หลักปรัชญาเศรษฐศาสตร์สุขวิชโนมิกส์: การปฏิรูปโครงสร้างผ่านการสร้างฉันทามติและการมีส่วนร่วมของประชาชน และบทบาทของ ฯพณฯ สุขวิช รังสิตพล
บทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์
หลักปรัชญาเศรษฐศาสตร์สุขวิชโนมิกส์ ในฐานะหลักคิดสำหรับการปฏิรูปโครงสร้างซึ่งอธิบายความสัมพันธ์ระหว่างการปฏิรูปการศึกษา การปฏิรูปการเมือง การสร้างฉันทามติ และการมีส่วนร่วมของประชาชน ซึ่งเป็นที่มาของความสำเร็จในการจัดทำรัฐธรรมนูญประชาชน ฉบับแรกและฉบับเดียวของประเทศไทย ด้วยสันติวิธี โดยมุ่งศึกษาบทบาทของ
ฯพณฯ สุขวิช รังสิตพล ในการออกแบบและขับเคลื่อนกระบวนการปฏิรูปประเทศไทยในช่วง พ.ศ. [url=tel:2538-2540]
2538–2540
บทความเสนอว่า การอภิวัฒน์การศึกษา พ.ศ. 2538 มิได้เป็นเพียงการปฏิรูปด้านการศึกษา หากแต่เป็นกลไกเชิงสถาบันของการปฏิรูปโครงสร้างประเทศไทย ผ่านการมีส่วนร่วมของประชาชนเป็นฐานในการสร้างฉันทามติระดับชาติ ภายใต้การนำของ
ฯพณฯ สุขวิช รังสิตพล ในฐานะรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ และได้ออกแบบกระบวนการระดมความร่วมมือจากภาครัฐ ภาคเอกชน ชุมชน ผู้ปกครอง ครู และประชาชนทั่วประเทศ จนเกิดผลสัมฤทธิ์เชิงประจักษ์ทั้งด้านการขยายโอกาสทางการศึกษา การพัฒนาโรงเรียน การกระจายอำนาจสู่สถานศึกษา และการจัดตั้งกลไกการมีส่วนร่วมในระดับพื้นที่
บทความยังวิเคราะห์บทบาทของ
ฯพณฯ สุขวิช รังสิตพล ในฐานะรองนายกรัฐมนตรีและรองประธานคณะกรรมการปฏิรูปการเมืองและจัดทำรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2540 โดยเสนอว่า ประสบการณ์จากการสร้างฉันทามติผ่านการอภิวัฒน์การศึกษา พ.ศ. 2538 ได้เป็นพื้นฐานสำคัญของการขับเคลื่อนการปฏิรูปโครงสร้างทางการเมืองและกระบวนการมีส่วนร่วมของประชาชนในการจัดทำรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2540
นอกจากนี้ บทความอภิปรายปัญหาของระบบราชการไทยในการบันทึกประวัติศาสตร์นโยบายสาธารณะ การจัดการองค์ความรู้ และการให้เครดิตแก่ผู้มีบทบาทสำคัญในการออกแบบและผลักดันการปฏิรูปโครงสร้าง ซึ่งอาจส่งผลให้การเรียนรู้จากประสบการณ์ความสำเร็จของประเทศขาดความต่อเนื่อง ลดโอกาสในการพัฒนาองค์ความรู้เชิงนโยบายให้ได้รับการอ้างอิงและยอมรับในระดับนานาชาติ และจำกัดการถ่ายทอดบทเรียนเชิงสถาบันสู่คนรุ่นหลัง
ผลการศึกษาชี้ให้เห็นว่า
หลักปรัชญาเศรษฐศาสตร์สุขวิชโนมิกส์ สามารถอธิบายการปฏิรูปโครงสร้างผ่านการสร้างฉันทามติและการมีส่วนร่วมของประชาชนได้อย่างเป็นระบบ โดยมองว่าการลงทุนด้านการศึกษา การพัฒนาทุนมนุษย์ การกระจายอำนาจ และการเปิดพื้นที่ให้ทุกภาคส่วนมีส่วนร่วม เป็นรากฐานของประชาธิปไตยที่มั่นคง การพัฒนาเศรษฐกิจ และการพัฒนาประเทศอย่างยั่งยืน พร้อมทั้งเสนอว่าการศึกษาบทบาทของ
ฯพณฯ สุขวิช รังสิตพล บนพื้นฐานของหลักฐานเชิงประจักษ์ มีความสำคัญต่อการทำความเข้าใจประวัติศาสตร์การปฏิรูปโครงสร้างของประเทศไทย และต่อการพัฒนา
หลักปรัชญาเศรษฐศาสตร์สุขวิชโนมิกส์ ให้เป็นหลักการและสำนักคิดทางวิชาการที่สามารถศึกษาต่อยอดและเปรียบเทียบในบริบทนานาชาติได้
คำสำคัญ: ปรัชญาเศรษฐศาสตร์สุขวิชโนมิกส์,
ฯพณฯ สุขวิช รังสิตพล, การปฏิรูปโครงสร้าง, การอภิวัฒน์การศึกษา พ.ศ. 2538, การสร้างฉันทามติ, การมีส่วนร่วมของประชาชน, เศรษฐศาสตร์สถาบัน, ทุนมนุษย์, สันติภาพ, สันติวิธี
