จักรวาลกว้าง 93,000 ล้านปีแสง แต่มนุษย์เพิ่งเดินทางออกจากโลกไปได้แค่ 1.3 วินาทีแสง ! ส่วนวอยเอเจอร์ 1 เพิ่งห่างจากโลกไปแค่ราว ๆ 22.5 ชั่วโมงแสง... จักรวาลที่เราสังเกตได้ (Observable Universe) นั้นกว้างใหญ่ไพศาลมาก โดยมีเส้นผ่านศูนย์กลางถึงกว่า 93 พันล้านปีแสง นักวิทยาศาสตร์คำนวณตัวเลขนี้มาได้จากการขยายตัวของอวกาศ และข้อมูลรังสีไมโครเวฟพื้นหลังที่ตกค้างจากยุคกำเนิดจักรวาล ซึ่งเก็บข้อมูลโดยกล้องโทรทรรศน์อวกาศฮับเบิล (Hubble Space Telescope) และกล้องโทรทรรศน์อวกาศพลังค์ (Planck Space Observatory)
.
แต่พอหันกลับมามองความเป็นจริงว่ามนุษยชาติเดินทางไปได้ไกลแค่ไหน ขอบเขตที่เราเคยไปเยือนด้วยตัวเองจริง ๆ ทางกายภาพกลับสั้นจนน่าเหลือเชื่อ
.
อย่างเช่นตอนที่โครงการอะพอลโล (Apollo Program) พามนุษย์ไปเหยียบดวงจันทร์ในช่วงปี 1969 ถึง 1972 ถ้านำระยะทางมาเทียบเป็นสเกลของจักรวาล มนุษย์เราเพิ่งเดินทางออกจากโลกไปได้แค่เฉลี่ยประมาณ 1.3 วินาทีแสง (Light-second) เท่านั้นเอง
.
หรือแม้แต่ตัวแทนที่เดินทางไปไกลที่สุดของพวกเราอย่างยานวอยเอเจอร์ 1 (Voyager 1) ที่ออกเดินทางตั้งแต่ปี 1977 จนถึงปัจจุบัน แม้ตัวยานจะทะลุขอบเขตระบบสุริยะออกสู่อวกาศระหว่างดาว (Interstellar Space) ไปแล้ว แต่มันก็เพิ่งห่างจากโลกไปแค่ราว ๆ 22.5 ชั่วโมงแสง (Light-hour) เท่านั้น
.
แม้ตัวเลขชั่วโมงแสงจะฟังดูน้อยนิด แต่ในสถานการณ์จริง ระยะแค่นี้ก็ทำให้วิศวกรบนโลกต้องรอคอยกันอย่างยาวนาน เพราะกว่าจะส่งสัญญาณวิทยุ (ที่เดินทางด้วยความเร็วแสง) ไปสั่งการและรอให้ยานส่งสัญญาณตอบกลับมา ก็ต้องใช้เวลารวมกันเกือบสองวันเต็ม ๆ เข้าไปแล้ว
.
ความจริงที่น่าทึ่งยิ่งกว่านั้นก็คือ ในขณะที่เทคโนโลยีการคมนาคมของเราค่อย ๆ พัฒนาไปทีละนิด พื้นที่ว่างในจักรวาลกลับกำลังขยายตัวหนีห่างออกจากกันด้วยความเร่งตลอดเวลาจากอิทธิพลของพลังงานมืด (Dark Energy) สิ่งนี้ทำให้ช่องว่างระหว่างขอบเขตที่เรา "มองเห็น" กับขอบเขตที่เรา "เดินทางไปถึง" ถูกฉีกให้ทิ้งห่างออกจากกันไปเรื่อย ๆ ในทุกวินาที
.
ด้วยเหตุนี้เอง ในยุคปัจจุบันเทคโนโลยีการสังเกตการณ์ระยะไกลและการตีความทางฟิสิกส์ดาราศาสตร์ จึงกลายเป็นเครื่องมือที่ทรงพลังยิ่งกว่าการส่งยานพาหนะไปเสียแล้ว เพราะมันเปิดโอกาสให้เราได้ศึกษาและทำความเข้าใจธรรมชาติของหลุมดำ โครงสร้างของกาแล็กซี และปรากฏการณ์ลึกลับต่าง ๆ ที่อยู่ห่างไกลออกไปหลายล้านปีแสงได้อย่างลึกซึ้ง โดยที่มนุษย์ไม่ต้องรอให้ตัวเองก้าวเท้าออกจากระยะวินาทีแสงของโลกเลยด้วยซ้ำ... เว้นเสียแต่ว่าในอนาคต เราจะสามารถคิดค้นเทคโนโลยีท่องอวกาศที่เร็วกว่าแสงขึ้นมาได้จริง ๆ!
.
[แหล่งอ้างอิง]
[1] Gott III, J. R., Juric, M., Schlegel, D., Hoyle, F., Vogeley, M., Tegmark, M., Bahcall, N., & Brinkmann, J. "A Map of the Universe." The Astrophysical Journal. DOI: 10.1086/428890
[2] Planck Collaboration. "Planck 2015 results. XIII. Cosmological parameters." Astronomy and Astrophysics, vol. 594, 2016, A13. DOI: 10.1051/0004-6361/201525830
[3] National Aeronautics and Space Administration. "Apollo 11 Mission Report." NASA Technical Memorandum, 1969.
[4] Jet Propulsion Laboratory. "Voyager 1 Spacecraft Real-Time Telemetry and Distance Report." California Institute of Technology, May 2026.
[5] Riess, A. G., et al. "Observational Evidence from Supernovae for an Accelerating Universe and a Cosmological Constant." The Astronomical Journal, vol. 116, no. 3, 1998, pp. 1009-1038. DOI: 10.1086/300499
จักรวาลกว้าง 93,000 ล้านปีแสง แต่มนุษย์เพิ่งเดินทางออกจากโลกไปได้แค่ 1.3 วินาทีแสง !