ในแต่ละวัน มีสัตว์จำนวนเท่าไหร่ ที่ถูกนำไปแปรรูปเป็นอาหาร?...
ตัวเลขที่ว่าในแต่ละวันมีไก่ถูกชำแหละถึง 202 ล้านตัว หมู 3.8 ล้านตัว และวัวอีก 900,000 ตัวนั้น
เป็นความจริงที่ได้รับการยืนยันจากรายงานขององค์การอาหารและเกษตรแห่งสหประชาชาติ (FAO)
ประจำปี 2022 ซึ่งชี้ให้เห็นว่าในหนึ่งปีมีสัตว์บกถูกป้อนเข้าสู่อุตสาหกรรมอาหารมากกว่า 8 หมื่นล้านตัว!
.
แน่นอนครับว่าไม่มีใครไปยืนนับสัตว์ทีละตัวหน้าโรงงาน
แต่ข้อมูลเหล่านี้ได้มาจากการรวบรวมสถิติระดับประเทศ สำมะโนการเกษตร
และตัวเลขการนำเข้าส่งออกอย่างรัดกุม แล้วจึงนำยอดรวมทั้งปีมาหารเฉลี่ยเป็นรายวัน
ทำให้พบว่าปริมาณการผลิตเนื้อสัตว์ทั่วโลกที่พุ่งสูงถึง 360 ล้านตันต่อปีนี้ กำลังสะท้อนให้เห็นถึงสเกลของระบบอุตสาหกรรมที่ใหญ่โตมโหฬารจริงๆ
.
เพื่อให้เห็นภาพชัดเจนขึ้น ถ้าเรานำวัว 900,000 ตัวที่ถูกชำแหละภายในวันเดียว ซึ่งยาวเฉลี่ยตัวละ 2 เมตร
มายืนต่อแถวเรียงกัน ขบวนวัวนี้จะทอดยาวไปไกลถึง 1,800 กิโลเมตร!
ในส่วนของสัตว์น้ำนั้นแม้การเก็บสถิติจะมีความคลาดเคลื่อนสูงกว่ามาก แต่ก็ประเมินได้อย่างมั่นใจว่ามีจำนวนไม่ต่ำกว่าหลายร้อยล้านตัวต่อวันเช่นกัน
.
จริงอยู่ว่ามนุษย์เรายืนอยู่บนจุดสูงสุดของห่วงโซ่อาหาร
แต่สเกลของอุตสาหกรรมปศุสัตว์ที่เราทำกันอยู่ทุกวันนี้นั้นหลุดกรอบจากระบบนิเวศตามธรรมชาติไปไกลมากแล้ว
ถ้าเรามองเรื่องนี้ผ่านเลนส์ฟิสิกส์ โดยเฉพาะเรื่องอุณหพลศาสตร์ (Thermodynamics)
การใช้ทรัพยากรตั้งต้นเพื่อเปลี่ยนเป็นเนื้อสัตว์นั้นมีประสิทธิภาพของการถ่ายทอดพลังงานที่ต่ำมาก
.
ผลก็คือเราต้องใช้พื้นที่ดินเกือบครึ่งหนึ่งของโลกที่ไม่มีน้ำแข็งหรือทะเลทรายปกคลุมไปกับการทำเกษตร
ซึ่งพื้นที่ส่วนใหญ่นั้นถูกเทไปให้กับการเลี้ยงสัตว์ กินอาณาบริเวณมหาศาลถึง 37 ล้านตารางกิโลเมตร
หรือกว้างใหญ่เท่ากับทวีปอเมริกาทั้งทวีป! ไล่ตั้งแต่เหนือสุดที่อะแลสกาลงมาจนถึงเคปฮอร์นทางใต้เลยทีเดียว
.
การใช้พื้นที่มหาศาลขนาดนี้เป็นตัวการหลักที่กวาดล้างความหลากหลายทางชีวภาพ
แถมยังปล่อยก๊าซเรือนกระจกออกมาจำนวนมาก ทั้งก๊าซมีเทนจากการเรอของวัวและก๊าซไนตรัสออกไซด์จากกองมูลสัตว์ เท่านั้นยังไม่พอ สภาพแวดล้อมที่แออัดยัดเยียดในฟาร์มยังกลายเป็นแหล่งเพาะพันธุ์ชั้นยอดที่เอื้อให้เชื้อโรคกลายพันธุ์และแพร่กระจายได้รวดเร็ว
ซึ่งเป็นการเพิ่มความเสี่ยงอย่างมหาศาลที่จะเกิดโรคระบาดข้ามสายพันธุ์จากสัตว์สู่คน (Zoonotic diseases)
ไปจนถึงการสร้างวิกฤตแบคทีเรียดื้อยาจากการประโคมใช้ยาปฏิชีวนะปริมาณมหาศาลเพื่อพยุงระบบอุตสาหกรรมเหล่านี้เอาไว้
.
