สวัสดีครับเพื่อนๆสมาชิก วันนี้ผมขอสวมวิญญาณสายสืบแกะรอยสิ่งของชิ้นหนึ่งที่เกือบจะกลายเป็นอันตรายเงียบในบ้าน มันคือพัดลมลายการ์ตูนมินเนี่ยนสุดห่วยที่ผมได้มาจากการจับฉลากเมื่อปี 62 หลายคนอาจจะมองว่ามันก็แค่พัดลมแถมพัดลมแจก แต่ในฐานะช่างสงสัยที่คลุกคลีกับงานเทคนิคมานาน ผมบอกเลยว่าเบื้องหลังความน่ารักนี้มันมีเงื่อนงำที่น่ากังวลซ่อนอยู่เยอะมากครับ
จุดเริ่มต้นของการสืบสวนครั้งนี้เกิดจากการที่ผมลองหยิบมันออกมาใช้งานหลังจากเก็บลืมไว้ในตู้มานานหลายปี ทั้งที่สถิติการใช้งานของผมก็น้อยแบบไม่น่าเชื่อ คือเดือนหนึ่งเปิดแค่ 2 วัน วันละแค่ครึ่งชั่วโมงเองนะ แต่สัมผัสแรกที่ได้รับมันไม่ปกติครับใช้มาได้ไม่นานเปิดไม่ติดครับทุกเบอร์เหมือนขดลวดขาด ผมเลยเริ่มสำรวจตั้งแต่ "ข้างกล่อง" ไปยันตัวตนของบริษัทที่ผลิตมันขึ้นมา พอพลิกดูรายละเอียดข้างกล่อง ผมพยายามจะหาที่มาที่ไปให้ชัดเจนว่าพัดลมมินเนี่ยนตัวนี้มันมาจากบริษัทไหนกันแน่ ผมลองค้นหาข้อมูลบริษัทและเว็บไซต์ที่ระบุไว้ข้างกล่อง แต่ผลลัพธ์ที่ได้กลับทำให้ผมแปลกใจเข้าไปใหญ่ เพราะมันเหมือนกับการไล่ตาม สายลม หรือเงาที่จับต้องไม่ได้ครับ เว็บไซต์ที่เขียนไว้ดูเหมือนจะเข้าไม่ได้ หรือไม่ก็ไม่ได้มีข้อมูลที่เป็นชิ้นเป็นอัน และพอลองเปิด Google Maps เพื่อจะส่องดูว่าออฟฟิศหรือโรงงานเขาตั้งอยู่ตรงไหนตามที่อยู่ที่แจ้งไว้ ปรากฏว่าค้นหายังไงก็ไม่เจอครับ มันไม่มีหมุดหมาย ไม่มีตัวตนที่ชัดเจนในพิกัดนั้นจริงๆ ทำให้ผมตั้งข้อสงสัยว่านี่คือบริษัทที่ตั้งขึ้นมาลอยๆ เพื่อรับของจากจีนมาตีแบรนด์ขายอย่างเดียวหรือเปล่า เพราะความรับผิดชอบและมาตรฐานมันดูตรวจสอบได้ยากมากตั้งแต่จุดนี้
พอสืบจากภายนอกไม่เจอ ผมเลยต้องใช้วิธี ผ่าพิสูจน์เพื่อดูหลักฐานจากภายในแทนครับ ผมเริ่มลงมือรื้อโครงสร้างพลาสติกสีเหลืองนั่นออก และนั่นคือจุดที่ความจริงเริ่มปรากฏชัดขึ้นทีละชิ้น ผมขอเริ่มจากหัวใจหลักอย่างตัวมอเตอร์และทุ่นก่อนเลยนะครับ เมื่อผมรื้อทุ่นมอเตอร์หรือ Rotor ออกมา งานกลึงมันหยาบกร้านมากครับ รอยกลึงที่เห็นชัดเจนมันสะท้อนถึงการลดต้นทุนขีดสุด บาลานซ์ไม่ต้องพูดถึงครับ การที่งานกลึงหยาบขนาดนี้มันทำให้เกิดการสั่นสะเทือนเวลาหมุน ซึ่งนำไปสู่เสียงดังรบกวนและความร้อนที่เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว และพอลอง X-ray เจาะลึกไปที่ระบบจุดหมุนที่เป็นหัวใจของการเคลื่อนที่ ผมพบว่ามันเป็นระบบ "บูชเหล็กเกรดต่ำ" ที่ประคองอยู่บนโครงพลาสติกบางๆ เท่านั้นครับ จุดนี้แหล่ะครับที่เป็นกับดักสำคัญ เพราะในพัดลมมาตรฐานอย่าง Sharp หรือ Mitsubishi เขาจะใช้บูชทองแดงผสมหรือตลับลูกปืนที่มีความทนทานต่อความร้อนสูง แต่พัดลมมินเนี่ยนตัวนี้ใช้พลาสติกเป็นตัวประคองบูช ลองนึกภาพตามนะครับ เมื่อมอเตอร์เดินเครื่อง ความร้อนจะส่งผ่านแกนไปที่บูช พอพลาสติกที่ประคองบูชได้รับความร้อนสะสม มันก็จะเริ่มนิ่มและเสียศูนย์ทันที พอบูชเสียศูนย์ แกนมอเตอร์ก็เอียง พอมันเอียงปุ๊บมอเตอร์ก็จะเริ่มฝืดและครางหึ่งๆ จนสุดท้ายก็หยุดหมุนและไหม้ไปในที่สุด
หลักฐานชิ้นต่อมาคือขดลวดครับ (Stator) เมื่อผมคลี่ดูเนื้อใน ขดลวดพันมาหลวมมากจริงๆ ครับ งานพันลวดแบบนี้เห็นแล้วเหนื่อยใจแทน น้ำยาอาบวานิชที่ควรจะหนาแน่นเพื่อป้องกันการช็อตรอบกลับดูบางเบา แถมผมยังเจอรอยสนิมขึ้นที่ตัวแผ่นเหล็กประกับมอเตอร์ ทั้งที่ตัวพัดลมเองสภาพภายนอกยังดูใหม่กิ๊กและใช้งานน้อยมาก การที่สนิมขึ้นในจุดที่ควรจะได้รับการปกป้องแบบนี้ มันบ่งบอกถึงคุณภาพเหล็กที่ต่ำและการเคลือบผิวที่แทบจะไม่มีประสิทธิภาพเลยครับ งานประกอบแบบนี้มันเหมือนระเบิดเวลาที่รอแค่วันที่จะทำงานหนักขึ้นอีกนิดแล้วก็พัง
ต่อมาผมขยับไปดูที่ระบบสายไฟและการต่อเชื่อมภายในครับ เส้นสายไฟนี่บางจนผมนึกว่าเป็นสายหูฟังมากกว่าสายไฟเครื่องใช้ไฟฟ้าที่ต้องรับแรงดัน 220V การบัดกรีและการเข้าหัวสายไฟทำได้น่ากลัวมากครับ ไม่มีปลอกฉนวนที่ได้มาตรฐานหรือการเก็บงานที่เรียบร้อยแบบพัดลมแบรนด์ที่เราคุ้นเคยกัน มันคือการต่อแบบ ขอไปทีเพื่อให้มันหมุนส่งงานได้เท่านั้น ถ้าเกิดความร้อนสูงขึ้นมานิดเดียว สายพวกนี้มีโอกาสละลายและเกิดการลัดวงจรได้สูงมาก นี่คือความจริงที่ซ่อนอยู่ภายใต้ความน่ารักของมินเนี่ยนที่หลายคนอาจจะซื้อให้ลูกหลานใช้ในห้องนอน โดยหารู้ไม่ว่าไส้ในมันเปราะบางขนาดไหนตรงกับสุภาษิตว่าสวยแต่รูปจูบไม่หอม
เมื่อนำข้อมูลที่ผมสืบได้มาเปรียบเทียบกับพัดลมที่บ้าน ไม่ว่าจะเป็น Sharp, Mitsubishi หรือแม้แต่ Hatari ผมเห็นความต่างที่ชัดเจนแบบคนละชั้นครับ อย่าง Sharp ที่ผมใช้เป็นตัวหลักในบ้านเนี่ย ถึงหน้าตาเขาจะดูเรียบๆ ไม่หวือหวาแต่ไส้ในเขารถถังดีๆ นี่เองครับ มอเตอร์เขาพันมาแน่นหนา วัสดุประคองแกนมีความมั่นคงกว่าเยอะ หรือ Mitsubishi ที่ผมชอบเป็นพิเศษในเรื่องความนิ่งเงียบ นั่นก็เพราะงานกลึงทุ่นและบาลานซ์เขาทำมาเป๊ะกว่าไอ้เจ้ามินเนี่ยนนี้ไม่รู้กี่เท่า แม้แต่ Hatari ที่หลายคนชอบบ่นว่าเสียบ่อย แต่ถ้าเปิดดูไส้ในจริงๆ มอเตอร์เขาก็ยังเป็นงานมาตรฐาน มอก. ที่ดีกว่าพัดลมโนเนมพวกนี้เยอะครับ
