คุณเคยสงสัยไหมครับว่า ทำไมสิ่งที่เราใช้เปิดไฟ เปิดพัดลม หรือชาร์จแบตเตอรีมือถืออยู่ทุกวันนี้ ถึงเรียกว่า "ไฟฟ้า"?
ถ้าแปลตรงตัว มันก็คือ "ไฟ" ที่มาจาก "ฟ้า" ใช่ไหมครับ? แล้วทำไมสิ่งที่เราเสียบปลั๊กตามฝาผนังบ้าน ถึงไปเกี่ยวอะไรกับท้องฟ้าได้ล่ะ? วันนี้ผมจะมาเล่าให้ฟังแบบเข้าใจง่ายๆที่สุดกันนะครับ
1. ย้อนกลับไปในยุคที่ไม่มี "ปลั๊กไฟ"
ลองจินตนาการถึงประเทศไทยเมื่อร้อยกว่าปีก่อนดูครับ ยุคนั้นยังไม่มีโรงไฟฟ้า ไม่มีเสาไฟ และไม่มีหลอดไฟเลย พอตกกลางคืนถ้าอยากได้ความสว่าง มนุษย์เราก็ต้องใช้ "ไฟ" ที่เกิดจากการจุดฟืน จุดเทียน หรือจุดตะเกียงน้ำมันเท่านั้นครับ
ดังนั้น คำว่า "ไฟ" ในหัวของคนยุคก่อน จึงหมายถึงเปลวไฟร้อนๆ ที่เกิดจากการเผาไหม้นั่นเอง
2. "ไฟ" ชนิดเดียวที่มาจากบนฟ้า
ในยุคโบราณ สิ่งเดียวที่จับต้องไม่ได้ มีแสงสว่างวาบ และมีพลังงานมหาศาลคล้ายกับไฟ แต่ไม่ได้เกิดจากการจุดฟืน ก็คือ "ฟ้าแลบ" และ "ฟ้าผ่า" ครับ
คนสมัยก่อนเห็นแสงวาบบนท้องฟ้า และเห็นมันผ่าลงมาไหม้ต้นไม้พังทลายลงมาได้ เขาจึงเรียกพลังงานลึกลับที่น่ากลัวจากธรรมชาตินี้ว่า "ไฟฟ้า" (ไฟที่เกิดจากท้องฟ้า)
สรุปง่ายๆ ในขั้นแรก: คำว่า "ไฟฟ้า" ดั้งเดิมเลย ถูกใช้เรียก "ฟ้าแลบ ฟ้าผ่า" มาก่อนครับ
3. เมื่อ "ไฟฟ้าแบบเสียบปลั๊ก" เข้ามาในไทย
ต่อมาในสมัยรัชกาลที่ 5 ประเทศไทยเริ่มนำเข้าเทคโนโลยีใหม่จากตะวันตกเข้ามา นั่นคือพลังงานกระแสแสงสว่างที่วิ่งมาตามสายไฟ ทำให้หลอดไฟสว่างได้โดยไม่ต้องจุดไฟแช็ก
เมื่อสิ่งนี้เข้ามา คนไทยก็ต้องหาคำศัพท์มาเรียกมันครับ แล้วจะเรียกว่าอะไรดี?
1. มันสร้างแสงสว่างได้เหมือน ไฟ
2. มันมีพลังงานวิ่งพล่านและเป็นอันตรายถ้าไปจับ (โดนช็อต) เหมือนพลังงานของ ฟ้าผ่า
คนโบราณจึงนำคำว่า "ไฟฟ้า" ที่เคยใช้เรียกฟ้าแลบฟ้าผ่าอยู่แล้ว มาใช้เรียกพลังงานใหม่ที่วิ่งมาตามสายไฟนี้ด้วยซ้ำไป เพราะมันมีคุณสมบัติลึกลับและน่าทึ่งเหมือนกันนั่นเองครับ
แหล่งข้อมูลอ้างอิง
• พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2554: ข้อมูลการนิยามและความหมายของคำว่า "ไฟฟ้า" ในเชิงนิรุกติศาสตร์ (ที่มาของคำ) ในภาษาไทย
• การไฟฟ้านครหลวง (MEA) และ การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค (PEA): บันทึกประวัติศาสตร์การกำเนิดไฟฟ้าในประเทศไทย ยุคเริ่มต้นการจ่ายกระแสไฟในสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 5)
• คลังความรู้ทางวัฒนธรรม กระทรวงวัฒนธรรม: เอกสารวิเคราะห์การปรับตัวทางภาษาและการตั้งชื่อสิ่งประดิษฐ์ตะวันตกของคนไทยในอดีต
ทำไมคนไทยถึงเรียกไฟฟ้าว่า "ไฟฟ้า"?