การปฏิรูปโครงสร้างผ่านการสร้างฉันทามติและการมีส่วนร่วมของประชาชน และบทบาทของ ฯพณฯ สุขวิช รังสิตพล
บทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์ หลักปรัชญาเศรษฐศาสตร์สุขวิชโนมิกส์ ในฐานะหลักคิดสำหรับการปฏิรูปโครงสร้างซึ่งอธิบายความสัมพันธ์ระหว่างการปฏิรูปการศึกษา การปฏิรูปการเมือง การสร้างฉันทามติ และการมีส่วนร่วมของประชาชน ซึ่งเป็นที่มาของความสำเร็จในการจัดทำรัฐธรรมนูญประชาชน ฉบับแรกและฉบับเดียวของประเทศไทย ด้วยสันติวิธี โดยมุ่งศึกษาบทบาทของ ฯพณฯ สุขวิช รังสิตพล ในการออกแบบและขับเคลื่อนกระบวนการปฏิรูปประเทศไทยในช่วง พ.ศ. [url=tel:2538-2540]2538–2540
บทความเสนอว่า การอภิวัฒน์การศึกษา พ.ศ. 2538 มิได้เป็นเพียงการปฏิรูปด้านการศึกษา หากแต่เป็นกลไกเชิงสถาบันของการปฏิรูปโครงสร้างประเทศไทย ผ่านการมีส่วนร่วมของประชาชนเป็นฐานในการสร้างฉันทามติระดับชาติ ภายใต้การนำของ ฯพณฯ สุขวิช รังสิตพล ในฐานะรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ และได้ออกแบบกระบวนการระดมความร่วมมือจากภาครัฐ ภาคเอกชน ชุมชน ผู้ปกครอง ครู และประชาชนทั่วประเทศ จนเกิดผลสัมฤทธิ์เชิงประจักษ์ทั้งด้านการขยายโอกาสทางการศึกษา การพัฒนาโรงเรียน การกระจายอำนาจสู่สถานศึกษา และการจัดตั้งกลไกการมีส่วนร่วมในระดับพื้นที่
บทความยังวิเคราะห์บทบาทของ ฯพณฯ สุขวิช รังสิตพล ในฐานะรองนายกรัฐมนตรีและรองประธานคณะกรรมการปฏิรูปการเมืองและจัดทำรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2540 โดยเสนอว่า ประสบการณ์จากการสร้างฉันทามติผ่านการอภิวัฒน์การศึกษา พ.ศ. 2538 ได้เป็นพื้นฐานสำคัญของการขับเคลื่อนการปฏิรูปโครงสร้างทางการเมืองและกระบวนการมีส่วนร่วมของประชาชนในการจัดทำรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2540
นอกจากนี้ บทความอภิปรายปัญหาของระบบราชการไทยในการบันทึกประวัติศาสตร์นโยบายสาธารณะ การจัดการองค์ความรู้ และการให้เครดิตแก่ผู้มีบทบาทสำคัญในการออกแบบและผลักดันการปฏิรูปโครงสร้าง ซึ่งอาจส่งผลให้การเรียนรู้จากประสบการณ์ความสำเร็จของประเทศขาดความต่อเนื่อง ลดโอกาสในการพัฒนาองค์ความรู้เชิงนโยบายให้ได้รับการอ้างอิงและยอมรับในระดับนานาชาติ และจำกัดการถ่ายทอดบทเรียนเชิงสถาบันสู่คนรุ่นหลัง
ผลการศึกษาชี้ให้เห็นว่า หลักปรัชญาเศรษฐศาสตร์สุขวิชโนมิกส์ สามารถอธิบายการปฏิรูปโครงสร้างผ่านการสร้างฉันทามติและการมีส่วนร่วมของประชาชนได้อย่างเป็นระบบ โดยมองว่าการลงทุนด้านการศึกษา การพัฒนาทุนมนุษย์ การกระจายอำนาจ และการเปิดพื้นที่ให้ทุกภาคส่วนมีส่วนร่วม เป็นรากฐานของประชาธิปไตยที่มั่นคง การพัฒนาเศรษฐกิจ และการพัฒนาประเทศอย่างยั่งยืน พร้อมทั้งเสนอว่าการศึกษาบทบาทของ ฯพณฯ สุขวิช รังสิตพล บนพื้นฐานของหลักฐานเชิงประจักษ์ มีความสำคัญต่อการทำความเข้าใจประวัติศาสตร์การปฏิรูปโครงสร้างของประเทศไทย และต่อการพัฒนา หลักปรัชญาเศรษฐศาสตร์สุขวิชโนมิกส์ ให้เป็นหลักการและสำนักคิดทางวิชาการที่สามารถศึกษาต่อยอดและเปรียบเทียบในบริบทนานาชาติได้
คำสำคัญ: ปรัชญาเศรษฐศาสตร์สุขวิชโนมิกส์, ฯพณฯ สุขวิช รังสิตพล, การปฏิรูปโครงสร้าง, การอภิวัฒน์การศึกษา พ.ศ. 2538, การสร้างฉันทามติ, การมีส่วนร่วมของประชาชน, เศรษฐศาสตร์สถาบัน, ทุนมนุษย์, สันติภาพ, สันติวิธี