มีน้องที่น่ารักท่านนึง คุยกันเรื่องล้างจมูก น้องถามจขกท.ว่า เป็นไหม กลางคืน หายใจทางจมูกไม่ได้เลยมันตันต้องอ้าปากหายใจนอน ปากแห้งคอแห้งไปหมด ใครเคยเป็นบ้าง ดูแลตัวเองอย่างไร ลองมาแชร์กันนะครับ
อันนี้ จขกท.ลองส่งให้น้องไปอ่าน เลยนำมาแชร์นะครับ ลองอ่สนดูครับ
ทำไมจมูกชอบตัน?
ชาวภูมิแพ้มีหลายสาย สายน้ำท่วม น้ำมูกไหล จามจัดๆ กับสายตัน ตันแมร่งอยู่นั่น จนนอนอ้าปาก บางคนก็ผสมกัน
วันนี้จะมาพูดอาการจมูกตันฮะ ซึ่งทรมานมาก เป็นตอนนอนคือหายใจทางปากจน ปากแห้งหมดอะ บางคนนอนหลับไม่สนิทด้วย
.
📝 จริงๆ แล้วจมูกเราไม่ใช่แค่ท่อผ่านอากาศ แต่มันคือด่านหน้าของระบบป้องกัน ด้านในมีเยื่อบุ และขนเล็กๆๆๆๆ (cilia) คอยดักจับฝุ่น เชื้อโรค พร้อมมีเมือก (mucus) เคลือบไว้ให้สิ่งแปลกปลอมติดอยู่ แล้วค่อยพัดออกไป
เมื่อมีสิ่งแปลกปลอมเข้ามา ระบบจะเปิด reflex ทันที เช่น การจาม (sneeze reflex) เพื่อดีดสิ่งนั้นออก และเพิ่มการสร้างเมือกเพื่อดักจับ พร้อมกับเพิ่มเลือดมาเลี้ยงบริเวณนั้น ทำให้ผนังบวมขึ้น
.
🔴 อาการ “ตัน” ที่เรารู้สึก จึงไม่ได้เกิดแบบสุ่ม แต่มาจากเส้นเลือดขยายและผนังบวม (vasodilation + edema) ช่องทางเดินอากาศที่เคยโล่งถูกบีบให้แคบลง ซึ่งเป็นผลจากการที่ภายในผนังของจมูกกำลังมีภูมิคุ้มกันต่อสู้เพื่อเราอยู่
อย่างเช่นตอนเราเป็นหวัด เชื้อไวรัสเข้ามา → เยื่อบุอักเสบ → บวม → ตัน ซึ่งที่ผนังบวมๆ นั้นเต็มไปด้วย NK cell, CD8+ T cell กำลังปะทะกับฝูงไวรัส และบางครั้งการบวมจนจะปิดก็ ‘อาจจะ’ ช่วยให้ไวรัสและสิ่งแปลกปลอมเข้าสู่ทางเดินหายใจส่วนลึกได้ลดลงด้วย (แต่ไม่ได้ช่วยอะไรมากขนาดนั้น)
.
🤧 แต่ในจักรวาลของชาวภูมิแพ้ ศัตรูที่สู้มันไม่ได้ทำอันตรายอะ หรือไม่ก็ไม่ต้องใช้ภูมิคุ้มกันเลย ใช้การจาม ใช้เมือกก็พอแล้ว เช่น ไรฝุ่นหรือเกสร
แต่ระบบดันเข้าใจผิด ไปเรียกทีมสู้กับหนอนพยาธิอย่าง Th2 (T helper 2 cell) ไปสั่งให้ B cell สร้างอาวุธชื่อ IgE
แล้วทีนี้ Th2 ก็เรียกทัพแนวหน้ามา แต่ละคนก็ถือ IgE เจอสารที่แพ้ปุ๊บ เอาเลย ระดมยิงกันเต็มที่ จึงทำให้เจอปรากฎการณ์คล้ายกับตอนที่เราเป็นหวัดคือจมูกตัน น้ำมูกไหล ฯลฯ
📝 สรุปคือระบบป้องกันมันทำงานกับสิ่งที่ไม่ควรไปยุ่ง เหมือน รปภ. เห็นรูปปั้นเสือน่ารักๆ แล้วคิดว่าเป็นเสือจริง แล้วเปิดโหมดต่อสู้เต็มที่ ทำให้เกิดอาการทั้งๆ ที่จริงไม่มีภัยอะไรเลย
.
