ค่าการกลั่น คืออะไร

กระทู้คำถาม

เศรษฐกิจ น้ำมันเชื้อเพลิง การเงิน การลงทุน ธุรกิจพลังงาน

ทำความเข้าใจ “ค่าการกลั่น” ที่ไม่ใช่ “กำไรสุทธิ”!!
.
ในช่วงที่สถานการณ์พลังงานโลกมีความผันผวน ตัวเลข “ค่าการกลั่น” ได้กลายเป็นประเด็นที่ถูกพูดถึงอย่างกว้างขวาง โดยเฉพาะเมื่อมีการปรับตัวสูงขึ้น เช่นช่วงก่อนหน้านี้ที่มีการประกาศขยับค่าการกลั่น จาก 2 บาทต่อลิตร เป็น 6 บาทต่อลิตร ทำให้เกิดคำถามสำคัญในสังคมว่า ตัวเลขที่เพิ่มขึ้นนี้คืออะไร? ใช่กำไรมหาศาลของโรงกลั่นน้ำมันหรือไม่?
.
ค่าการกลั่นคืออะไร? ใช่กำไรจริงหรือ?
ค่าการกลั่น หรือ Gross Refining Margin (GRM) คือตัวชี้วัดเบื้องต้นที่สะท้อนส่วนต่างระหว่างราคาน้ำมันสำเร็จรูปที่กลั่นออกมาได้ กับราคาน้ำมันดิบอ้างอิง อย่างไรก็ตาม ส่วนต่างนี้ยังไม่ใช่ “กำไรสุทธิ” ของโรงกลั่น เนื่องจากตัวเลขนี้ยังไม่ได้หักต้นทุนการดำเนินงานและค่าใช้จ่ายอื่นๆ อีกหลายด้าน
.
ทำไมช่วงวิกฤตค่าการกลั่นถึงสูงขึ้น?
สาเหตุหลักมาจากความตึงเครียดทางภูมิรัฐศาสตร์ เช่น ความขัดแย้งในตะวันออกกลาง ซึ่งส่งผลกระทบต่อความเสี่ยงด้านอุปทานและเส้นทางขนส่งน้ำมัน ความกังวลเหล่านี้ส่งผลให้ราคาน้ำมันสำเร็จรูป โดยเฉพาะน้ำมันดีเซล ปรับตัวสูงขึ้นเร็วกว่าราคาน้ำมันดิบที่เป็นวัตถุดิบ เมื่อส่วนต่างราคากว้างขึ้น ค่าการกลั่นจึงพุ่งสูงขึ้นกว่าสภาวะปกติ
.
ต้นทุนแฝงที่มองไม่เห็น: เมื่อค่าการกลั่นสูง แต่ต้นทุนก็สูงตาม
แม้ตัวเลขค่าการกลั่นจะดูสูงขึ้น แต่ในภาวะวิกฤตโรงกลั่นต้องแบกรับต้นทุนที่เพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญในหลายส่วน ได้แก่:
.
- ค่าระวางเรือ (Freight): ความไม่แน่นอนของเส้นทางเดินเรือทำให้ค่าระวางเรือบางเส้นทางปรับเพิ่มขึ้น มีรายงานว่าในบางครั้งค่าระวางสามารถปรับเพิ่มขึ้นได้มากกว่า 800% จากเวลาปกติ ซึ่งกระทบต่อไทยที่ต้องนำเข้าน้ำมันดิบเป็นหลัก