ท่ามกลางวิกฤตนี้ วิทยาศาสตร์มีทางออกที่น่าทึ่งเตรียมไว้ให้แล้วครับ นั่นคือเทคโนโลยี
"เนื้อสัตว์เพาะเลี้ยง" (Cultured meat) หรือ "เกษตรกรรมระดับเซลล์" (Cellular agriculture)
หลักการของมันคือการจำลองการเติบโตของกล้ามเนื้อตามธรรมชาติ โดยเราแค่สกัดเอาสเต็มเซลล์ (Stem cells)
จากสัตว์มาเพียงเล็กน้อย แล้วนำไปเลี้ยงในตู้ควบคุมสภาพแวดล้อมที่เรียกว่า ถังปฏิกรณ์ชีวภาพ (Bioreactor)
.
คอยป้อนสารอาหารและคุมอุณหภูมิให้สมดุล เซลล์เหล่านี้ก็จะแบ่งตัวและค่อยๆ
เรียงร้อยกันกลายเป็นชิ้นเนื้อให้เราบริโภคได้โดยตรง นับตั้งแต่ มาร์ก โพสต์ (Mark Post)
เปิดตัวเบอร์เกอร์เนื้อเพาะเลี้ยงชิ้นแรกของโลกในปี 2013
เทคโนโลยีนี้ก็ก้าวกระโดดไปไกลจนประเทศอย่างสิงคโปร์และสหรัฐอเมริกาไฟเขียวให้วางขายตามท้องตลาดได้แล้วในปัจจุบัน
[แหล่งอ้างอิง]
[1] Food and Agriculture Organization of the United Nations. (2023). FAOSTAT Statistical Database.
[2] Roser, M. (2023). How many animals get slaughtered every day? Our World in Data.
[3] Rosado, P. (2024). More than 80 billion land animals are slaughtered for meat every year. Our World in Data.
[4] Ritchie, H. (2021). If the world adopted a plant-based diet we would reduce global agricultural land use from 4 to 1 billion hectares. Our World in Data.
[5] Post, M. J. (2012). Cultured meat from stem cells: Challenges and prospects. Meat Science, 92(3), 297-301.
[6] Tuomisto, H. L., & Teixeira de Mattos, M. J. (2011). Environmental Impacts of Cultured Meat Production. Environmental Science & Technology, 45(14), 6117-6123.
SCIWAYS
ในแต่ละวัน มีสัตว์จำนวนเท่าไหร่ ที่ถูกนำไปแปรรูปเป็นอาหาร?
ในแต่ละวัน มีสัตว์จำนวนเท่าไหร่ ที่ถูกนำไปแปรรูปเป็นอาหาร?...
ตัวเลขที่ว่าในแต่ละวันมีไก่ถูกชำแหละถึง 202 ล้านตัว หมู 3.8 ล้านตัว และวัวอีก 900,000 ตัวนั้น
เป็นความจริงที่ได้รับการยืนยันจากรายงานขององค์การอาหารและเกษตรแห่งสหประชาชาติ (FAO)
ประจำปี 2022 ซึ่งชี้ให้เห็นว่าในหนึ่งปีมีสัตว์บกถูกป้อนเข้าสู่อุตสาหกรรมอาหารมากกว่า 8 หมื่นล้านตัว!
.
แน่นอนครับว่าไม่มีใครไปยืนนับสัตว์ทีละตัวหน้าโรงงาน
แต่ข้อมูลเหล่านี้ได้มาจากการรวบรวมสถิติระดับประเทศ สำมะโนการเกษตร
และตัวเลขการนำเข้าส่งออกอย่างรัดกุม แล้วจึงนำยอดรวมทั้งปีมาหารเฉลี่ยเป็นรายวัน
ทำให้พบว่าปริมาณการผลิตเนื้อสัตว์ทั่วโลกที่พุ่งสูงถึง 360 ล้านตันต่อปีนี้ กำลังสะท้อนให้เห็นถึงสเกลของระบบอุตสาหกรรมที่ใหญ่โตมโหฬารจริงๆ
.
เพื่อให้เห็นภาพชัดเจนขึ้น ถ้าเรานำวัว 900,000 ตัวที่ถูกชำแหละภายในวันเดียว ซึ่งยาวเฉลี่ยตัวละ 2 เมตร
มายืนต่อแถวเรียงกัน ขบวนวัวนี้จะทอดยาวไปไกลถึง 1,800 กิโลเมตร!
ในส่วนของสัตว์น้ำนั้นแม้การเก็บสถิติจะมีความคลาดเคลื่อนสูงกว่ามาก แต่ก็ประเมินได้อย่างมั่นใจว่ามีจำนวนไม่ต่ำกว่าหลายร้อยล้านตัวต่อวันเช่นกัน
.
