🩸 ชายอายุ 20 ปี เข้ายิมออกแบบหนักเลย 3 ชั่วโมงต่อวัน ไม่เคยทำแบบนี้มาก่อน ไม่มีคนคอยดูแล กินน้ำไม่ค่อยพอ สุดท้ายปวดกล้ามเนื้อทั้งตัว ปัสสาวะแสบ และปัสสาวะสีดำเหมือนโคล่า

.
.

การออกกำลังกายเป็นหนึ่งในสิ่งที่ดีที่สุดที่เราทำให้ร่างกายได้เลยค่ะ ทั้งลดโรคหัวใจ เบาหวาน มะเร็งหลายชนิด ช่วยเรื่องอารมณ์ ความจำ และคุณภาพชีวิตในระยะยาว

แต่ทุกอย่างมี “ขีดจำกัด”

หากร่างกายยังไม่พร้อม แล้วถูกบังคับให้ใช้งานหนักเกินไป โดยเฉพาะออกกำลังกายแบบสุดโต่ง ไม่มีการไต่ระดับ ดื่มน้ำไม่พอ หรือฝืนต่อเนื่องหลายวัน สิ่งที่ได้อาจไม่ใช่สุขภาพที่ดี แต่หายนะ

.
.

ชายอายุ 20 ปี สุขภาพเดิมแข็งแรง
ไม่มีโรคประจำตัวสำคัญ

ช่วงนั้นเขาใช้การออกกำลังกายเป็นวิธีจัดการอารมณ์ของตัวเอง
แรกๆ ก็เดินเล่นธรรมดา

หลังจากนั้นเห็นเพื่อนเข้ายิม ยกหนัก เล่นหนักตลอด

เข้าเลยเข้ายิมบ้าง แล้วพยายามเล่นหนัก
เล่นแทบทุกเครื่องในยิม

เข้าแทบทุกวัน เล่นทั้งเวทและคาร์ดิโอ
วันละประมาณ 3 ชั่วโมง ติดต่อกันเลย
โดยไม่มีผู้ฝึกสอนคอยดูแล
น้ำก็ไม่ค่อยกิน เพราะรู้สึกว่าทนได้

.

หลังจากนั้นเริ่มเมื่อยทุกวัน
ซึ่งก็คิดว่าเรื่องธรรมดาแหละ

แต่วันหนึ่ง ตื่นเช้ามาเริ่มปวดกล้ามเนื้อไปทั้งตัว
โดยเฉพาะต้นแขนและต้นขา

จากนั้นเริ่มปัสสาวะแสบ
แล้วสิ่งที่ทำให้ตกใจที่สุดก็คือ
ปัสสาวะเริ่มเปลี่ยนเป็นสีเข้มคล้ายโคล่า

จึงรีบมาโรงพยาบาล

.

🏥 ที่ รพ.

ตรวจสัญญาณชีพ ความดงความดัน อุณหภูมิ ปกติหมด

มีเพียงกดเจ็บกล้ามเนื้อต้นแขน
และต้นขาแบบกระจายๆ ไม่มีอ่อนแรง

แต่ปัญหาคือ ตรวจปัสสาวะ ออกมาเป็นสีโค้กเลย
มีปฏิกิริยาเหมือนมีเม็ดเลือดแดงอยู่
แต่เมื่อส่องกล้องกลับแทบไม่พบเม็ดเลือดแดง

ทำให้แพทย์นึกถึงต้องมีสารที่คล้ายตัวขนส่ง
ในเม็ดเลือดแดงปนมาในปัสสาวะ
นั่นคือ “Myoglobin” ที่อยู่ในกล้ามเนื้อ

มันหลุดออกมาอยู่ในปัสสาวะแบบนี้
แสดงว่าต้องมีกล้ามเนื้อสลายจนรั่วออกมา

จึงรีบส่งตรวจเลือดทันที

.

