ชวนรู้จัก "มะไฟ"

สมุนไพรใกล้ตัวที่มีดีมากกว่าแค่ความอร่อย เผยลักษณะทางพฤกษศาสตร์และคุณประโยชน์รอบด้าน ตั้งแต่ผลสุกที่อุดมด้วยวิตามินซีช่วยผิวเปล่งปลั่ง รากสดรักษาโรคเริม ไปจนถึงเมล็ดที่ช่วยขับพิษ-ลดคอเลสเตอรอล พร้อมข้อควรระวังในการทานเพื่อไม่ให้ส่งผลเสียต่อสุขภาพในระยะยาว..

.

"มะไฟ" เป็นไม้พุ่มหรือไม้ต้น สูงได้ถึง 15 เมตร ใบรูปรี รูปขอบขนาน หรือแกมรูปไข่กลับ ยาว 5–23 ซม. ปลายแหลมยาว โคนรูปลิ่มหรือเรียวสอบ เส้นแขนงใบข้างละ 5–10 เส้น ก้านใบยาว 0.5–5.5 ซม. ช่อดอกออกเป็นกระจุกหลายช่อที่โคนต้น ยาวได้ถึง 30 ซม. ใบประดับและใบประดับย่อยขนาดเล็ก ดอกสีขาว อมเหลือง หรือแดง ก้านดอกส่วนมากยาวได้ถึง 6 มม. ดอกเพศผู้กลีบเลี้ยงยาว 0.5–3 มม. ดอกเพศเมียแคบและยาวกว่าเล็กน้อย เกสรเพศผู้ 5–7 อัน เกสรเพศเมียไร้ก้านหรือยาวได้ถึง 2 มม. ยอดเกสรยาวได้ถึง 1.5 มม. จัก 2 พู ผลรูปกระสวย เส้นผ่านศูนย์กลาง 1–1.5 ซม. ยาว 1.5–3 ซม. มีสันตามยาว 4–6 สัน สีน้ำตาลแดง เปลี่ยนเป็นสีม่วง เมล็ดยาว 1–1.5 ซม. เยื่อหุ้มสีแดงหรือม่วง

.

ผลมะไฟสุกจะมีรสเปรี้ยวอมหวานและมีกรดอินทรีย์อยู่หลายชนิด รวมไปถึงวิตามินซีและน้ำตาลที่เป็นประโยชน์ต่อร่างกาย นิยมรับประทานเป็นผลไม้สดหรือนำไปทำเป็นน้ำผลไม้ นอกจากผลของมะไฟจะมีประโยชน์แล้ว ส่วนอื่น ๆ ของมะไฟก็ยังมีประโยชน์อีกด้วย เช่น ใบของมะไฟและรากสด-แห้ง ต่างก็มีสรรพคุณในการรักษาโรคและอาการต่าง ๆ ได้เช่นกัน

.

วิตามินซีจากผลมะไฟช่วยสร้างคอลลาเจน ช่วยทำให้ผิวพรรณเรียบเนียน เปล่งปลั่ง สดใส ช่วยทำให้ชุ่มคอ ขับเสมหะ ละลายเสมหะ แก้อาการท้องอืด ท้องเฟ้อ ใช้เป็นยาช่วยย่อย รักษาอาการอาหารไม่ย่อย แก้อาหารปวดข้อ ปวดเข่า ส่วนรากสดหรือรากแห้งช่วยดับพิษร้อน ช่วยรักษาโรคเริม และแก้วัณโรค

.

เมล็ดช่วยบรรเทาอาการปวดท้อง ช่วยบรรเทาอาการจุกเสียดท้อง ช่วยให้แผลเป็นหายเร็วขึ้น ช่วยขับพิษ และขับปัสสาวะ ช่วยลดระดับคอเลสเตอรอลในเลือด ป้องกันการติดเชื้อไวรัสและแบคทีเรีย เพิ่มการดูดซึมของธาตุเหล็ก ลดความเสี่ยงและป้องกันการเกิดโรคมะเร็ง ช่วยสร้างภูมิต้านทาน และลดอาการภูมิแพ้

.

สำหรับการรับประทานผลสุกของมะไฟ ซึ่งมีรสหวานอมเปรี้ยวนั้นควรรับประทานแต่พอดี เพราะหากรับประทานเป็นจำนวนมากอาจทำให้เกิดอาการปวดมวนท้องและท้องเสียได้ ส่วนในการนำมาใช้เป็นยาสมุนไพรก็ควรระมัดระวังในการใช้เช่นเดียวกับการใช้สมุนไพรชนิดอื่น ๆ โดยควรใช้ในขนาดและปริมาณที่พอดีตามที่ระบุไว้ในตำรายาต่าง ๆ ไม่ควรใช้ในปริมาณที่มากจนเกินไป หรือใช้ต่อเนื่องกันเป็นระยะเวลานานจนเกินไป เพราะอาจส่งผลกระทบต่อสุขภาพในระยะยาวได้...