ไทยต้องเร่งปรับกลยุทธ์ 4 มิติ เดินหน้าสู่การเปลี่ยนผ่านไปสู่พลังงานทดแทนให้เร็วขึ้น โดยศูนย์วิจัยเศรษฐกิจและธุรกิจ SCB EIC ระบุว่า New normal ทำให้ไทยต้องมุ่งมั่นสร้างความมั่นคงด้านพลังงาน และปรับโครงสร้างสู่การเปลี่ยนผ่านไปสู่พลังงานทดแทนให้เร็วขึ้น
.
วิกฤตพลังงานในปี2026 และระเบียบโลกพลังงานใหม่ (New normal) ส่งผลกระทบต่อประเทศไทยอย่างเป็นรูปธรรมในหลายมิติ โดยเปลี่ยนบริบทด้านพลังงานจาก "วิกฤตชั่วคราว" ไปสู่ "ความท้าทายเชิงโครงสร้าง" ที่ไม่สามารถรับมือด้วยเครื่องมือแบบเดิมอีกต่อไป
.
ยุทธศาสตร์ความมั่นคงพลังงานรูปแบบใหม่ : บทเรียนจากวิกฤตการณ์ในปี 2026 สะท้อนให้เห็นว่าโมเดลการสำรองน้ำมันแบบเดิมนั้นไม่เพียงพอต่อการรับมือในภาวะวิกฤต ประเทศไทยจึงต้องเร่งปรับกลยุทธ์ใน 4 มิติหลัก ดังนี้
.
1.การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านโลจิสติกส์และการสำรองพลังงาน : ภายใต้บริบทของความเสี่ยงด้านภูมิรัฐศาสตร์และ Chokepoint risk ที่สูงขึ้น โครงการ Land Bridge อาจมีบทบาทต่อการเชื่อมโยงระบบขนส่งและการสำรองพลังงานของภูมิภาคมากขึ้นในระยะต่อไป โดยเฉพาะหากมีการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านคลังเก็บน้ำมันและระบบท่อส่งเพิ่มเติม อย่างไรก็ตาม บทบาทดังกล่าวยังขึ้นอยู่กับความคุ้มค่าทางเศรษฐกิจ ความต้องการใช้จริง ตลอดจนปัจจัยด้านสิ่งแวดล้อมและภูมิรัฐศาสตร์ในระยะยาว
.
2.การรุกคืบสู่ทะเลอันดามัน (The 26th Concession Round) เพื่อชดเชย Domestic supply ที่ลดลง : เนื่องจากก๊าซธรรมชาติในอ่าวไทยเข้าสู่สภาวะถดถอยอย่างชัดเจน โดยปริมาณสำรองพิสูจน์แล้ว เหลือเพียง 4.6 ปี กรมเชื้อเพลิงธรรมชาติจึงต้องเร่งเปิดสัมปทานรอบที่ 26 ในพื้นที่น้ำลึกของทะเลอันดามัน ซึ่งถูกมองเป็นพื้นที่ "Blue Ocean" ด้านพลังงาน ซึ่งพื้นที่ดังกล่าวมีโครงสร้างทางธรณีวิทยาคล้ายคลึงกับแหล่งก๊าซในมาเลเซียและมีศักยภาพที่จะพัฒนาเป็นแหล่งพลังงานพื้นฐานในประเทศ
.
3.ยุทธศาสตร์คู่ขนาน : ปลดล็อกพื้นที่ทับซ้อนไทย-กัมพูชา (MOU 44) ในฐานะ "ทางรอดระยะสั้นถึงกลาง" ในขณะที่การสำรวจฝั่งอันดามันต้องใช้เวลานานและเทคโนโลยีขั้นสูง พื้นที่ทับซ้อนไทย-กัมพูชา (Overlapping Claims Area : OCA) คือ แหล่งพลังงานเชิงยุทธศาสตร์ (Strategic Energy Reservoir) ที่ไทยต้องปลดล็อกเพื่อแก้ปัญหาวิกฤตพลังงานที่กำลังเผชิญหน้าและสามารถตอบโจทย์ความมั่นคงในระยะสั้นถึงกลางได้เร็วกว่า
.
4.การเร่งตัวของ Energy Transition อย่างก้าวกระโดด จาก "การอุดหนุน" สู่ "การลงทุนเปลี่ยนผ่าน" (Shift in Fiscal Policy) พ.ร.ก. กู้เงิน 4 แสนล้านบาท : มติ ครม. ล่าสุด (พฤษภาคม 2026) เลือกที่จะไม่นำเงินทั้งหมดไปอุดหนุนราคาหน้าปั๊มแบบเดิม แต่แบ่งวงเงิน 2 แสนล้านบาท มาเพื่อ "ลงทุนเร่งการเปลี่ยนผ่าน" โดยเฉพาะ เพื่อลดความเปราะบางจากการนำเข้าฟอสซิล
.
วิกฤตการณ์ในปี 2026 ไม่ได้เป็นเพียงบททดสอบความอดทนต่อราคาพลังงาน แต่คือ "สัญญาณปลุก" ที่ผลักดันให้ประเทศไทยเปลี่ยนบทบาทจากการเป็นผู้ตั้งรับ สู่การเป็นผู้กำหนดยุทธศาสตร์อย่างยั่งยืน ผ่านการขับเคลื่อนโครงการ Land Bridge ในมิติความมั่นคง, การรุกคืบสู่แหล่งก๊าซ อันดามัน และการปลดล็อก MOU 44 คือภาพสะท้อนของความพยายามเร่งหาขุมพลังในประเทศเพื่อลดการพึ่งพิงปัจจัยภายนอกที่ควบคุมไม่ได้
.
อย่างไรก็ตาม การเปลี่ยนผ่านสู่ Energy Transition ที่ภาครัฐเร่งขับเคลื่อนผ่านงบประมาณมหาศาลในยุคระเบียบโลกใหม่ (New normal) มีเป้าหมายไม่ใช่เพียงการลดความผันผวนของภูมิรัฐศาสตร์โลก แต่เพื่อยกระดับให้เป็นประเทศที่สามารถเลือกได้และมี "อธิปไตยทางพลังงาน" ที่แข็งแกร่งพอจะปกป้องเศรษฐกิจไทยให้เติบโตอย่างมั่นคง ท่ามกลางคลื่นความเปลี่ยนผ่านที่ถาโถมเข้ามาอย่างไม่หยุดยั้ง
.
ในระยะต่อไป การลงทุนด้านพลังงานของไทยอาจไม่ได้มุ่งเน้นเพียงการลดต้นทุนพลังงาน แต่จะให้ความสำคัญกับความมั่นคง ความยืดหยุ่นของระบบพลังงาน และการลดความเปราะบางจากปัจจัยภูมิรัฐศาสตร์มากขึ้น ภายใต้บริบทของตลาดพลังงานโลกที่มีความไม่แน่นอนสูงกว่าในอดีต
วิกฤตพลังงานโลก ปี2026 "ระเบียบโลกพลังงานใหม่" ทำโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานไม่เหมือนเดิมอีกต่อไป