🩸 ผลเลือดออกมาก็ช็อกสิ

✔️ ค่าเอนไซม์กล้ามเนื้อ (CPK)  128,986 U/L

ซึ่งสูงมากกกกกกกก
ค่าปกติอยู่เพียงหลักร้อย

แสดงว่ามีกล้ามเนื้อจำนวนมากกำลังแตก
และปล่อยสารภายในเซลล์ออกสู่กระแสเลือด
✔️ ค่าเอนไซม์ ALT และ AST สูง

แม้ค่านี้จะเดิมทีมองเป็นค่าตับ
แต่จริงๆ กล้ามเนื้อก็มีเอนไซม์สองตัวนี้

.
.

ในความโชคร้าย ดันมีความโชคดี
ปกติไตเจอสภาพ myoglobin ถล่มขนาดนี่
น่าจะวายไปเรียบร้อยแล้ว

✔️ แต่เขายังปัสสาวะออกดี ไม่มีลดลง
ค่าไต (Creatinine) ยังปกติดี
(แต่ช่วงแรกๆ ที่วาย อาจไม่ขึ้นได้นะ)

โพแทสเซียมปกติ
เกลือแร่ต่าง ๆ ปกติ

อัลตราซาวนด์ช่องท้อง ภาพเอกซเรย์
และคลื่นไฟฟ้าหัวใจก็ไม่พบความผิดปกติ

จึงวินิจฉัยว่าเป็นกล้ามเนื้อสลาย
จากการออกกำลังกายอย่างหนัก (Exertional rhabdomyolysis)

จึงให้น้ำเกลือทันที แล้วแอดมิทหลายวัน
แล้วเจาะดูค่าเอนไซม์
และค่าไตอย่างต่อเนื่อง เพราะบางที ค่าไตไปขึ้นทีหลังก็มี
สรุปก็โชคดีมาก ไม่มีอะไรเกิดขึ้น

.

🧬 สุดท้ายแอดมิท 5-6 วันก็กลับบ้านได้
และอีกประมาณ 2 สัปดาห์ ผลเลือดกลับมาเป็นปกติทั้งหมดเลย

ถือเป็นบทเรียนครั้งสำคัญเลยว่า
แรงใจอย่างเดียวไม่พอ ต้องระมัดระวัง
และมีความรู้ด้วย

ซึ่งต้องยอมรับว่าคนที่จะออกถึงขั้นนี้รุนแรงแบบนี้ได้
มีน้อยมาก หลายคนที่บอกออกหนักจนกลัว
มักจะออกไม่ถึงขั้นนี้ อันนี้เข้าขั้นบ้าระห่ำเลย

.

📌 เคสนี้สอนเราหลายอย่างค่ะ

ออกกำลังกายอย่างมีสติ มีแต่ผลดี
การออกแบบหนัก (Vigorous intensity) ไม่ใช่ข้อห้ามเลย ต้องค่อยเป็นค่อยไป ไม่ใช่จู่ๆ ไม่เคยออกก็จัดหนักหลายชั่วโมงแบบนี้ ที่สำคัญดื่มน้ำให้เพียงพอ มีวันพักฟื้นฟู กินโปรตีนเพียงพอ ให้ดีสุดคือ นอนพอด้วย

เคสแบบนี้ไม่ได้มีบ่อย แต่มีทีก็ลงข่าว
ลง case report แต่ที่เจอบ่อยกว่าและเงียบกว่า
คือไม่ออกกำลังกายเลย หรือออกหนักแต่ไม่ถึงขั้นนี้
แต่เป็นแนวกล้ามเนื้อบาดเจ็บมากกว่า

ดังนั้นออกดีกว่าไม่ออก
แต่ระหว่างออก ถ้าคิดจะออกหนักขึ้น
ใช้อุปกรณ์มากขึ้น ศึกษาวิธีการเสมอนะคะ

https://www.facebook.com/share/p/1EGLUEp6AK/