🧑🔬 แล้วทำไมบางคนจามน้ำมูกเด่น แต่บางคนตันเด่น มันขึ้นกับตัวกลางการอักเสบที่นำเกมค่ะ แต่ละคนในดงสนามรบเด่นต่างกัน
✅ histamine เด่น → คัน จาม น้ำมูก
✅ leukotriene เด่น → บวม และตันนำ
✅ โครงสร้างจมูกแคบ → บวมเล็กน้อยก็อึดอัดมาก
⚠️ อย่างไรก็ตาม ถ้าตันข้างเดียว เป็นซ้ำๆ หรือมีอาการแปลก เช่น เลือดออก เจ็บ หรือกลิ่นผิดปกติ อาจไม่ใช่ภูมิแพ้ แต่อาจเป็นก้อนเนื้อ (nasal polyp) หรือความผิดปกติอื่น ควรไปตรวจให้ชัด
.
ดังนั้นให้จมูกตันเด่นๆ อยากให้รีบรักษาภูมิแพ้แบบเป็นองค์รวมนะคะ ยาใช้แต่ยาแก้แพ้อย่างเดียว ถ้าเริ่มเป็นบ่อยเป็นถี่ จนนอนอ้าปากหายใจแล้ว ควรรักษาให้ครบ พบแพทย์ คุมอาการด้วยยาพ่นสเตียรอยด์ ล้างน้ำเกลือด้วยจมูก ออกกำลังกาย นอนพอ ฯลฯ และถ้าสุดวิสัยจริงๆ ถึงจะพ่นยาพ่นจมูกที่ลดบวมแบบฉับไว เพราะใช้ติดกันเกิน 3-5 วัน ระวังโยโย่จ้าาาาา
อ่านต่อเพิ่มได้ที่นี่ครับ
CR.
Manifia
ใครเป็นภูมิแพ้หนัก จมูกชอบตัน จนต้องหายใจทางปาก!! แก้ยังไงลองมาแชร์สักหน่อยนะครับ
ทำไมจมูกชอบตัน?
ชาวภูมิแพ้มีหลายสาย สายน้ำท่วม น้ำมูกไหล จามจัดๆ กับสายตัน ตันแมร่งอยู่นั่น จนนอนอ้าปาก บางคนก็ผสมกัน
วันนี้จะมาพูดอาการจมูกตันฮะ ซึ่งทรมานมาก เป็นตอนนอนคือหายใจทางปากจน ปากแห้งหมดอะ บางคนนอนหลับไม่สนิทด้วย
.
📝 จริงๆ แล้วจมูกเราไม่ใช่แค่ท่อผ่านอากาศ แต่มันคือด่านหน้าของระบบป้องกัน ด้านในมีเยื่อบุ และขนเล็กๆๆๆๆ (cilia) คอยดักจับฝุ่น เชื้อโรค พร้อมมีเมือก (mucus) เคลือบไว้ให้สิ่งแปลกปลอมติดอยู่ แล้วค่อยพัดออกไป
เมื่อมีสิ่งแปลกปลอมเข้ามา ระบบจะเปิด reflex ทันที เช่น การจาม (sneeze reflex) เพื่อดีดสิ่งนั้นออก และเพิ่มการสร้างเมือกเพื่อดักจับ พร้อมกับเพิ่มเลือดมาเลี้ยงบริเวณนั้น ทำให้ผนังบวมขึ้น
.
