เป็นไม้เถาเลื้อยพาดพันต้นไม้อื่น มีลักษณะใบเดี่ยว เรียงสลับ รูปไข่หรือรูปขอบขนานกว้าง 2-4 ซม. ยาว 5-12 ซม. ปลายใบแหลม/เรียว ขอบใบเรียบ ผิวใบเขียวเข้มและมันทั้งสองด้าน เถาเล็กเหนียว เถาอ่อนมีขนปกคลุม ผิวเรียบเมื่อแก่ 7. 4 นิยมนำมาคั้นน้ำทำแกงหน่อไม้หรือเครื่องดื่มสมุนไพรฤทธิ์เย็น 7 ใบเดี่ยว ออกเรียงสลับ (Alternately arranged) ตามเถา รูปทรง: ใบรูปไข่, รูปไข่แกมขอบขนาน หรือรูปหอก ขนาด กว้างประมาณ 2-4 เซนติเมตร และยาวประมาณ 5-12 เซนติเมตร ปลายใบ แหลม หรือเรียวแหลม ฐานใบ มน ขอบใบ เรียบ ผิวใบ ผิวเรียบเป็นมันทั้งสองด้าน บางครั้งพบเป็นคลื่นเล็กน้อย สีเขียวเข้ม เนื้อใบ ค่อนข้างเหนียว ย่านางเป็นพืชสมุนไพรที่ใช้ได้ทุกส่วน รากมีขนาดใหญ่ ใบมีกลิ่นหอมเฉพาะตัว นิยมใช้แก้พิษร้อนในร่างกาย
ใบย่านางเป็นสมุนไพรสามารถช่วยดับพิษต่างๆ ในร่างกายได้ เป็นยาตั้งแต่สมัยโบราณ เพราะมีคุณสมบัติช่วยเสริมความแข็งแรงให้กับร่างกาย เนื่องจากเป็นแหล่งของสารต้านอนุมูลอิสระ สำหรับประโยชน์และสรรพคุณช่วย เพิ่มความแข็งแรงให้ร่างกาย ปรับสมดุลภายในร่างกาย ทำให้ระบบภูมิคุ้มกันแข็งแรงขึ้น และทำให้ร่างกายรู้สึกสดชื่นมากกว่าเดิม ลดความอ่อนเพลีย สำหรับผู้ที่มักจะมีปัญหาอ่อนล้า อ่อนเพลียเป็นประจำ การรับประทานใบย่านางจะทำให้อาการดีขึ้น หรือผู้ที่มีปัญหานอนไม่หลับ ให้รับประทานใบย่านางเป็นประจำ จะทำให้นอนหลับได้ง่ายขึ้น
นอกจากนี้ยังสามารถช่วยลดริ้วรอยบนใบหน้าได้ เนื่องจากในใบย่านางมีสารต้านอนุมูลอิสระสูง จึงช่วยชะลอการเสื่อมของเซลล์ในร่างกาย ทำให้ริ้วรอยลดลงอย่างเห็นได้ชัด ป้องกันมะเร็งเพราะช่วยในการฟื้นฟูเซลล์ ช่วยป้องกันการเกิดมะเร็งได้ดีเพราะมีสารต้านอนุมูลอิสระสูง การดื่มน้ำคั้นจากใบย่านางบ่อยๆ จะทำให้ก้อนมะเร็งมีขนาดเล็กลงได้ ใบย่านางยังมีสรรพคุณในการบำรุงตับและไต ช่วยลดระดับความดันโลหิต ช่วยป้องกันโรคหัวใจ และยังสามารถใช้รักษาอาการอัมพฤกษ์ให้ดีขึ้นได้
ส่วนโทษและข้อควรระวัง ในการบริโภคใบย่านางถือเป็นอาหารต้องห้ามสำหรับผู้ป่วยโรคไต เพราะมีฟอสฟอรัส วิตามินเอ และโพแทสเซียมสูง ใบย่านางมีฤทธิ์เย็น ไม่ควรรับประทานในปริมาณที่มากเกินไป เพราะอาจทำให้เกิดอาการท้องอืดได้
เรื่องน่ารู้ : ใบย่านาง