"ศีล 5 หลักประกันความปกติสุข" ใน ธรรมโอสถ : พระพรหมเสนาบดี (พิมพ์ ญาณวีโร)

ในร้านสะดวกซื้อ  มีสิ่งที่ดิฉันชอบมากที่สุดคือ หนังสือธรรมะเล่มเล็กๆ ที่ทรงค่า ซึ่งในช่วงกลางปี 2569 นี้ ดิฉันโชคดีได้หนังสือธรรมะ 4 เล่ม มาอ่าน

ดิฉันได้พบกับข้อเขียนที่เป็นประโยชน์ซึ่งทำความเข้าใจได้ง่ายมีความงดงาม คมคายและสมสมัยจากหนังสือ “ธรรมโอสถ” โดยพระพรหมเสนาบดี (พิมพ์ ญาณวีโร) จึงขอคัดลอกมาแบ่งปันดังนี้
“ในทางธรรม ศีล 5 ไม่ใช่เพียงข้อห้ามทางศาสนา หากแต่คือหลักประกันสิทธิพื้นฐานที่ช่วยให้มนุษย์อยู่ร่วมกันได้อย่างปกติสุข เป็นเจตนาแห่งความสำรวมระวังเพื่อปิดกั้นหนทางแห่งการเบียดเบียน ซึ่งจะช่วยทำความเป็นมนุษย์ในตนเองให้สมบูรณ์ยิ่งขึ้น

5 หลักประกันชีวิตและสังคม

1. เว้นจากการฆ่าสัตว์ : การประกันชีวิต
มีเจตนางดเว้นจากการทำลายชีวิตและร่างกายของสรรพสัตว์ ไม่เบียดเบียนหรือว่าจ้างผู้อื่นให้กระทำ สร้างสังคมที่ปราศจากความรุนแรง เพื่อให้ทุกคนใช้ชีวิตอย่างปลอดภัยและไม่หวาดกลัว
 
2. เว้นจากการลักทรัพย์ : การประกันชีวิต
มีเจตนางดเว้นจากการถือเอาของที่เจ้าของไม่ได้ให้ ไม่เลี้ยงชีพบนความทุกข์ของผู้อื่น เป็นการเคารพในกรรมสิทธิ์และน้ำพักน้ำแรงของกันและกัน เพื่อสร้างความมั่นคงทางเศรษฐกิจและสังคม
 
3. เว้นจากการประพฤติผิดในกาม : การประกันครอบครัว
มีเจตนางดเว้นจากการล่วงละเมิดคู่ครองหรือของรักของผู้อื่น ไม่นอกใจและไม่ผิดประเพณี เพื่อรักษาความเชื่อใจและสถาบันครอบครัวให้มั่นคงอบอุ่น ไม่แตกแยก
 
4. เว้นจากการพูดปด : การประกันเครดิตทางสังคม
มีความตั้งใจงดเว้นจากการพูดเท็จ หลอกลวง หรือส่อเสียดที่ทำให้ผู้อื่นเสียหาย เพื่อสร้างตวามจริงใจในการสื่อสาร ทำให้การทำธุรกรรมและการอยู่ร่วมกันเป็นไปได้อย่างราบรื่นโดยไม่ระแวงกัน
 
5. เว้นจากการดื่มสุราและของมึนเมา : การประกันสติปัญญา
มีเจตนางดเว้นจากสิ่งเสพติดอันเป็นที่ตั้งแห่งความประมาท ข้อนี้สำคัญที่สุดเพราะเป็นตัวล็อกไม่ให้เราขาดสติไปละเมิดศีลข้ออื่นๆ ช่วยให้เราสามารถควบคุมตนเองและรับผิดชอบต่อการกระทำได้อย่างเต็มประสิทธิภาพ
 
การรักษาศีล 5 คือการฝึกฝนความเมตตากรุณาและซื่อสัตย์สุจริตให้เกิดขึ้นในใจ เมื่อเราสำรวมระวังกาย วาจา และใจ ไม่ให้ไปเบียดเบียนใคร ความสุขย่อมเกิดขึ้นแก่ตนเองและแผ่ขยายไปสู่คนรอบข้าง ‘เพราะที่ใดมีคนรักษาศีล ที่นั่นย่อมเป็นพื้นที่แห่งความปลอดภัยและเป็นสุขอย่างแท้จริง’”
[Spoil] คลิกเพื่อดูข้อความที่ซ่อนไว้บทความ


ด้วยความประทับใจในข้อเขียน  จึงทำให้ค้นคว้าเพิ่มเติม และได้ตระหนักและเข้าใจมากยิ่งขึ้นถึงธรรมคุณ 6 (พระธรรมอันพระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสไว้ดีแล้ว  อันผู้ปฏิบัติจะพึงเห็นชัดด้วยตนเอง ไม่ประกอบด้วยกาล ควรเรียกให้มาดู ควรน้อมเข้ามาใส่ตัว อันวิญญูชนพึงรู้เฉพาะตน)

ช้อมูลเพิ่มเติม

อังคุตตรนิกาย ปัญจกนิบาต เวรสูตร ว่าด้วยภัยเวร 5 ประการ
[Spoil] คลิกเพื่อดูข้อความที่ซ่อนไว้ครั้งนั้น ท่านอนาถบิณฑิกคฤหบดีเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ ถวายบังคมแล้ว นั่ง ณ ที่ควรส่วนข้างหนึ่ง ครั้งนั้น พระผู้มีพระภาคได้ตรัสว่า

ดูกรคฤหบดี อุบาสกไม่ละภัยเวร 5 ประการ เราเรียกว่าผู้ทุศีลด้วย ย่อมเข้าถึงนรกด้วย ภัยเวร 5 ประการเป็นไฉน คือ การฆ่าสัตว์ การลักทรัพย์ การประพฤติผิดในกาม การพูดเท็จ การดื่มน้ำเมาคือสุราและเมรัยอันเป็นที่ตั้งแห่งความประมาท ดูกรคฤหบดี อุบาสกผู้ไม่ละภัยเวร 5 ประการนี้แล เราเรียกว่าผู้ทุศีลด้วย ย่อมเข้าถึงนรกด้วย ฯ

ดูกรคฤหบดี อุบาสกผู้ละภัยเวร ๕ ประการ เราเรียกว่าผู้มีศีลด้วย ย่อมเข้าถึงสุคติด้วย ภัยเวร 5 ประการเป็นไฉน คือ การฆ่าสัตว์ การลักทรัพย์ การประพฤติผิดในกาม การพูดเท็จ การดื่มน้ำเมาคือสุราและเมรัยอันเป็นที่ตั้งแห่งความประมาท ดูกรคฤหบดี อุบาสกผู้ละภัยเวร 5 ประการนี้แล เราเรียกว่าผู้มีศีลด้วย ย่อมเข้าถึงสุคติด้วย ฯ

https://84000.org/tipitaka/attha/v.php?B=22&A=4765&Z=4797&pagebreak=0&fontsz=0 
ศีล 5 คุณค่าของชีวิตและสังคม
[Spoil] คลิกเพื่อดูข้อความที่ซ่อนไว้

 
ที่มา   
“ศีล 5 หลักประกันความปกติสุข” ใน ธรรมโอสถ พระพรหมเสนาบดี (พิมพ์ ญาณวีโร) กท : สำนักพิมพ์วิช 2569

ศีล 5 คุณค่าของชีวิตและสังคม  พระมหาสุทิตย์ อาภากโรและคณะ โครงการเสริมสร้างสุขภาวะและการเรียนรู้ตามแนวพระพุทธศาสนา สถาบันวิจัยพุทธศาสตร์ มหาวิทยาลัยจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย (2558)

https://84000.org/tipitaka/attha/v.php?B=22&A=4765&Z=4797&pagebreak=0&fontsz=0