ทำไมแผลเป็นตอนโตถึงทิ้งรอยนาน? เมื่อร่างกายซ่อมแซมตัวเองช้าลง เราต้องช่วยอย่างไร

กระทู้สนทนา

สุขภาพกาย Skin Care ความงาม คลินิกความงาม ผลิตภัณฑ์ดูแลผิว

หลายคนคงเคยสงสัยว่า ทำไมตอนเป็นเด็กหกล้มเข่าถลอกไม่กี่วันสะเก็ดก็หลุด ผิวกลับมาเนียนใสเหมือนเดิม แต่พอเข้าสู่วัยผู้ใหญ่ แค่รอยแมวข่วนหรือสิวเม็ดเดียวกลับทิ้งรอยดำรอยแดงไว้นานนับเดือน หรือบางครั้งกลายเป็นแผลเป็นนูนถาวร นั่นเป็นเพราะ "โรงงานซ่อมแซมร่างกาย" ของเราเริ่มทำงานในโหมดประหยัดพลังงานและขาดวัตถุดิบสำคัญไปตามกาลเวลาครับ

สาเหตุการเกิดแผลเป็นในร่างกาย (กลไกภายใน) : เมื่อเกิดแผล ร่างกายจะมีกระบวนการซ่อมแซม 4 ระยะ ซึ่งในผู้ใหญ่จะมีความผิดปกติเกิดขึ้นดังนี้:

          • กระบวนการอักเสบ (Inflammation) ลากยาว: ในผู้ใหญ่ ระบบภูมิคุ้มกันตอบสนองช้าแต่รุนแรง ทำให้เกิดการอักเสบนานขึ้น ซึ่งการอักเสบที่นานคือตัวการหลักที่ทำให้เกิดพังผืดหรือแผลเป็นนูน
          • การสร้างคอลลาเจนที่ไร้ระเบียบ: ร่างกายผู้ใหญ่ผลิตคอลลาเจนน้อยลง และคอลลาเจนที่สร้างใหม่เพื่อปิดแผลมักจะเรียงตัวแบบขยุ้ม (Disorganized) ไม่เรียงเป็นระเบียบเหมือนผิวเดิม
          • การขาดความชุ่มชื้น (TEWL): ผิวผู้ใหญ่สูญเสียน้ำง่ายกว่า (Transepidermal Water Loss) เมื่อแผลแห้งเกินไป เซลล์ผิวใหม่จะเคลื่อนตัวมาปิดแผลได้ยาก ทำให้แผลหายช้าและทิ้งรอย

##########################

ลักษณะการเกิดแผลเป็นตามช่วงอายุ

วิธีแก้ไขและรักษา
          • การใช้แผ่นซิลิโคนเจล (Silicone Sheet): ช่วยรักษาความชุ่มชื้นและกดทับไม่ให้คอลลาเจนสร้างตัวนูนเกินไป
          • ยาทากลุ่มหอมแดง (Allium Cepa): ช่วยยับยั้งการสร้างพังผืดและลดรอยแดง
          • เลเซอร์ (V-Beam / Picosecond): เพื่อทำลายเส้นเลือดที่ผิดปกติในแผลแดง และกระตุ้นการสร้างคอลลาเจนใหม่ในแผลหลุม
          • การฉีดสเตียรอยด์: สำหรับแผลเป็นนูนหรือคีลอยด์ เพื่อให้พังผืดยุบตัวลง

อาหารเสริมที่แนะนำ
          • Vitamin C: ตัวช่วยหลักในการสังเคราะห์คอลลาเจนและช่วยให้ผนังเส้นเลือดแข็งแรง
          • Zinc (สังกะสี): แร่ธาตุสำคัญที่ช่วยในการแบ่งเซลล์ใหม่เพื่อปิดปากแผล
          • Protein / Amino Acids: โดยเฉพาะ Arginine และ Glutamine ซึ่งเป็นวัตถุดิบในการสร้างเนื้อเยื่อใหม่
          • Astaxanthin: ช่วยลดการอักเสบในระดับเซลล์และปกป้องคอลลาเจนเดิมไม่ให้ถูกทำลาย

การดูแลตนเอง และการพบแพทย์
          • ห้ามแกะเกา: การแกะสะเก็ดแผลคือการขัดขวางการสร้างผิวใหม่และเพิ่มความเสี่ยงติดเชื้อ
          • รักษาความชุ่มชื้น: ควรทา Petroleum Jelly หรือขี้ผึ้งวาสลีนเพื่อให้แผลไม่แห้งกรัง
          • กันแดดสำคัญมาก: รอยแผลใหม่จะไวต่อแสงแดดมาก หากไม่ทากันแดด รอยแดงจะกลายเป็นรอยดำถาวร (PIH)
          • ควรพบแพทย์เมื่อ: แผลมีอาการบวมแดงร้อน มีหนอง (ติดเชื้อ) หรือแผลเริ่มนูนแข็งและมีอาการคัน/เจ็บมากขึ้น

การมีแผลเป็นเมื่ออายุมากขึ้นไม่ใช่เรื่องน่าอาย แต่มันคือสัญญาณที่บอกว่าร่างกายเราต้องการการดูแลที่ "ประณีต" มากขึ้นครับ การเข้าใจกลไกและรีบดูแลตั้งแต่แผลเริ่มปิด จะช่วยให้ผิวของเรายังคงดูดีและแข็งแรงไปอีกนาน

_{ที่มาข้อมูล:}
_•_{American Academy of Dermatology (AAD) - Wound healing and aging.}
_•_{Journal of Clinical and Aesthetic Dermatology.}
_•_{Mayo Clinic - Scar treatments.}