พามารู้จักเหตุการณ์ Tauredunum event เมื่อสึนามิไม่ได้เกิดในทะเล แต่กลับเกิดในแหล่งน้ำปิดอย่างทะเลสาบ

กระทู้สนทนา

ธรณีวิทยา ภูมิศาสตร์ คลื่นสึนามิ วิทยาศาสตร์ หน้าต่างโลก

เวลาพูดถึงสึนามิ คนเรามักจะคิดว่าเกิดขึ้นในทะเล มหาสมุทร

แต่ว่าสึนามิที่จะนำมาแบ่งปันในวันนี้
เป็นสึนามิที่เกิดขึ้นในทะเลสาบแห่งหนึ่งในสวิตเซอร์แลนด์ ไม่ได้เกิดขึ้นในทะเล

ว่าแต่ว่ามันเกิดขึ้นได้ยังไง สาเหตุคืออะไร มาดูกันเลยครับ

พาพันขยัน

เหตุการณ์ Tauredunum event ( เทาเรดูนุม ตามภาษาเยอรมัน )
เกิดขึ้นในปีคศ 563 หรือในพศ 1106 ในบริเวณทะเลสาบเจนีวา ( Lake Geneva ) ในสวิตเซอร์แลนด์

สาเหตุนั้นเกิดจากภูเขาขนาดใหญ่โตมหึมาที่อยู่บริเวณใกล้กับทะเลสาบ
ได้ถล่มลงอย่างรุนแรงในรูปแบบแลนด์สไลด์ ( Landslide )
ส่งผลให้เกิดดินถล่มใต้น้ำอย่างรุนแรง
ก่อให้เกิดคลื่นยักษ์ซัดไปทั่วทะเลสาบ กวาดหมู่บ้านต่าง ๆ บนชายฝั่ง
และพัดเข้าใส่เมืองเจนีวาด้วยกำลังมหาศาล จนกำแพงเมืองพังทลายและคร่าชีวิตผู้คนจำนวนมาก

โดยบางพื้นที่คลื่นสูงถึง 13-16 เมตรเลยทีเดียว ( ความสูง ประมาณตึก 4-5 ชั้น )

งานวิจัยที่ตีพิมพ์ในเดือนตุลาคม 2555
ชี้ให้เห็นว่าเหตุการณ์ดินถล่มที่เทาเรดูนุม (Tauredunum)
เป็นสาเหตุของการพังทลายของตะกอนที่สะสมอยู่บริเวณจุดที่แม่น้ำโรน (Rhône)ไหลลงสู่ทะเลสาบเจนีวา (Lake Geneva)
ส่งผลให้เกิดโคลนถล่มใต้น้ำครั้งใหญ่ ซึ่งเคลื่อนย้ายตะกอนหลายร้อยล้านลูกบาศก์เมตร
และก่อให้เกิดคลื่นสึนามิสูงถึง 16 เมตร (52 ฟุต) ที่พัดเข้าสู่เจนีวาภายในเวลาประมาณ 70 นาที ( 1 ชั่วโมง 10 นาที )

บริเวณที่คาดว่าจะเป็นจุดเกิดเหตุแลนด์สไลด์เทาเรดูนุม อยู่ทางด้านขวาสุดของภาพนี้

อีกภาพหนึ่งบริเวณดังกล่าว อีกฝั่งของทะเลสาบเจนีวา

มีหลักฐานว่าเคยเกิดดินถล่มก่อนหน้านี้มาแล้วถึง 4 ครั้ง
ซึ่งบ่งชี้ว่าสึนามิอาจเป็นปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นซ้ำ ๆ ในทะเลสาบเจนีวา

มีการคาดการณ์ว่าเหตุการณ์เช่นนี้มีโอกาสที่จะเกิดขึ้นอีกครั้ง โดยจะมีผลกระทบรุนแรงกว่ามาก
เนื่องจากมีผู้คนอาศัยอยู่ในพื้นที่ที่อาจได้รับผลกระทบมากขึ้น
และ เนื่องจากคนส่วนใหญ่ไม่คุ้นเคยกับแนวคิดเรื่องสึนามิที่เกิดขึ้นในแหล่งน้ำปิดที่ไม่มีทางออกสู่ทะเล จึงไม่ตระหนักถึงอันตรายดังกล่าว

มีการตั้งสมมติฐานว่า ผลกระทบจากดินถล่มที่เทาเรดูนุมทำให้ชั้นตะกอนบริเวณปากแม่น้ำโรนได้รับผลกระทบ
ส่งผลให้ตะกอนพังทลายและก่อให้เกิดคลื่นสึนามิขนาดใหญ่