คุณเคยสงสัยไหมครับว่า ทำไมสิ่งที่เราใช้เปิดไฟ เปิดพัดลม หรือชาร์จแบตเตอรีมือถืออยู่ทุกวันนี้ ถึงเรียกว่า "ไฟฟ้า"?
ถ้าแปลตรงตัว มันก็คือ "ไฟ" ที่มาจาก "ฟ้า" ใช่ไหมครับ? แล้วทำไมสิ่งที่เราเสียบปลั๊กตามฝาผนังบ้าน ถึงไปเกี่ยวอะไรกับท้องฟ้าได้ล่ะ? วันนี้ผมจะมาเล่าให้ฟังแบบเข้าใจง่ายๆที่สุดกันนะครับ
1. ย้อนกลับไปในยุคที่ไม่มี "ปลั๊กไฟ"
ลองจินตนาการถึงประเทศไทยเมื่อร้อยกว่าปีก่อนดูครับ ยุคนั้นยังไม่มีโรงไฟฟ้า ไม่มีเสาไฟ และไม่มีหลอดไฟเลย พอตกกลางคืนถ้าอยากได้ความสว่าง มนุษย์เราก็ต้องใช้ "ไฟ" ที่เกิดจากการจุดฟืน จุดเทียน หรือจุดตะเกียงน้ำมันเท่านั้นครับ
ดังนั้น คำว่า "ไฟ" ในหัวของคนยุคก่อน จึงหมายถึงเปลวไฟร้อนๆ ที่เกิดจากการเผาไหม้นั่นเอง
2. "ไฟ" ชนิดเดียวที่มาจากบนฟ้า
ในยุคโบราณ สิ่งเดียวที่จับต้องไม่ได้ มีแสงสว่างวาบ และมีพลังงานมหาศาลคล้ายกับไฟ แต่ไม่ได้เกิดจากการจุดฟืน ก็คือ "ฟ้าแลบ" และ "ฟ้าผ่า" ครับ
คนสมัยก่อนเห็นแสงวาบบนท้องฟ้า และเห็นมันผ่าลงมาไหม้ต้นไม้พังทลายลงมาได้ เขาจึงเรียกพลังงานลึกลับที่น่ากลัวจากธรรมชาตินี้ว่า "ไฟฟ้า" (ไฟที่เกิดจากท้องฟ้า)
สรุปง่ายๆ ในขั้นแรก: คำว่า "ไฟฟ้า" ดั้งเดิมเลย ถูกใช้เรียก "ฟ้าแลบ ฟ้าผ่า" มาก่อนครับ
3. เมื่อ "ไฟฟ้าแบบเสียบปลั๊ก" เข้ามาในไทย
ต่อมาในสมัยรัชกาลที่ 5 ประเทศไทยเริ่มนำเข้าเทคโนโลยีใหม่จากตะวันตกเข้ามา นั่นคือพลังงานกระแสแสงสว่างที่วิ่งมาตามสายไฟ ทำให้หลอดไฟสว่างได้โดยไม่ต้องจุดไฟแช็ก
เมื่อสิ่งนี้เข้ามา คนไทยก็ต้องหาคำศัพท์มาเรียกมันครับ แล้วจะเรียกว่าอะไรดี?
1. มันสร้างแสงสว่างได้เหมือน ไฟ
2. มันมีพลังงานวิ่งพล่านและเป็นอันตรายถ้าไปจับ (โดนช็อต) เหมือนพลังงานของ ฟ้าผ่า
คนโบราณจึงนำคำว่า "ไฟฟ้า" ที่เคยใช้เรียกฟ้าแลบฟ้าผ่าอยู่แล้ว มาใช้เรียกพลังงานใหม่ที่วิ่งมาตามสายไฟนี้ด้วยซ้ำไป เพราะมันมีคุณสมบัติลึกลับและน่าทึ่งเหมือนกันนั่นเองครับ
แหล่งข้อมูลอ้างอิง
• พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2554: ข้อมูลการนิยามและความหมายของคำว่า "ไฟฟ้า" ในเชิงนิรุกติศาสตร์ (ที่มาของคำ) ในภาษาไทย
• การไฟฟ้านครหลวง (MEA) และ การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค (PEA): บันทึกประวัติศาสตร์การกำเนิดไฟฟ้าในประเทศไทย ยุคเริ่มต้นการจ่ายกระแสไฟในสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 5)
• คลังความรู้ทางวัฒนธรรม กระทรวงวัฒนธรรม: เอกสารวิเคราะห์การปรับตัวทางภาษาและการตั้งชื่อสิ่งประดิษฐ์ตะวันตกของคนไทยในอดีต