิกเกิล (ที่คู่มือมักจะแนะนำให้ชาร์จแค่ 80-90% เพื่อถนอมแบต)
นอกจากนี้ในภาพรวมของตลาด รถที่ทำคะแนนความอึดของแบตเตอรี่ได้ดีที่สุดในกลุ่มมือสองก็คือ Kia e-Niro และ Hyundai Kona โดยภาพรวมผลวิจัยสรุปว่า แบตเตอรี่รถ EV ยุคใหม่มีแนวโน้มที่จะมีอายุการใช้งานยาวนานได้ถึง 20 ปีเลยทีเดียว
มุมมอง
ส่วนตัวผมมองว่าข่าวนี้ปลดล็อกความเชื่อเดิมๆ ไปเยอะเหมือนกัน
- เมื่อก่อนคนชอบมองว่า LFP เป็นแบตเตอรี่ราคาประหยัด ความหนาแน่นพลังงานต่ำ (วิ่งได้ระยะทางน้อยกว่าในน้ำหนักเท่ากัน) และกลัวเรื่องจอดตากแดดตากหนาว แต่ผลทดสอบในประเทศเมืองหนาวอย่างสวีเดนรอบนี้พิสูจน์แล้วว่า ในแง่ "ความทนทานระยะยาว" โครงสร้างแบบ Lithium Iron Phosphate มันอึดและเสถียรกว่าเคมีกลุ่มนิกเกิลจริงๆ
- จุดสลบของแบต NMC/NCA คือความเครียดของแบตเวลาชาร์จเต็ม ทำให้เจ้าของรถต้องคอยลิมิตไว้ที่ 80% ซึ่งกลายเป็นว่าในชีวิตประจำวัน เราไม่ได้ใช้ความจุจริงของรถอย่างเต็มที่ ต่างจาก LFP ที่อัด 100% ไปเลยไม่ต้องคิดมาก ความเครียดสะสมของแบตเลยน้อยกว่าเมื่อผ่านไปหลักแสนโล
- ตัวเลขที่ระบุว่ารถ EV ยุคใหม่แบตอาจอยู่ได้ถึง 20 ปี และวิ่งแสนโลแบตลดไปไม่ถึง 10% น่าจะช่วยลดความกลัวเรื่อง "ค่าเปลี่ยนแบต" ของคนที่กำลังมองหารถ EV มือสองได้ระดับหนึ่งเลย
ผลวิจัยสวีเดนชี้ Tesla Model 3 แบต LFP วิ่งแสนโล แบตยังเหลือ 93% แถมทนกว่ารุ่นแบตแพงๆ
ไฮไลท์สำคัญคือ Tesla Model 3 รุ่นที่ใช้แบตเตอรี่ LFP (ผลิตโดย CATL) ทำผลงานได้โหดมาก เพราะหลังจากวิ่งใช้งานจริงไปแล้วกว่า 100,000 กิโลเมตร (ในรายงานคือ 10,000 Mil ของสวีเดน) ค่าสุขภาพแบตเตอรี่ (SoH) เฉลี่ยยังสูงถึง 93.3%
ที่น่าสนใจคือ มันทำคะแนนได้ดีกว่า Tesla Model 3 รุ่นที่ใช้แบตเตอรี่นิกเกิล (NMC / NCA) ที่ราคาแพงกว่าอย่างเห็นได้ชัด เหตุผลหลักๆ มาจากเรื่องโครงสร้างเคมีของ LFP ที่มีความเสถียรทางความร้อนสูงกว่า และพฤติกรรมการใช้งานที่สามารถชาร์จเต็ม 100% ได้บ่อยครั้งโดยไม่ส่งผลเสียรุนแรงเท่ากับพวกแบตเติลนิกเกิล (ที่คู่มือมักจะแนะนำให้ชาร์จแค่ 80-90% เพื่อถนอมแบต)
นอกจากนี้ในภาพรวมของตลาด รถที่ทำคะแนนความอึดของแบตเตอรี่ได้ดีที่สุดในกลุ่มมือสองก็คือ Kia e-Niro และ Hyundai Kona โดยภาพรวมผลวิจัยสรุปว่า แบตเตอรี่รถ EV ยุคใหม่มีแนวโน้มที่จะมีอายุการใช้งานยาวนานได้ถึง 20 ปีเลยทีเดียว
มุมมอง
ส่วนตัวผมมองว่าข่าวนี้ปลดล็อกความเชื่อเดิมๆ ไปเยอะเหมือนกัน
- เมื่อก่อนคนชอบมองว่า LFP เป็นแบตเตอรี่ราคาประหยัด ความหนาแน่นพลังงานต่ำ (วิ่งได้ระยะทางน้อยกว่าในน้ำหนักเท่ากัน) และกลัวเรื่องจอดตากแดดตากหนาว แต่ผลทดสอบในประเทศเมืองหนาวอย่างสวีเดนรอบนี้พิสูจน์แล้วว่า ในแง่ "ความทนทานระยะยาว" โครงสร้างแบบ Lithium Iron Phosphate มันอึดและเสถียรกว่าเคมีกลุ่มนิกเกิลจริงๆ
- จุดสลบของแบต NMC/NCA คือความเครียดของแบตเวลาชาร์จเต็ม ทำให้เจ้าของรถต้องคอยลิมิตไว้ที่ 80% ซึ่งกลายเป็นว่าในชีวิตประจำวัน เราไม่ได้ใช้ความจุจริงของรถอย่างเต็มที่ ต่างจาก LFP ที่อัด 100% ไปเลยไม่ต้องคิดมาก ความเครียดสะสมของแบตเลยน้อยกว่าเมื่อผ่านไปหลักแสนโล
- ตัวเลขที่ระบุว่ารถ EV ยุคใหม่แบตอาจอยู่ได้ถึง 20 ปี และวิ่งแสนโลแบตลดไปไม่ถึง 10% น่าจะช่วยลดความกลัวเรื่อง "ค่าเปลี่ยนแบต" ของคนที่กำลังมองหารถ EV มือสองได้ระดับหนึ่งเลย