🔴 อาการ “ตัน” ที่เรารู้สึก จึงไม่ได้เกิดแบบสุ่ม แต่มาจากเส้นเลือดขยายและผนังบวม (vasodilation + edema) ช่องทางเดินอากาศที่เคยโล่งถูกบีบให้แคบลง ซึ่งเป็นผลจากการที่ภายในผนังของจมูกกำลังมีภูมิคุ้มกันต่อสู้เพื่อเราอยู่
อย่างเช่นตอนเราเป็นหวัด เชื้อไวรัสเข้ามา → เยื่อบุอักเสบ → บวม → ตัน ซึ่งที่ผนังบวมๆ นั้นเต็มไปด้วย NK cell, CD8+ T cell กำลังปะทะกับฝูงไวรัส และบางครั้งการบวมจนจะปิดก็ ‘อาจจะ’ ช่วยให้ไวรัสและสิ่งแปลกปลอมเข้าสู่ทางเดินหายใจส่วนลึกได้ลดลงด้วย (แต่ไม่ได้ช่วยอะไรมากขนาดนั้น)
.
🤧 แต่ในจักรวาลของชาวภูมิแพ้ ศัตรูที่สู้มันไม่ได้ทำอันตรายอะ หรือไม่ก็ไม่ต้องใช้ภูมิคุ้มกันเลย ใช้การจาม ใช้เมือกก็พอแล้ว เช่น ไรฝุ่นหรือเกสร
แต่ระบบดันเข้าใจผิด ไปเรียกทีมสู้กับหนอนพยาธิอย่าง Th2 (T helper 2 cell) ไปสั่งให้ B cell สร้างอาวุธชื่อ IgE
แล้วทีนี้ Th2 ก็เรียกทัพแนวหน้ามา แต่ละคนก็ถือ IgE เจอสารที่แพ้ปุ๊บ เอาเลย ระดมยิงกันเต็มที่ จึงทำให้เจอปรากฎการณ์คล้ายกับตอนที่เราเป็นหวัดคือจมูกตัน น้ำมูกไหล ฯลฯ
📝 สรุปคือระบบป้องกันมันทำงานกับสิ่งที่ไม่ควรไปยุ่ง เหมือน รปภ. เห็นรูปปั้นเสือน่ารักๆ แล้วคิดว่าเป็นเสือจริง แล้วเปิดโหมดต่อสู้เต็มที่ ทำให้เกิดอาการทั้งๆ ที่จริงไม่มีภัยอะไรเลย
.
🧑🔬 แล้วทำไมบางคนจามน้ำมูกเด่น แต่บางคนตันเด่น มันขึ้นกับตัวกลางการอักเสบที่นำเกมค่ะ แต่ละคนในดงสนามรบเด่นต่างกัน
✅ histamine เด่น → คัน จาม น้ำมูก
✅ leukotriene เด่น → บวม และตันนำ
✅ โครงสร้างจมูกแคบ → บวมเล็กน้อยก็อึดอัดมาก
⚠️ อย่างไรก็ตาม ถ้าตันข้างเดียว เป็นซ้ำๆ หรือมีอาการแปลก เช่น เลือดออก เจ็บ หรือกลิ่นผิดปกติ อาจไม่ใช่ภูมิแพ้ แต่อาจเป็นก้อนเนื้อ (nasal polyp) หรือความผิดปกติอื่น ควรไปตรวจให้ชัด
.
ดังนั้นให้จมูกตันเด่นๆ อยากให้รีบรักษาภูมิแพ้แบบเป็นองค์รวมนะคะ ยาใช้แต่ยาแก้แพ้อย่างเดียว ถ้าเริ่มเป็นบ่อยเป็นถี่ จนนอนอ้าปากหายใจแล้ว ควรรักษาให้ครบ พบแพทย์ คุมอาการด้วยยาพ่นสเตียรอยด์ ล้างน้ำเกลือด้วยจมูก ออกกำลังกาย นอนพอ ฯลฯ และถ้าสุดวิสัยจริงๆ ถึงจะพ่นยาพ่นจมูกที่ลดบวมแบบฉับไว เพราะใช้ติดกันเกิน 3-5 วัน ระวังโยโย่จ้าาาาา
อ่านต่อเพิ่มได้ที่นี่ครับ
CR.Manifia