จริงอยู่ว่ามนุษย์เรายืนอยู่บนจุดสูงสุดของห่วงโซ่อาหาร
แต่สเกลของอุตสาหกรรมปศุสัตว์ที่เราทำกันอยู่ทุกวันนี้นั้นหลุดกรอบจากระบบนิเวศตามธรรมชาติไปไกลมากแล้ว
ถ้าเรามองเรื่องนี้ผ่านเลนส์ฟิสิกส์ โดยเฉพาะเรื่องอุณหพลศาสตร์ (Thermodynamics)
การใช้ทรัพยากรตั้งต้นเพื่อเปลี่ยนเป็นเนื้อสัตว์นั้นมีประสิทธิภาพของการถ่ายทอดพลังงานที่ต่ำมาก
.
ผลก็คือเราต้องใช้พื้นที่ดินเกือบครึ่งหนึ่งของโลกที่ไม่มีน้ำแข็งหรือทะเลทรายปกคลุมไปกับการทำเกษตร
ซึ่งพื้นที่ส่วนใหญ่นั้นถูกเทไปให้กับการเลี้ยงสัตว์ กินอาณาบริเวณมหาศาลถึง 37 ล้านตารางกิโลเมตร
หรือกว้างใหญ่เท่ากับทวีปอเมริกาทั้งทวีป! ไล่ตั้งแต่เหนือสุดที่อะแลสกาลงมาจนถึงเคปฮอร์นทางใต้เลยทีเดียว
.
การใช้พื้นที่มหาศาลขนาดนี้เป็นตัวการหลักที่กวาดล้างความหลากหลายทางชีวภาพ
แถมยังปล่อยก๊าซเรือนกระจกออกมาจำนวนมาก ทั้งก๊าซมีเทนจากการเรอของวัวและก๊าซไนตรัสออกไซด์จากกองมูลสัตว์ เท่านั้นยังไม่พอ สภาพแวดล้อมที่แออัดยัดเยียดในฟาร์มยังกลายเป็นแหล่งเพาะพันธุ์ชั้นยอดที่เอื้อให้เชื้อโรคกลายพันธุ์และแพร่กระจายได้รวดเร็ว
ซึ่งเป็นการเพิ่มความเสี่ยงอย่างมหาศาลที่จะเกิดโรคระบาดข้ามสายพันธุ์จากสัตว์สู่คน (Zoonotic diseases)
ไปจนถึงการสร้างวิกฤตแบคทีเรียดื้อยาจากการประโคมใช้ยาปฏิชีวนะปริมาณมหาศาลเพื่อพยุงระบบอุตสาหกรรมเหล่านี้เอาไว้
.
ท่ามกลางวิกฤตนี้ วิทยาศาสตร์มีทางออกที่น่าทึ่งเตรียมไว้ให้แล้วครับ นั่นคือเทคโนโลยี
"เนื้อสัตว์เพาะเลี้ยง" (Cultured meat) หรือ "เกษตรกรรมระดับเซลล์" (Cellular agriculture)
หลักการของมันคือการจำลองการเติบโตของกล้ามเนื้อตามธรรมชาติ โดยเราแค่สกัดเอาสเต็มเซลล์ (Stem cells)
จากสัตว์มาเพียงเล็กน้อย แล้วนำไปเลี้ยงในตู้ควบคุมสภาพแวดล้อมที่เรียกว่า ถังปฏิกรณ์ชีวภาพ (Bioreactor)
.
คอยป้อนสารอาหารและคุมอุณหภูมิให้สมดุล เซลล์เหล่านี้ก็จะแบ่งตัวและค่อยๆ
เรียงร้อยกันกลายเป็นชิ้นเนื้อให้เราบริโภคได้โดยตรง นับตั้งแต่ มาร์ก โพสต์ (Mark Post)
เปิดตัวเบอร์เกอร์เนื้อเพาะเลี้ยงชิ้นแรกของโลกในปี 2013
เทคโนโลยีนี้ก็ก้าวกระโดดไปไกลจนประเทศอย่างสิงคโปร์และสหรัฐอเมริกาไฟเขียวให้วางขายตามท้องตลาดได้แล้วในปัจจุบัน
[แหล่งอ้างอิง]
[1] Food and Agriculture Organization of the United Nations. (2023). FAOSTAT Statistical Database.
[2] Roser, M. (2023). How many animals get slaughtered every day? Our World in Data.
[3] Rosado, P. (2024). More than 80 billion land animals are slaughtered for meat every year. Our World in Data.
[4] Ritchie, H. (2021). If the world adopted a plant-based diet we would reduce global agricultural land use from 4 to 1 billion hectares. Our World in Data.
[5] Post, M. J. (2012). Cultured meat from stem cells: Challenges and prospects. Meat Science, 92(3), 297-301.
[6] Tuomisto, H. L., & Teixeira de Mattos, M. J. (2011). Environmental Impacts of Cultured Meat Production. Environmental Science & Technology, 45(14), 6117-6123.
SCIWAYS