เตือน!! ก่อนคิดจะซื้อเครื่องใช้ไฟฟ้าที่ผลิตจากจีนที่ไม่มีหมายรับรองคุณภาพและเกรดต่ำ อันตรายอย่างเงียบๆ
จุดเริ่มต้นของการสืบสวนครั้งนี้เกิดจากการที่ผมลองหยิบมันออกมาใช้งานหลังจากเก็บลืมไว้ในตู้มานานหลายปี ทั้งที่สถิติการใช้งานของผมก็น้อยแบบไม่น่าเชื่อ คือเดือนหนึ่งเปิดแค่ 2 วัน วันละแค่ครึ่งชั่วโมงเองนะ แต่สัมผัสแรกที่ได้รับมันไม่ปกติครับใช้มาได้ไม่นานเปิดไม่ติดครับทุกเบอร์เหมือนขดลวดขาด ผมเลยเริ่มสำรวจตั้งแต่ "ข้างกล่อง" ไปยันตัวตนของบริษัทที่ผลิตมันขึ้นมา พอพลิกดูรายละเอียดข้างกล่อง ผมพยายามจะหาที่มาที่ไปให้ชัดเจนว่าพัดลมมินเนี่ยนตัวนี้มันมาจากบริษัทไหนกันแน่ ผมลองค้นหาข้อมูลบริษัทและเว็บไซต์ที่ระบุไว้ข้างกล่อง แต่ผลลัพธ์ที่ได้กลับทำให้ผมแปลกใจเข้าไปใหญ่ เพราะมันเหมือนกับการไล่ตาม สายลม หรือเงาที่จับต้องไม่ได้ครับ เว็บไซต์ที่เขียนไว้ดูเหมือนจะเข้าไม่ได้ หรือไม่ก็ไม่ได้มีข้อมูลที่เป็นชิ้นเป็นอัน และพอลองเปิด Google Maps เพื่อจะส่องดูว่าออฟฟิศหรือโรงงานเขาตั้งอยู่ตรงไหนตามที่อยู่ที่แจ้งไว้ ปรากฏว่าค้นหายังไงก็ไม่เจอครับ มันไม่มีหมุดหมาย ไม่มีตัวตนที่ชัดเจนในพิกัดนั้นจริงๆ ทำให้ผมตั้งข้อสงสัยว่านี่คือบริษัทที่ตั้งขึ้นมาลอยๆ เพื่อรับของจากจีนมาตีแบรนด์ขายอย่างเดียวหรือเปล่า เพราะความรับผิดชอบและมาตรฐานมันดูตรวจสอบได้ยากมากตั้งแต่จุดนี้
พอสืบจากภายนอกไม่เจอ ผมเลยต้องใช้วิธี ผ่าพิสูจน์เพื่อดูหลักฐานจากภายในแทนครับ ผมเริ่มลงมือรื้อโครงสร้างพลาสติกสีเหลืองนั่นออก และนั่นคือจุดที่ความจริงเริ่มปรากฏชัดขึ้นทีละชิ้น ผมขอเริ่มจากหัวใจหลักอย่างตัวมอเตอร์และทุ่นก่อนเลยนะครับ เมื่อผมรื้อทุ่นมอเตอร์หรือ Rotor ออกมา งานกลึงมันหยาบกร้านมากครับ รอยกลึงที่เห็นชัดเจนมันสะท้อนถึงการลดต้นทุนขีดสุด บาลานซ์ไม่ต้องพูดถึงครับ การที่งานกลึงหยาบขนาดนี้มันทำให้เกิดการสั่นสะเทือนเวลาหมุน ซึ่งนำไปสู่เสียงดังรบกวนและความร้อนที่เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว และพอลอง X-ray เจาะลึกไปที่ระบบจุดหมุนที่เป็นหัวใจของการเคลื่อนที่ ผมพบว่ามันเป็นระบบ "บูชเหล็กเกรดต่ำ" ที่ประคองอยู่บนโครงพลาสติกบางๆ เท่านั้นครับ จุดนี้แหล่ะครับที่เป็นกับดักสำคัญ เพราะในพัดลมมาตรฐานอย่าง Sharp หรือ Mitsubishi เขาจะใช้บูชทองแดงผสมหรือตลับลูกปืนที่มีความทนทานต่อความร้อนสูง แต่พัดลมมินเนี่ยนตัวนี้ใช้พลาสติกเป็นตัวประคองบูช ลองนึกภาพตามนะครับ เมื่อมอเตอร์เดินเครื่อง ความร้อนจะส่งผ่านแกนไปที่บูช พอพลาสติกที่ประคองบูชได้รับความร้อนสะสม มันก็จะเริ่มนิ่มและเสียศูนย์ทันที พอบูชเสียศูนย์ แกนมอเตอร์ก็เอียง พอมันเอียงปุ๊บมอเตอร์ก็จะเริ่มฝืดและครางหึ่งๆ จนสุดท้ายก็หยุดหมุนและไหม้ไปในที่สุด
หลักฐานชิ้นต่อมาคือขดลวดครับ (Stator) เมื่อผมคลี่ดูเนื้อใน ขดลวดพันมาหลวมมากจริงๆ ครับ งานพันลวดแบบนี้เห็นแล้วเหนื่อยใจแทน น้ำยาอาบวานิชที่ควรจะหนาแน่นเพื่อป้องกันการช็อตรอบกลับดูบางเบา แถมผมยังเจอรอยสนิมขึ้นที่ตัวแผ่นเหล็กประกับมอเตอร์ ทั้งที่ตัวพัดลมเองสภาพภายนอกยังดูใหม่กิ๊กและใช้งานน้อยมาก การที่สนิมขึ้นในจุดที่ควรจะได้รับการปกป้องแบบนี้ มันบ่งบอกถึงคุณภาพเหล็กที่ต่ำและการเคลือบผิวที่แทบจะไม่มีประสิทธิภาพเลยครับ งานประกอบแบบนี้มันเหมือนระเบิดเวลาที่รอแค่วันที่จะทำงานหนักขึ้นอีกนิดแล้วก็พัง
ต่อมาผมขยับไปดูที่ระบบสายไฟและการต่อเชื่อมภายในครับ เส้นสายไฟนี่บางจนผมนึกว่าเป็นสายหูฟังมากกว่าสายไฟเครื่องใช้ไฟฟ้าที่ต้องรับแรงดัน 220V การบัดกรีและการเข้าหัวสายไฟทำได้น่ากลัวมากครับ ไม่มีปลอกฉนวนที่ได้มาตรฐานหรือการเก็บงานที่เรียบร้อยแบบพัดลมแบรนด์ที่เราคุ้นเคยกัน มันคือการต่อแบบ ขอไปทีเพื่อให้มันหมุนส่งงานได้เท่านั้น ถ้าเกิดความร้อนสูงขึ้นมานิดเดียว สายพวกนี้มีโอกาสละลายและเกิดการลัดวงจรได้สูงมาก นี่คือความจริงที่ซ่อนอยู่ภายใต้ความน่ารักของมินเนี่ยนที่หลายคนอาจจะซื้อให้ลูกหลานใช้ในห้องนอน โดยหารู้ไม่ว่าไส้ในมันเปราะบางขนาดไหนตรงกับสุภาษิตว่าสวยแต่รูปจูบไม่หอม
เมื่อนำข้อมูลที่ผมสืบได้มาเปรียบเทียบกับพัดลมที่บ้าน ไม่ว่าจะเป็น Sharp, Mitsubishi หรือแม้แต่ Hatari ผมเห็นความต่างที่ชัดเจนแบบคนละชั้นครับ อย่าง Sharp ที่ผมใช้เป็นตัวหลักในบ้านเนี่ย ถึงหน้าตาเขาจะดูเรียบๆ ไม่หวือหวาแต่ไส้ในเขารถถังดีๆ นี่เองครับ มอเตอร์เขาพันมาแน่นหนา วัสดุประคองแกนมีความมั่นคงกว่าเยอะ หรือ Mitsubishi ที่ผมชอบเป็นพิเศษในเรื่องความนิ่งเงียบ นั่นก็เพราะงานกลึงทุ่นและบาลานซ์เขาทำมาเป๊ะกว่าไอ้เจ้ามินเนี่ยนนี้ไม่รู้กี่เท่า แม้แต่ Hatari ที่หลายคนชอบบ่นว่าเสียบ่อย แต่ถ้าเปิดดูไส้ในจริงๆ มอเตอร์เขาก็ยังเป็นงานมาตรฐาน มอก. ที่ดีกว่าพัดลมโนเนมพวกนี้เยอะครับ