จากการจำลองด้วยคอมพิวเตอร์ พบว่าคลื่นที่เกิดจากการพังทลายจะมีขนาดสูงถึง 16 เมตร ( ในบางพื้นที่ )
และ เคลื่อนที่ไปทั่วทะเลสาบภายในเวลา 70 นาที

คลื่นพัดเข้าใส่เมืองโลซานน์ ( Lausanne ) ภายในเวลาเพียง 15 นาที ด้วยความสูงประมาณ 13 เมตร
แต่ความเสียหายที่เกิดขึ้นจะจำกัด เนื่องจากเมืองตั้งอยู่บนชายฝั่งที่มีความลาดชันสูง
ส่วนเมืองเจนีวา ( Geneva ) ได้รับความเสียหายหนักกว่ามาก
ด้วยเป็นที่ราบและอยู่ปลายสุดของทะเลสาบรูปทรงกรวย เป็นส่วนที่ทะเลสาบแคบที่สุด
ทำให้กำลังของคลื่นรุนแรงมาก โดยคลื่นที่มีพัดเข้าถล่มเมืองเจนีวา นั้นสูงถึง 8 เมตร

คลื่นที่มีความสูงขนาดนี้ย่อมก่อให้เกิดความเสียหายอย่างที่ผู้บันทึกเหตุการณ์ได้บรรยายไว้
เมืองอื่นๆ ตามแนวชายฝั่งทะเลสาบก็ได้รับผลกระทบจากคลื่นเช่นกัน

โดยที่เมืองเอวิยอง-เลส์-แบงส์ ( Evian-les-Bains ) ได้รับผลกระทบจากคลื่นสูง 8 เมตร
เมืองโธนอน-เลส์-แบงส์ (Thonon-les-Bains ) ได้รับผลกระทบจากคลื่นสูง 6 เมตร
และเมืองนียง ( Nyon ) ได้รับผลกระทบจากคลื่นสูง 4 เมตร
คลื่นนั้นเคลื่อนที่ด้วยความเร็วประมาณ 70 กิโลเมตรต่อชั่วโมง ทำให้ผู้ที่อยู่บนชายฝั่งมีเวลาหนีน้อยมาก

ภาพนี้ เป็นภาพที่อธิบายถึงระยะเวลาในการเดินทางและการเดินทางของคลื่นสึนามิ
ตัวเลขสีแดง คือ นาที
จุดสีเขียว คือ บริเวณที่ภูเขาขนาดใหญ่ถล่มลงมา
สีเหลือง คือรายชื่อเมืองดังกล่าวที่ได้รับผลกระทบ

ซ้ายสุดของทะเลสาบคือ เมืองเจนีวา ( Geneva ) ขวาสุดของทะเลสาบคือเมืองมงเทรอส์ ( Montreux )

ภาพเมือง มงเทรอส์ ( Montreux ) ในฝั่งตรงข้ามของทะเลสาบ
ภาพนี้ถ่ายจากยอดเขา บริเวณใกล้เคียงกับภูเขาเทาเรดูนุมที่ถล่มลงมา
แม่น้ำโรนที่ไหลลงทะเลสาบเจนีวาอยู่ขวามือของภาพ

ที่น่าสนใจคือ ทีมวิจัยยังพบหลักฐานของชั้นตะกอนน้ำลึกเก่า 4 ชั้น
ซึ่งบ่งชี้ว่าการยุบตัวดังกล่าวเป็นเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นซ้ำ ๆมาแล้ว
นับตั้งแต่ทะเลสาบเจนีวาก่อตัวขึ้นในช่วงปลายยุคน้ำแข็งครั้งสุดท้ายเมื่อประมาณ 19,000 ปีก่อน
ยังไม่ทราบแน่ชัดว่าเหตุการณ์ลักษณะนี้ เกิดขึ้นบ่อยเพียงใด –
ฉะนั้น จึงจำเป็นต้องมีการวิจัยเพิ่มเติมเพื่อตอบคำถามนี้

นักวิจัย Guy Simpson ( กาย ซิมป์สัน )
กล่าวว่า “มันเคยเกิดขึ้นมาก่อนแล้วอย่างแน่นอน และผมคิดว่าเราสามารถคาดได้ว่ามันอาจจะเกิดขึ้นอีกครั้งในอนาคต”

หากเกิดขึ้นอีกครั้งในอนาคต
ความรุนแรงจะรุนแรงกว่าที่เคยเกิดขึ้นในปีคศ 563 ( พศ 1106 ) เป็นอย่างมาก
เพราะในปัจจุบัน พื้นที่รอบทะเลสาบมีประชากรอาศัยอยู่นับล้านคน

มีเมืองใหญ่หลายเมืองของสวิตเซอร์แลนด์ ตั้งอยู่ในบริเวณรอบทะเลสาบ ได้แก่ นครเจนีวา นครโลซานน์

ทัศนียภาพของทะเลสาบเจนีวา